{"id":14103,"date":"2016-11-07T11:49:49","date_gmt":"2016-11-07T10:49:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=14103"},"modified":"2016-12-07T11:53:04","modified_gmt":"2016-12-07T10:53:04","slug":"jesienna-depresja","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=14103","title":{"rendered":"Jesienna depresja?"},"content":{"rendered":"

\"2016-10-24-11\"Senno\u015b\u0107, zm\u0119czenie, mniej energii i zapa\u0142u do pracy \u2013 to depresja sezonowa.<\/strong><\/p>\n

Jesieni\u0105 dni staj\u0105 si\u0119 coraz kr\u00f3tsze, na dworze cz\u0119sto pada deszcz, a ciemne chmury przykrywaj\u0105 niebo i jest ch\u0142odno. W takim okresie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas ogarnia tzw. \u201ejesienny smutek\u201d.<\/em><\/p>\n

\"AT1\"Pogoda za oknem wp\u0142ywa te\u017c niekorzystnie na nasz nastr\u00f3j. Niekt\u00f3rzy staj\u0105 si\u0119 smutni, rozdra\u017cnieni, przygn\u0119bieni i zniech\u0119ceni oraz znacznie mniej rzeczy sprawia im rado\u015b\u0107. Czasem jednak taki smutek zaczyna coraz bardziej utrudnia\u0107 nam codzienne \u017cycie. Warto wtedy sprawdzi\u0107 czy nie jest to depresja sezonowa.<\/em><\/p>\n

Depresja sezonowa<\/strong>\u00a0czyli\u00a0sezonowe zaburzenie afektywne\u00a0(Seasonal Affective Disorder \u2013 SAD) to zaburzenie depresyjne pojawiaj\u0105ce si\u0119 w okresie jesienno-zimowym, a ust\u0119puj\u0105ce wiosn\u0105 lub latem. Objawy zak\u0142\u00f3caj\u0105 emocjonalne, poznawcze i fizjologiczne funkcjonowanie cz\u0142owieka i s\u0105 bardzo uci\u0105\u017cliwe. Wyst\u0119puj\u0105 codziennie lub prawie codziennie oraz trwaj\u0105 przez okres co najmniej dw\u00f3ch tygodni. Ponadto, powtarzaj\u0105 si\u0119 cyklicznie przez minimum dwa lata.<\/p>\n

Sk\u0105d to si\u0119 bierze?<\/strong><\/p>\n

Jesieni\u0105 i zim\u0105, kiedy przyroda zamiera a dzie\u0144 staje si\u0119 kr\u00f3tszy, mniej jest pracy, a tempo \u017cycia tak\u017ce naturalnie ulega ograniczeniu. Cz\u0142owiek popada w lekki stan \u201eu\u015bpienia\u201d, spowolnionego metabolizmu oraz zmniejszonej energii i przygotowuje si\u0119 do przetrwania zimy. Rytmy przyrody i pory roku wyznaczaj\u0105 zatem codzienn\u0105 aktywno\u015b\u0107. Obecnie, wraz z post\u0119pem cywilizacji rytmy takie zostaj\u0105 zak\u0142\u00f3cone.<\/p>\n

Przyczyny zaburze\u0144 sezonowych<\/p>\n

Chocia\u017c dok\u0142adne przyczyny powstawania depresji sezonowej nie s\u0105 znane, uwa\u017ca si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wnym czynnikiem jest niedob\u00f3r \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego docieraj\u0105cego do naszych oczu. Wp\u0142ywa ono na spos\u00f3b funkcjonowania r\u00f3\u017cnych struktur m\u00f3zgowych, a mianowicie na procesy powstawania i regulacji neuroprzeka\u017anik\u00f3w i hormon\u00f3w niezb\u0119dnych do wielu \u017cyciowych czynno\u015bci. Zauwa\u017cono, \u017ce najbardziej niekorzystny jest niedomiar \u015bwiat\u0142a w rannych godzinach dnia, poniewa\u017c rozregulowuje bardzo istotny oko\u0142odobowy rytm cz\u0142owieka \u2013 snu i czuwania. Brak \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego powoduje zwi\u0119kszone wydzielanie melatoniny \u2013 tzw. hormonu snu, przez co nasz m\u00f3zg \u201eczuje si\u0119\u201d oszukany co do godziny i pory dnia, a my stajemy si\u0119 bardziej senni i zm\u0119czeni. Ponadto, zaburza r\u00f3wnie\u017c inne rytmy wydzielania hormon\u00f3w, np.: zmniejsza poziom serotoniny, kt\u00f3ra odpowiedzialna jest m.in. za utrzymywanie dobrego nastroju.<\/p>\n

Powstawanie sezonowych zaburze\u0144 depresyjnych zwi\u0105zane jest tak\u017ce z indywidualn\u0105 podatno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka. W\u015br\u00f3d mo\u017cliwych przyczyn podaje si\u0119 zmniejszon\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 siatk\u00f3wki oka na docieraj\u0105ce do niej \u015bwiat\u0142o. Przez to, osoby z du\u017co mniejsz\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 mog\u0105 skar\u017cy\u0107 si\u0119 na pogorszenie samopoczucia tak\u017ce podczas pochmurnych letnich dni.<\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce podatno\u015b\u0107 na sezonowe zaburzenia afektywne jest przekazywana genetycznie.<\/p>\n

Ponadto, \u0142agodne wcze\u015bniej objawy jesiennego smutku i senno\u015bci mog\u0105 si\u0119 znacznie nasili\u0107, gdy spotkaj\u0105 nas bardzo stresuj\u0105ce wydarzenia, np.: rozw\u00f3d, \u015bmier\u0107 bliskiej osoby, problemy w pracy lub \u017cyciu osobistym.<\/p>\n

Kto najcz\u0119\u015bciej choruje?<\/strong><\/p>\n

Niestety, problem ten dotyczy wszystkich i w ka\u017cdym wieku, ale\u2026 ten rodzaj zaburze\u0144 depresyjnych (jak wykazuj\u0105 badania) dotyka g\u0142\u00f3wnie osoby m\u0142odsze \u2013 pierwszy epizod pojawia si\u0119 zwykle pomi\u0119dzy 20 a 40 rokiem \u017cycia \u2013 przy czym z powodu znacznych dolegliwo\u015bci zdecydowanie cz\u0119\u015bciej cierpi\u0105 kobiety ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani (oko\u0142o 4 razy cz\u0119\u015bciej). Obserwuje si\u0119 je tak\u017ce u dzieci.<\/p>\n

Objawy<\/strong><\/p>\n

Pierwsze objawy depresji sezonowej mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c w pa\u017adzierniku lub listopadzie, a w miesi\u0105cach wiosennych (marzec, kwiecie\u0144), kiedy zwi\u0119ksza si\u0119 ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, zazwyczaj ca\u0142kowicie ust\u0119puj\u0105. Czasami mog\u0105 te\u017c przej\u015b\u0107 w faz\u0119 manii (m.in. nadmiernie podwy\u017cszonego nastroju, znacznie zwi\u0119kszonej aktywno\u015bci i pobudzenia, trudno\u015bci z koncentracj\u0105 uwagi, zmniejszonej potrzeby snu) lub hipomani\u0119 (\u0142agodniejsz\u0105 odmian\u0119 manii).<\/p>\n

Najcz\u0119stszymi objawami s\u0105:<\/p>\n

– uczucie smutku, pustki, l\u0119ku, niepokoju<\/em><\/p>\n

– uczucie przewlek\u0142ego przem\u0119czenia<\/em><\/p>\n

– obni\u017cona aktywno\u015b\u0107, brak motywacji i inicjatywy do dzia\u0142ania<\/em><\/p>\n

– wzmo\u017cona senno\u015b\u0107 z jednoczesnym pogarszaniem si\u0119 jako\u015bci snu, ospa\u0142o\u015b\u0107, trudno\u015bci z porannym wstawaniem<\/em><\/p>\n

– zwi\u0119kszony apetyt, szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany z wi\u0119kszym spo\u017cywaniem w\u0119glowodan\u00f3w; cz\u0119sto zwi\u0119kszanie si\u0119 masy cia\u0142a<\/em><\/p>\n

– os\u0142abienie pop\u0119du seksualnego<\/em><\/p>\n

Zwykle wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce inne charakterystyczne dla depresji objawy, takie jak:<\/p>\n

– nadmierna dra\u017cliwo\u015b\u0107<\/em><\/p>\n

– anhedonia \u2013 utrata zdolno\u015bci prze\u017cywania rado\u015bci z drobnych, codziennych zdarze\u0144; a nawet unikanie przyjemno\u015bci<\/em><\/p>\n

– poczucie beznadziejno\u015bci<\/em><\/p>\n

– problemy z pami\u0119ci\u0105, jasno\u015bci\u0105 my\u015blenia, koncentracj\u0105 uwagi<\/em><\/p>\n

– problemy z wykonywaniem codziennych czynno\u015bci<\/em><\/p>\n

– utrata energii, si\u0142 witalnych<\/em><\/p>\n

– utrata zainteresowa\u0144, zoboj\u0119tnienie<\/em><\/p>\n

– niech\u0119\u0107 do pracy i funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie<\/em><\/p>\n

– my\u015bli samob\u00f3jcze<\/em><\/p>\n

Ponadto, u kobiet mo\u017cliwe jest wyst\u0105pienie objaw\u00f3w napi\u0119cia przedmiesi\u0105czkowego lub ich nasilenie, z kolei u dzieci mo\u017cna zaobserwowa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do zachowa\u0144 agresywnych i \u0142atwiejsze wpadanie w z\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Konsekwencjami sezonowego zaburzenia afektywnego mo\u017ce by\u0107 m.in.: nadu\u017cywanie alkoholu lub narkotyk\u00f3w, okresowe nadmierne objadanie si\u0119, przybieranie na wadze, obni\u017cenie odporno\u015bci organizmu i zwi\u0105zane z tym cz\u0119ste infekcje, problemy z nauk\u0105, w pracy lub w relacjach interpersonalnych, a nawet samob\u00f3jstwa.<\/p>\n

Warto jednak pami\u0119ta\u0107, by obserwuj\u0105c powy\u017csze objawy, nie diagnozowa\u0107 si\u0119 samodzielnie, lecz skorzysta\u0107 z pomocy specjalisty, gdy\u017c mog\u0105 one \u015bwiadczy\u0107 tak\u017ce o innych dolegliwo\u015bciach i zaburzeniach, takich jak: depresja kliniczna (gdy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w okresie jesienno-zimowym), choroby somatyczne (np.: niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy), zespo\u0142y przewlek\u0142ego zm\u0119czenia, reakcja organizmu na przyjmowane leki i wiele innych.<\/p>\n

Jak leczy si\u0119 depresj\u0119 sezonow\u0105?<\/strong><\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce najbardziej prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105 powstawania depresji sezonowej jest niedomiar \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego docieraj\u0105cego do nas w okresie jesienno-zimowym, g\u0142\u00f3wnym sposobem leczenia tego zaburzenia jest fototerapia z wykorzystaniem specjalnych do tego celu lamp fluorescencyjnych.<\/p>\n

Z fototerapi\u0105 \u0142\u0105czy si\u0119 czasem tak\u017ce psychoterapi\u0119, np.: gdy depresja sezonowa wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puje z nierozwi\u0105zanymi konfliktami czy trudno\u015bciami natury psychicznej. Ponadto, spotkania z terapeut\u0105 mog\u0105 pom\u00f3c zaakceptowa\u0107 chorob\u0119 i nauczy\u0107 si\u0119 jak sobie z ni\u0105 radzi\u0107, szczeg\u00f3lnie osobom przyzwyczajonym do du\u017cej aktywno\u015bci w ci\u0105gu ca\u0142ego roku.<\/p>\n

Dla zmniejszenia nat\u0119\u017cenia objaw\u00f3w i poprawy nastroju wykorzystuje si\u0119 tak\u017ce leki przeciwdepresyjne, np.: fluoksetyny, a w \u0142agodniejszych stanach \u2013 niekt\u00f3re zio\u0142owe preparaty dost\u0119pne bez recepty.<\/p>\n

Korzystne dla samopoczucia pacjent\u00f3w okazuj\u0105 si\u0119 te\u017c zimowe wyjazdy do kraj\u00f3w o du\u017cym stopniu nas\u0142onecznienia lub zmiana otoczenia.<\/p>\n

W radzeniu sobie z sezonow\u0105 depresj\u0105 pomocne mo\u017ce by\u0107 unikanie stresuj\u0105cych sytuacji oraz nienak\u0142adanie na siebie zbyt wielu obowi\u0105zk\u00f3w w tym trudnym okresie. Warto pami\u0119ta\u0107 te\u017c o zdrowiej diecie, bogatej w niezb\u0119dne witaminy i minera\u0142y, szczeg\u00f3lnie w magnez i witaminy z grupy B, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w prawid\u0142owym funkcjonowaniu uk\u0142adu nerwowego. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c dbanie o swoje samopoczucie oraz o dobr\u0105 kondycj\u0119, np.: poprzez medytacj\u0119, aromaterapi\u0119, unikanie ciemnych pomieszcze\u0144, spacery w s\u0142oneczne dni czy regularne \u0107wiczenia fizyczne, podczas kt\u00f3rych uwalniaj\u0105 si\u0119 poprawiaj\u0105ce nam nastr\u00f3j neuroprzeka\u017aniki. Warto tak\u017ce cz\u0119\u015bciej w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w kontakty spo\u0142eczne i dba\u0107 o relacje z innymi lud\u017ami.<\/p>\n

Agata Tabor \u2013 piel\u0119gniarka szkolna<\/strong><\/p>\n

Na podstawie:<\/strong> www.psychologia.edu.pl<\/a><\/p>\n

\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Senno\u015b\u0107, zm\u0119czenie, mniej energii i zapa\u0142u do pracy \u2013 to depresja sezonowa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1406,1408],"tags":[1410,2244,1901],"class_list":["post-14103","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-czy-wiesz","category-zdrowie","tag-agata-tabor","tag-jesienna-depresja","tag-zdrowie"],"views":2622,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14103"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14105,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14103\/revisions\/14105"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}