{"id":618,"date":"2012-12-09T20:06:55","date_gmt":"2012-12-09T19:06:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?page_id=618"},"modified":"2026-01-23T18:48:47","modified_gmt":"2026-01-23T17:48:47","slug":"o-gminie","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?page_id=618","title":{"rendered":"O gminie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-620\" title=\"herb gminy\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk1.jpg\" alt=\"herb gminy\" width=\"137\" height=\"195\" \/><strong><span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gmina_Sadowne\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Gmina Sadowne <\/a><\/span>jest <span style=\"color: #000000;\">gmin\u0105 <\/span>wiejsk\u0105 w wojew\u00f3dztwie mazowieckim, w powiecie w\u0119growskim. Siedzib\u0105 gminy jest miejscowo\u015b\u0107 <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sadowne\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Sadowne<\/a><\/span>\u00a0&#8211; pierwsze informacje o tej miejscowo\u015bci pochodz\u0105 z 1514\u00a0roku.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gmina Sadowne posiada obszar 14 473 km\u00b2. P\u00f3\u0142nocn\u0105 jej granic\u0119 stanowi rzeka Bug,\u00a0przep\u0142ywaj\u0105ca w odleg\u0142o\u015bci 6 km od Sadownego. Poprzez rzek\u0119 gmina graniczy z powiatem ostrowskim i jego gminami: Brok i Ma\u0142kinia G\u00f3rna oraz gmin\u0105 Bra\u0144szczyk &#8211; w powiecie wyszkowskim. Od wschodu graniczy z gmin\u0105 Kos\u00f3w Lacki w powiecie soko\u0142owskim, natomiast s\u0105siadami gminy Sadowne w powiecie w\u0119growskim s\u0105 gminy: \u0141och\u00f3w i Stoczek..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przez teren gminy przebiega droga krajowa K-50 oraz linia kolejowa Warszawa \u2013 Bia\u0142ystok. Stacja PKP Sadowne W\u0119growskie znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci ok. 4 km od miejscowo\u015bci gminnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Wed\u0142ug danych Urz\u0119du Gminy Sadowne (stan na dzie\u0144 31.12.2025 r.) gmin\u0119 zamieszkuje 5629 os\u00f3b zameldowanych na sta\u0142e i czasowo (5792 w 2022 r., 5732 w 2023 r., 5651 w 2024 r.)<\/strong> <strong>w 22 miejscowo\u015bciach (23 so\u0142ectwach). Sadowne, miejscowo\u015b\u0107 gminna, zlokalizowana jest w obr\u0119bie 25 ulic i posiada 1240 mieszka\u0144c\u00f3w (stan na dzie\u0144 31.12.2025.; w roku 2024 posiada\u0142o 1243 mieszka\u0144c\u00f3w, a w 2023 &#8211; 1259).<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-623 aligncenter\" title=\"Nadbu\u017ca\u0144ski Park Krajobrazowy\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk2.jpg\" alt=\"\" width=\"484\" height=\"265\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk2.jpg 484w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk2-300x164.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 484px) 100vw, 484px\" \/><strong>Gmina Sadowne wchodzi w ca\u0142o\u015bci w sk\u0142ad <a href=\"http:\/\/www.parkiotwock.pl\/index.php\/nadbuzanski-park-krajobrazowy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">Nadbu\u017ca\u0144skiego Parku Krajobrazowego<\/span>\u00a0<\/a>&#8211; utworzonego w 1993 roku.<\/strong> Park obejmuje \u015brodkowowschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wojew\u00f3dztwa mazowieckiego: Puszcz\u0119 Kamienieck\u0105, Lasy Miedzy\u0144skie i Ceranowskie, Dolin\u0119 Dolnego Bugu (cz\u0119\u015b\u0107 lewobrze\u017cn\u0105) od Serocka po Sterdy\u0144. Utworzenie Parku mia\u0142o na celu zachowanie r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy terenami zurbanizowanymi, a terenami cennymi przyrodniczo i oddzia\u0142uj\u0105cymi biologicznie dodatnio, b\u0119d\u0105cymi jednocze\u015bnie miejscem wypoczynku. Przyczynia si\u0119 do hamowania proces\u00f3w dewastacyjnych i chroni warto\u015bci przyrodniczo &#8211; estetyczno &#8211; zdrowotne. W Parku Krajobrazowym (i jego otulinie) nie lokuje si\u0119 uci\u0105\u017cliwego przemys\u0142u, a dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza i rolnicza, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c le\u015bnej, musi by\u0107 prowadzona bez ujemnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska naturalnego. Teren ten jest atrakcyjnym miejscem dla rozwoju turystyki, gdy\u017c Nadbu\u017ca\u0144ski Park Krajobrazowy jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych ostoi zwierz\u0105t na ni\u017cu polskim. Du\u017ce zr\u00f3\u017cnicowanie siedlisk &#8211; od suchych wydm po bagna i torfowiska &#8211; stwarza mo\u017cliwo\u015bci bytowania dla zwierz\u0105t zwi\u0105zanych z tymi specyficznymi \u015brodowiskami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W\u015br\u00f3d zwierz\u0105t najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 cennych gatunk\u00f3w stanowi\u0105 ptaki.<\/strong> <em>Stwierdzono wyst\u0119powanie tu ponad 191 gatunk\u00f3w. Do najrzadszych nale\u017c\u0105 zwi\u0105zane z obszarami podmok\u0142ymi i dolinami rzecznymi takie gatunki, jak: kulik wielki, kszyk, samotnik, b\u0142otniak stawowy, rybitwy: rzeczna, bia\u0142oczelna i czarna oraz sieweczki: rzeczna i obro\u017cna. W norach, na stromych nadrzecznych skarpach, gnie\u017cd\u017c\u0105 si\u0119 zimorodek i kolonijnie jask\u00f3\u0142ka brzeg\u00f3wka. Nad wodami pospolita jest czapla siwa, a we wsiach &#8211; bocian bia\u0142y. Spo\u015br\u00f3d ptak\u00f3w le\u015bnych, na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105: bocian czarny, s\u0142onka, \u017curaw oraz ptaki drapie\u017cne: orlik krzykliwy, trzmielojad, krogulec, pustu\u0142ka. Populacje derkacza, sieweczki obro\u017cnej, brod\u017aca krwawodziobego, czy kolonie rybitwy czarnej i jask\u00f3\u0142ki brzeg\u00f3wki nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych w kraju. Opr\u00f3cz nich wymieni\u0107 warto sieweczk\u0119 rzeczn\u0105, rybitw\u0119 bia\u0142oczeln\u0105, brod\u017aca piskliwego i samotnika. Coraz liczniej wyst\u0119puj\u0105 \u017curawie, w niedost\u0119pnych lasach gniazduj\u0105 bociany czarne i orliki krzykliwe. Regres wykazuje populacja kraski, kt\u00f3r\u0105 obserwuje si\u0119 ju\u017c bardzo rzadko. Niestety mo\u017ce podzieli\u0107 ona los kulona, kt\u00f3ry do niedawna tutaj wyst\u0119powa\u0142.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Znaczne powierzchnie lasu sprzyjaj\u0105 wyst\u0119powaniu du\u017cych gatunk\u00f3w ssak\u00f3w le\u015bnych<\/strong>, <em>takich jak: \u0142o\u015b, jele\u0144, dzik, sarna, borsuk i lis. Z wodami zwi\u0105zane s\u0105 b\u00f3br i wydra. Ponadto wyst\u0119puje tu oko\u0142o 12 gatunk\u00f3w p\u0142az\u00f3w i 6 gatunk\u00f3w gad\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wymieni\u0107 nale\u017cy gniewosza plamistego i \u017c\u00f3\u0142wia b\u0142otnego. Wody Bugu i jego dop\u0142ywy obfituj\u0105 w ryby. Stwierdzono tu wyst\u0119powanie blisko 48 gatunk\u00f3w ryb, w tym rzadkich: brzany, \u015bwinki, certy.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Na terenie Nadbu\u017ca\u0144skiego Parku Krajobrazowego wyst\u0119puje 49 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w, co stanowi niemal po\u0142ow\u0119 wszystkich gatunk\u00f3w stwierdzonych na terenie naszego kraju.<\/strong> <em>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, bo a\u017c 27 gatunk\u00f3w, jest obj\u0119ta ochron\u0105 prawn\u0105: 22 gatunki &#8211; ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 (w tym tak\u017ce czynn\u0105, np. je\u017c europejski, 7 gatunk\u00f3w nietoperzy i chomik europejski), a 5 gatunk\u00f3w &#8211; ochron\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105 (kret, b\u00f3br europejski, badylarka, mysz zaro\u015blowa i wydra). Cztery gatunki uznano za zagro\u017cone i umieszczono na Polskiej Czerwonej Li\u015bcie, w tym 3 gatunki nietoperzy: borowiaczek, mopek i mroczek posrebrzany oraz 1 gatunek gryzoni &#8211; chomik europejski. Zaobserwowano r\u00f3wnie\u017c 216 gatunk\u00f3w paj\u0105k\u00f3w, z kt\u00f3rych 10 znalaz\u0142o si\u0119 na Polskiej Czerwonej Li\u015bcie.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Urozmaicona rze\u017aba terenu i spowodowane tym niezwyk\u0142e zr\u00f3\u017cnicowanie siedlisk &#8211; od bagiennych po skrajnie suche &#8211; powoduje wyst\u0119powanie na terenie Nadbu\u017ca\u0144skiego Parku Krajobrazowego oko\u0142o 161 zbiorowisk ro\u015blinnych.<\/strong> <em>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w le\u015bnych to bory sosnowe, ale szczeg\u00f3lnie cenne s\u0105 dobrze zachowane lasy \u0142\u0119gowe: p\u0142aty \u0142\u0119g\u00f3w wierzbowo-topolowych o powierzchniach do 40 ha, \u0142\u0119g\u00f3w wi\u0105zowo-jesionowych &#8211; do 100 ha. Kontrastowo\u015b\u0107 siedlisk jest wyra\u017ana. Obok torfowisk wyst\u0119puj\u0105 tu piaszczyste wydmy, a \u017cyzne i podmok\u0142e lasy \u0142\u0119gowe granicz\u0105 z suchymi borami. W\u015br\u00f3d nas\u0142onecznionych \u0142\u0105k i muraw kserotermicznych s\u0105 rozsiane oczka wodne i starorzecza, stanowi\u0105ce specyficzne oazy bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Flora ro\u015blin wy\u017cszych Nadbu\u017ca\u0144skiego Parku Krajobrazowego liczy 1027 gatunk\u00f3w.<\/strong> Stanowi to ok. 42 % flory Polski. Jest to jednocze\u015bnie oko\u0142o 86 % flory polskiego ni\u017cu. <em>We florze Parku wyst\u0119puje: 13 gatunk\u00f3w paproci, 7 gatunk\u00f3w skrzyp\u00f3w, 7 gatunk\u00f3w wid\u0142ak\u00f3w, 9 gatunk\u00f3w ro\u015blin nagozal\u0105\u017ckowych, 789 gatunk\u00f3w ro\u015blin dwuli\u015bciennych, 202 gatunki ro\u015blin jednoli\u015bciennych. We florze ro\u015blin wy\u017cszych odkryto 29 gatunk\u00f3w zawleczonych (gatunki nasadzane, uciekinierzy z hodowli). Formy \u017cyciowe ro\u015blin s\u0105 reprezentowane przez: 51 gatunk\u00f3w drzew, 63 gatunki krzew\u00f3w i krzewinek, 6 gatunk\u00f3w pn\u0105czy, 907 gatunk\u00f3w bylin i ro\u015blin jednorocznych. Wyst\u0119puje tu 136 gatunk\u00f3w chronionych (w tym 93 gatunki obj\u0119te ochron\u0105 ca\u0142kowit\u0105) oraz 391 zaliczanych do rzadkich w skali kraju i regionu, takich jak: wierzba \u015bniada, lepnica dwudzielna, skalnica tr\u00f3jpalczasta. Spo\u015br\u00f3d rzadkich gatunk\u00f3w ro\u015blin w grupie ro\u015blin le\u015bnych na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105: wawrzynek wilcze\u0142yko, orlik pospolity, lilia z\u0142otog\u0142\u00f3w, naparstnica zwyczajna, zimozi\u00f3\u0142 p\u00f3\u0142nocny, parzyd\u0142o le\u015bne, m\u0105cznica lekarska, sasanka Tekli, gruszyczka okr\u0105g\u0142olistna, wid\u0142aki: go\u017adzisty, ja\u0142owcowaty, sp\u0142aszczony, cyprysowy i wroniec, listera jajowata, kruszczyk szerokolistny.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Na torfowiskach i \u0142\u0105kach rosn\u0105:<\/strong> bagno zwyczajne, rosiczka okr\u0105g\u0142olistna, we\u0142nianka pochwowata, czermie\u0144 b\u0142otna, kosaciec syberyjski, wielosi\u0142 b\u0142\u0119kitny, pe\u0142nik europejski, groszek b\u0142otny, storczyki szerokolistny i plamisty.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>W\u015br\u00f3d ro\u015blin wodnych i nadwodnych na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105:<\/strong> grzybienie bia\u0142e, gr\u0105\u017cel \u017c\u00f3\u0142ty, okr\u0119\u017cnica bagienna i osoka aloesowata. W zbiorowiskach muraw piaskowych rosn\u0105 takie gatunki, jak: kocanki piaskowe, jastrz\u0119biec polski i gruczo\u0142owaty, lepi\u0119\u017cnik kutnerowaty, jaskier kaszubski, smagliczka drobna, skalnica tr\u00f3jpalczasta, przetacznik pag\u00f3rkowy.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Przez teren Parku przechodz\u0105 granice zasi\u0119g\u00f3w geograficznych takich gatunk\u00f3w, jak:<\/strong> lepnica litewska, sasanka Tekli, zimozi\u00f3\u0142 p\u00f3\u0142nocny, smagliczka drobna. Z Polskiej Czerwonej Ksi\u0119gi Ro\u015blin na terenie NPK stwierdzono 6 gatunk\u00f3w ro\u015blin (widlicz cyprysowaty, starodub \u0142\u0105kowy, wielosi\u0142 b\u0142\u0119kitny, czarcik\u0119sik Kluka, cibora \u017c\u00f3\u0142ta, turzyca lu\u017anok\u0119pkowa). Wyst\u0119puj\u0105 tu gatunki typowe dla innych region\u00f3w kraju, np.: lepi\u0119\u017cnik kutnerowaty &#8211; gatunek nadmorski, czy parzyd\u0142o le\u015bne &#8211; gatunek typowy dla teren\u00f3w g\u00f3rskich.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-626 aligncenter\" title=\"Rezerwat Mokry Jegiel i Torfowisko Kules\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk3.jpg\" alt=\"\" width=\"561\" height=\"387\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk3.jpg 561w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk3-300x206.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 561px) 100vw, 561px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Na terenie Parku, w odleg\u0142o\u015bci ok. 2 km na wsch\u00f3d od Sadownego, utworzony zosta\u0142 w 2002 roku Rezerwat Mokry Jegiel o powierzchni 115 ha.<\/strong> Chroni si\u0119 tu \u0142\u0119gi olchowe i brzozowo \u2013 olchowe, olsy i wilgotne bory mieszane z udzia\u0142em starodrzewia \u015bwierkowego. <em>Niedost\u0119pno\u015b\u0107 obszaru sprzyja bytowaniu bogatej i zagro\u017conej wygini\u0119ciem awifauny: bociana czarnego (hajstry), \u017curawia, cietrzewia, go\u0142\u0119biarza, s\u0142onki, bekasa kszyka, dudka, dzi\u0119cio\u0142a, kruka, turkawki, strumieni\u00f3wki. Opr\u00f3cz tego przebywaj\u0105 w okolicy kana\u0142u krzy\u017c\u00f3wki, myszo\u0142owy, kr\u0119tog\u0142owy, dzi\u0119cio\u0142ki, pokrzywnice, raniuszki, sikory czarnog\u0142owe i ubogie, pe\u0142zacze le\u015bne, czy\u017ce, dziwonie, grubodzioby, potrzosy \u2013 gatunki potencjalnie zagro\u017cone. \u0141atwo o spotkanie z sarnami, dzikami, \u0142osiami, lisami.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-629\" title=\"jeziorko w Torfowisku\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk4.jpg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"174\" \/><strong>Na wycieczk\u0119 po gminie mo\u017cna wybra\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c korzystaj\u0105c ze \u015bcie\u017cki przyrodniczej, kt\u00f3ra przebiega wok\u00f3\u0142 <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"http:\/\/www.nadbugiem.com.pl\/pl\/site\/1093\/1230\/torfowisko-kules.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">&#8222;Torfowiska Kules&#8221;<\/a><\/span>\u00a0<\/strong>(Nadle\u015bnictwo \u0141och\u00f3w, Le\u015bnictwo Zieleniec). Dojazd do tego miejsca, dla turyst\u00f3w nie posiadaj\u0105cych w\u0142asnego \u015brodka lokomocji, mo\u017cliwy jest autobusem PKS z \u0141ochowa w kierunku miejscowo\u015bci Sadowne. Nale\u017cy wysi\u0105\u015b\u0107 na przystanku Zieleniec. Mo\u017cna te\u017c dojecha\u0107 poci\u0105giem relacji Warszawa-Bia\u0142ystok i wysi\u0105\u015b\u0107 na Stacji Sadowne W\u0119growskie. Torfowisko znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy Stacj\u0105 PKP Sadowne i miejscowo\u015bci\u0105 Zieleniec.<\/p>\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jest ono po\u0142o\u017cone w polodowcowej niecce otoczonej zwydmieniami morenowymi. D\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bcie\u017cki przyrodniczej wynosi ok. 1600 m. Na jej trasie znajduje si\u0119 8 przystank\u00f3w z bogato ilustrowanymi tablicami tematycznymi. Torfowisko o pow. 27,60 ha posiada status u\u017cytku ekologicznego. Szata ro\u015blinna torfowiska jest zr\u00f3\u017cnicowana. <em>Centralnie po\u0142o\u017cone, ma\u0142e jeziorko dystroficzne porastaj\u0105 zbiorowiska ro\u015blinno\u015bci wodnej budowane przez rdestnic\u0119 p\u0142ywaj\u0105c\u0105 oraz chronione grzybienie bia\u0142e. Na jego obrze\u017cach wykszta\u0142ci\u0142y si\u0119 szuwary pa\u0142ki szerokolistnej i turzycy zaostrzonej. Zasadnicz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tworzy ro\u015blinno\u015b\u0107 torfowiskowa. Do typowych nale\u017c\u0105 zbiorowiska: turzycy dzi\u00f3bkowatej, turzycy nitkowatej, situ rozpierzch\u0142ego oraz mszar k\u0119pkowo-dolinkowy, na kt\u00f3rym rosn\u0105 niewielkie okazy sosny i brzozy omszonej. Na obrze\u017cach torfowiska licznie ro\u015bnie chroniona kruszyna pospolita. W\u015br\u00f3d bor\u00f3w sosnowych otaczaj\u0105cych torfowisko najwi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119 zajmuje b\u00f3r bagienny, mniejsz\u0105 \u2013 b\u00f3r \u015bwie\u017cy a najmniejsz\u0105 b\u00f3r suchy. W lasach licznie reprezentowany jest \u015bwiat grzyb\u00f3w. Spotka\u0107 tu mo\u017cna szereg gatunk\u00f3w, m.in.: ko\u017alarze (babka, pomara\u0144czowo-\u017c\u00f3\u0142ty), podgrzybki (brunatny, zaj\u0105czek), ma\u015blarze (sitarz, pstry), mleczaje (rudy, p\u0142owy, paskudnik, we\u0142nianka), he\u0142m\u00f3wk\u0119 obrze\u017con\u0105, rycerzyka czerwonoz\u0142otego, lis\u00f3wk\u0119 pomara\u0144czow\u0105, klejka lepkiego, krowiaka podwini\u0119tego zwanego olsz\u00f3wk\u0105, twardzioszka czosnaczka, muchomory (mglejarka, cytrynowy, czerwony, plamisty) oraz ga\u0142\u0119ziaka.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-630\" title=\"wydmy\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk5.jpg\" alt=\"\" width=\"324\" height=\"217\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk5.jpg 324w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk5-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 324px) 100vw, 324px\" \/>Zwydmienia s\u0105siaduj\u0105ce od strony p\u00f3\u0142nocnej z torfowiskiem s\u0105 eksploatowane na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105. Ich obrze\u017ca porastaj\u0105 zbiorowiska traworo\u015bli por\u0119bowych z panuj\u0105cym trzcinnikiem piaskowym oraz nitrofilne zbiorowiska krzewinkowo &#8211; zaro\u015blowe z przewag\u0105 je\u017cyn i szybko rosn\u0105cych gatunk\u00f3w drzewiastych. Na terenie piaskowni jednym ze zbiorowisk jest murawa ze szczotlich\u0105 siw\u0105. Nieczynne torowisko prowadz\u0105ce do piaskowni porasta ciep\u0142olubna ro\u015blinno\u015b\u0107 okrajkowa i rudealna. Ro\u015bnie tu chroniony gatunek storczyka \u2013 kruszczyk szerokolistny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W\u015br\u00f3d wi\u0119kszych ssak\u00f3w swoj\u0105 ostoj\u0119 maj\u0105 tu: lis, kuna le\u015bna i sarna, a w poszukiwaniu pokarmu i na odpoczynek zachodz\u0105: dzik, jenot, jele\u0144 i \u0142o\u015b. Ma\u0142o zbadane zosta\u0142o wyst\u0119powanie gryzoni, nietoperzy oraz ssak\u00f3w owado\u017cernych.<\/em><br \/>\n<em>W\u015br\u00f3d bogatego zespo\u0142u ptak\u00f3w na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 gatunki wodno &#8211; b\u0142otne: perkozek, krzy\u017c\u00f3wka, cyraneczka, p\u0142askonos, \u017curaw, wodnik, bekas kszyk, b\u0142otniak stawowy, rokitniczka, potrzos i trzcinniczek. Do 1999 r. istnia\u0142a tu kolonia mewy \u015bmieszki licz\u0105ca ok. 1500 par. Z uwagi na du\u017ce zr\u00f3\u017cnicowanie drzewostan\u00f3w i ich struktury licznie reprezentowane s\u0105 gatunki le\u015bne. Opr\u00f3cz wsz\u0119dzie pospolitych ptak\u00f3w, takich jak np.: zi\u0119ba, rudzik, \u015bpiewak, kos, \u015bwiergotek drzewny, kapturka, bogatka, s\u00f3jka, czy kowalik, spotka\u0107 mo\u017cna ciekawsze, np. rzadkiego drozda paszkota, raniuszka, czy kobuza. Zaro\u015bla i obrze\u017ca drzewostan\u00f3w zasiedlaj\u0105: g\u0105siorek, jarz\u0119batka, cierni\u00f3wka i pieg\u017ca. Na otwartej powierzchni wydmy wyst\u0119puj\u0105: sieweczka rzeczna, \u015bwiergotek polny, lerka, pliszka siwa, bia\u0142orzytka i lelek.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Z grupy gad\u00f3w i p\u0142az\u00f3w wyst\u0119puj\u0105: jaszczurka zwinka i \u017cywor\u00f3dka, zaskroniec oraz kumak nizinny, grzebiuszka ziemna i \u017caby \u2013 wodna, trawna i moczarowa. Zwierz\u0119ta te znajduj\u0105 na torfowisku i w jego otoczeniu doskona\u0142e miejsca do rozrodu. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015brodowisk warunkuje bogaty \u015bwiat zwierz\u0105t bezkr\u0119gowych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci owad\u00f3w.<\/em><br \/>\n<em>Do osobliwo\u015bci nale\u017cy wyst\u0119powanie bardzo rzadkich na terenie Polski motyli dziennych: pazia \u017ceglarza, modraszka bagniczka i szlaczkonia torfowca. Warto wymieni\u0107 tak\u017ce inne, ciekawe motyle: rusa\u0142k\u0119 \u017ca\u0142obnika i mieniaka t\u0119czowca. W\u015br\u00f3d motyli nocnych interesuj\u0105cymi gatunkami s\u0105: pawica grusz\u00f3wka oraz barczatka d\u0119b\u00f3wka. Do interesuj\u0105cych gatunk\u00f3w \u017cyj\u0105cych na wydmie nale\u017c\u0105: mr\u00f3wkolew pospolity, siwoszek b\u0142\u0119kitny z rodziny szara\u0144czowatych oraz trzyszcz le\u015bny i piaskowy \u2013 przedstawiciele chrz\u0105szczy. Ma\u0142o zbadane zosta\u0142y owady le\u015bne oraz owady i inne bezkr\u0119gowce zwi\u0105zane z torfowiskiem, m.in.: wa\u017cki, skorupiaki, mi\u0119czaki, paj\u0119czaki oraz pluskwiaki.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Rezerwat i Torfowisko mo\u017cemy obejrze\u0107 w ramach jednodniowej wycieczki, korzystaj\u0105c z do\u015bwiadcze\u0144 i opisu trasy turyst\u00f3w \u201ezaprawionych\u201d w zwiedzaniu le\u015bnych zak\u0105tk\u00f3w \u2013 <a href=\"http:\/\/puszczakamieniecka.blox.pl\/html\/1310721,262146,169.html?3\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span style=\"color: #0000ff;\">\u201eW krainie \u015bwierk\u00f3w\u201d<\/span>.<\/a><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-633\" title=\"bocian bia\u0142y\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk6.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"268\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk6.jpg 380w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk6-300x211.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/><strong>Opr\u00f3cz niew\u0105tpliwych walor\u00f3w przyrodniczych, na terenie gminy znajduj\u0105 si\u0119 rozleg\u0142e obszary o zachowanym tradycyjnym wiejskim krajobrazie kulturowym.<\/strong> W niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach spotka\u0107 mo\u017cna jeszcze przyk\u0142ady dominuj\u0105cej tu niegdy\u015b drewnianej zabudowy, a tak\u017ce kapliczki i krzy\u017ce przydro\u017cne. Na \u0142\u0105kach rozrzucone s\u0105 typowe dla regionu stod\u00f3\u0142ki i brogi. Cz\u0119\u015b\u0107 obszaru Nadbu\u017ca\u0144skiego Parku Krajobrazowego zosta\u0142a wytypowana do sieci NATURA 2000, co nada\u0142o mu europejsk\u0105 rang\u0119 w\u015br\u00f3d obszar\u00f3w chronionych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W Parku utworzono te\u017c \u015bcie\u017ck\u0119 przyrodnicz\u0105 Morzyczyn \u2013 Grabiny &#8211; \u015bladami bocianich gniazd.<\/strong>\u00a0Ma ona\u00a0charakter krajoznawczy. \u015acie\u017cka ma d\u0142ugo\u015b\u0107 18 km; znajduje si\u0119 tu ok. 120 gniazd bociana bia\u0142ego (Ciconia ciconia), co wyr\u00f3\u017cnia j\u0105 w\u015br\u00f3d innych gmin z teren\u00f3w Nadbu\u017ca\u0144skiego Parku Krajobrazowego. Rozpoczyna si\u0119 w Morzyczynie W\u0142o\u015bcia\u0144skim, miejscowo\u015bci o bogatej przesz\u0142o\u015bci. W 1806 r. wybudowano tu komor\u0119 celn\u0105 istniej\u0105c\u0105 do dzi\u015b. Wed\u0142ug tradycji zatrzyma\u0142 si\u0119 tutaj na odpoczynek Napoleon id\u0105c ze swoim wojskiem na Moskw\u0119. Natomiast w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci wsi, w czasie krajoznawczej w\u0119dr\u00f3wki, spotkamy przydro\u017cny krzy\u017c z dwoma r\u00f3wnoleg\u0142ymi poziomymi ramionami \u2013 \u201ekarawaka\u201d. \u015acie\u017cka ta k\u0142adzie tyle\u017c samo nacisk na kwestie przyrodnicze, co i historyczne. \u015acie\u017cka podzielona zosta\u0142a na 10 przystank\u00f3w o nast\u0119puj\u0105cych nazwach: 1. Pocz\u0105tek \u015bcie\u017cki, 2 Poradnik w\u0119drowca, 3. Nadbu\u017ca\u0144skie starorzecza, 4. Sukcesja ekologiczna, 5. Wypalanie traw, 6. Tropienie zwierz\u0105t, 7. Bocian bia\u0142y, 8.Pomnik przyrody, 9. Cmentarz ewangelicko-augsburski, 10. Nadbu\u017ca\u0144ski Park Krajobrazowy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Je\u015bli natomiast zdecydujemy si\u0119 na d\u0142u\u017cszy pobyt w tym rejonie, mo\u017cemy skorzysta\u0107 tu z bazy noclegowej oferowanej przez gospodarstwa agroturystyczne i <a href=\"http:\/\/zascianeknowystyl.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Zajazd Za\u015bcianek Nowy<\/a> <a href=\"http:\/\/zascianeknowystyl.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Styl<\/a>, a tak\u017ce z kwater prywatnych.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-635 alignleft\" title=\"Jezioro Kot\u0142o\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk7-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk7-300x225.jpg 300w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk7.jpg 445w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><strong>Na miejscu, przez ca\u0142y rok, dost\u0119pne s\u0105 dla wszystkich obiekty sportowe<\/strong> \u2013 boiska i hale sportowo-widowiskowe, w sezonie letnim odkryty basen k\u0105pielowy (strze\u017cony). Zim\u0105 natomiast wskazane jest korzystanie z urok\u00f3w natury \u2013 pi\u0119kne widoki o\u015bnie\u017conych las\u00f3w i p\u00f3l, wiele miejsca dla lubi\u0105cych zje\u017cd\u017ca\u0107 na sankach, jak te\u017c urozmaicone tory do narciarstwa biegowego, z kt\u00f3rego przed laty znana by\u0142a gmina Sadowne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-636\" title=\"ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015aw. Jana Chrzciciela\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk8-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk8-300x225.jpg 300w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/npk8.jpg 452w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Przebywaj\u0105c na terenie gminy Sadowne nie zapominajmy o ciekawych miejscach: okolice rzeki Bug, w tym Jezioro Kot\u0142o, starorzecza, G\u00f3ry Bogackie \u2013 najwy\u017csze wzniesienia w Parku Krajobrazowym, wsie po\u0142o\u017cone po\u015br\u00f3d p\u00f3l i las\u00f3w, ale tak\u017ce \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 o miejscowych zabytkach.<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/2020.11.29.1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-24060 size-medium\" title=\"cmentarz parafialny z grobami \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych w 1939 r.\" src=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/2020.11.29.1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/2020.11.29.1-300x200.jpg 300w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/2020.11.29.1-768x512.jpg 768w, http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/2020.11.29.1.jpg 783w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mo\u017cemy zobaczy\u0107 samodzielnie: ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015aw. Jana Chrzciciela w Sadownem, drewnian\u0105 plebani\u0119 z 1825 roku i cmentarz parafialny (z zabytkowymi grobowcami na wzniesieniu oraz grobami i pomnikiem 51 \u017co\u0142nierzy 33 DP poleg\u0142ych 9.IX.1939 r., grobem\u00a0kuzynki Marii Konopnickiej oraz alej\u0105 d\u0119b\u00f3w o wymiarach od 185 cm do 385 cm i wysoko\u015bci 15-26 metr\u00f3w), <span style=\"color: #000000;\">kapliczk\u0119 \u015aw. Rocha w Ra\u017cnach, kapliczk\u0119 \u015aw. Jana Nepomucena <\/span>w Zalesiu, kapliczk\u0119 Matki Bo\u017cej w Sadownem lub austriack\u0105 komor\u0119 celn\u0105 w Morzyczynie W\u0142o\u015bcia\u0144skim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>A dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o zabytkach i historii gminy mo\u017cemy odwiedzaj\u0105c <span style=\"color: #000000;\">Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej,<\/span> kt\u00f3re posiada swoj\u0105 siedzib\u0119 w Sadownem przy ul. Ko\u015bciuszki 74 (teren szkolny).<\/strong><\/p>\n<p><strong>A wi\u0119c serdecznie zapraszamy i \u017cyczymy niezapomnianych wra\u017ce\u0144.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.sadowne.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.sadowne.pl<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.parkiotwock.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.parkiotwock.pl<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.puszczakamieniecka.blox.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.puszczakamieniecka.blox.pl<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.nadbugiem.com.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.nadbugiem.com.pl<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gmina Sadowne jest gmin\u0105 wiejsk\u0105 w wojew\u00f3dztwie mazowieckim, w powiecie w\u0119growskim. Siedzib\u0105 gminy jest miejscowo\u015b\u0107 Sadowne\u00a0&#8211; pierwsze informacje o tej miejscowo\u015bci pochodz\u0105 z 1514\u00a0roku. Gmina Sadowne posiada obszar 14 473 km\u00b2. P\u00f3\u0142nocn\u0105 jej granic\u0119 stanowi rzeka Bug,\u00a0przep\u0142ywaj\u0105ca w odleg\u0142o\u015bci 6 km od Sadownego. Poprzez rzek\u0119 gmina graniczy z powiatem ostrowskim i jego gminami: Brok i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-618","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=618"}],"version-history":[{"count":51,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31196,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/618\/revisions\/31196"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}