{"id":19782,"date":"2019-01-07T15:55:18","date_gmt":"2019-01-07T14:55:18","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=19782"},"modified":"2019-01-09T14:43:47","modified_gmt":"2019-01-09T13:43:47","slug":"biblioteka-po-pierwsze","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=19782","title":{"rendered":"Biblioteka – po pierwsze"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Sadowne – od biblioteki ludowej po skomputeryzowane zbiory. <\/strong><\/p>\n

Organizowane przez bibliotek\u0119 imprezy, konkursy, spotkania autorskie, kiermasze czy lekcje biblioteczne nie tylko zwi\u0119kszaj\u0105 liczb\u0119 czytelnik\u00f3w, ale te\u017c wp\u0142ywaj\u0105 na ich aktywno\u015b\u0107, rozwijaj\u0105 zainteresowanie ksi\u0105\u017ck\u0105 oraz pobudzaj\u0105 aktywno\u015b\u0107 kulturaln\u0105. Taki kierunek dzia\u0142a\u0144 obra\u0142a sobie Gminna Biblioteka Publiczna w Sadownem, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce uko\u0144czy 70 lat.<\/p>\n

Sadowie\u0144ska Biblioteka pe\u0142ni te\u017c funkcj\u0119 centrum informacji lokalnej i regionalnej. Udziela informacji na wiele r\u00f3\u017cnych temat\u00f3w. Czytelnicy w wielu przypadkach dostaj\u0105 odpowied\u017a na zapytanie \u2013 jak to si\u0119 m\u00f3wi:\u201eod r\u0119ki\u201d. Stopniowo rozszerza si\u0119 zakres tematyczny udzielanych informacji, a maj\u0105 na to wp\u0142yw w najwi\u0119kszym stopniu u\u017cytkownicy bibliotek. Bibliotekarze pomagaj\u0105 swoim czytelnikom w krytyczny spos\u00f3b spojrze\u0107 na informacje z wirtualnego \u015bwiata, por\u00f3wnuj\u0105c je z innymi klasycznymi \u017ar\u00f3d\u0142ami, jakimi s\u0105 s\u0142owniki, encyklopedie i leksykony. Umo\u017cliwiaj\u0105 tak\u017ce sprawdzanie poprzez Internet katalog\u00f3w zbior\u00f3w innych odleg\u0142ych bibliotek posiadaj\u0105cych taki katalog.<\/p>\n

A jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Pierwsz\u0105 bibliotek\u0119 w Sadownem za\u0142o\u017cono 9 listopada 1897 r. By\u0142a to r\u00f3wnie\u017c pierwsza biblioteka ludowa na terenie Guberni Siedleckiej. Po\u015bwieci\u0142 j\u0105 proboszcz sadowie\u0144skiej parafii, a bibliotekarzem zosta\u0142 pisarz gminny. W pierwszym p\u00f3\u0142roczu dzia\u0142alno\u015bci biblioteka cieszy\u0142a si\u0119 powodzeniem – zanotowano 601 wypo\u017cycze\u0144. Z czasem jednak sytuacja ta uleg\u0142a zmianie, zainteresowanie ksi\u0105\u017ckami s\u0142ab\u0142o.<\/p>\n

Brak jest natomiast informacji dotycz\u0105cej okresu funkcjonowania biblioteki ludowej w Sadownem, ale prawdopodobnie zako\u0144czy\u0142a ona sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 bibliotek, w grudniu 1905 roku, kiedy zmieniono istniej\u0105ce dotychczas przepisy.<\/p>\n

Marzena Kowalczuk w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eBiblioteki Publiczne na Podlasiu w XVIII-XX wieku<\/em>\u201d podaje, \u017ce w roku 1928 istnia\u0142a w Sadownem biblioteka parafialna utrzymywana i finansowana przez proboszcza. W jej zbiorach dominowa\u0142a literatura religijna, zwi\u0105zana z krzewieniem wiary katolickiej w\u015br\u00f3d parafian. Biblioteka mie\u015bci\u0142a si\u0119 w budynku wikariatu. W roku 1939 Niemcy spalili wikariat i budynki gospodarcze wok\u00f3\u0142 niego. Podczas tego po\u017caru sp\u0142on\u0119\u0142y tak\u017ce zbiory biblioteki. Przez nast\u0119pne dziesi\u0119\u0107 lat na terenie gminy Sadowne nie funkcjonowa\u0142a \u017cadna biblioteka.<\/p>\n

Na mocy Dekretu z 17 kwietnia 1946 r. O bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi<\/em> w ca\u0142ym kraju rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dynamiczny rozw\u00f3j bibliotekarstwa publicznego. Pierwsze kroki, jakie zosta\u0142y podj\u0119te w tym kierunku, to utworzenie przez Ministerstwo O\u015bwiaty we wszystkich istniej\u0105cych trzystu powiatach bibliotek powiatowych. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119to tworzenie gminnych bibliotek publicznych. W pierwszym etapie, dok\u0142adnie 15 stycznia 1949 r., uroczy\u015bcie otwarto 1600 bibliotek gminnych i uruchomiono 20\u00a0000 punkt\u00f3w bibliotecznych. Wszystkim tym plac\u00f3wkom przekazano 1\u00a0250\u00a0000 ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n

\"\"<\/a>16 stycznia 1949 r. o godz. 13.30\u00a0<\/sup>odby\u0142o si\u0119 uroczyste otwarcie Biblioteki Gminnej w Sadownem.<\/strong><\/p>\n

Pierwszy lokal, w kt\u00f3rym zorganizowana zosta\u0142 biblioteka, znajdowa\u0142 si\u0119 w \u00f3wczesnym Gimnazjum. Obowi\u0105zki polegaj\u0105ce na przygotowaniu lokalu i zaopatrzeniu go w odpowiedni sprz\u0119t przydzielono dyrektorowi Gimnazjum \u2013 Dionizemu Szabelskiemu.<\/p>\n

Biblioteka, rozpoczynaj\u0105c prac\u0119, dosta\u0142a 289 ksi\u0105\u017cek z gotowym wydrukiem w ksi\u0119dze inwentarzowej. Pocz\u0105tkowo ksi\u0119gozbi\u00f3r mie\u015bci\u0142 si\u0119 w szkole, a nast\u0119pnie w dw\u00f3ch prywatnych domach. W latach osiemdziesi\u0105tych jeden z nich \u2013 przy ul. Ko\u015bciuszki w Sadownem – zosta\u0142 wykupiony przez Narodowy Fundusz Rozwoju Kultury i od tego czasu biblioteka zajmowa\u0142a ju\u017c ca\u0142y budynek. Na dole urz\u0105dzono wypo\u017cyczalni\u0119, na g\u00f3rze czytelni\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>W dolnej cz\u0119\u015bci budynku zorganizowano te\u017c prowizorycznie kilka miejsc do korzystania z ksi\u0119gozbioru podr\u0119cznego. Na parterze budynku mie\u015bci\u0142a si\u0119 wi\u0119c wypo\u017cyczalnia, czytelnia, oddzia\u0142 dla dzieci i czytelnia internetowa.<\/p>\n

Od pocz\u0105tku Bibliotek\u0119 Gminn\u0105 w Sadownem prowadzi\u0142a Ludwika Iwanowska, kt\u00f3ra by\u0142a tak\u017ce bibliotekarzem szkolnym. Po niej stanowisko to obj\u0105\u0142 Stanis\u0142aw Ko\u015bnikowski, a nast\u0119pnie Lucyna Kowalska, kt\u00f3ra pracowa\u0142a do po\u0142owy roku 1973. Od roku 1973 do kwietnia 2000 r. kierownikiem biblioteki by\u0142a Wanda Cymerman.<\/p>\n

W roku 1950 Gminna Biblioteka Publiczna zmieni\u0142a nazw\u0119 na Gromadzk\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105 w Sadownem. W roku 1957 powsta\u0142a Gromadzka Publiczna Biblioteka w Zarzetce. Pocz\u0105tkowo mie\u015bci\u0142a si\u0119 w prywatnym domu pa\u0144stwa Krup\u00f3w, potem zosta\u0142a przeniesiona do budynku przedszkola w Grabinach. Gdy spali\u0142a si\u0119 szko\u0142a w Grabinach, nauka zosta\u0142a przeniesiona do budynku, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 biblioteka i przedszkole. Na czas znalezienia nowego miejsca zbiory biblioteki wzi\u0119\u0142a pod opiek\u0119 do w\u0142asnego domu Anna Krupa \u2013 \u00f3wczesna bibliotekarka. Pierwszym bibliotekarzem by\u0142 Wies\u0142aw Stryjek, przez dwa nast\u0119pne lata Genowefa Ogonowska. Od roku 1958 do stycznia 2003 w bibliotece pracowa\u0142a Anna Krupa, a od 2004 roku \u2013 Aneta Radzikowska.\u00a0 W roku 1969 Gromadzka Biblioteka w Zarzetce zosta\u0142a fili\u0105 biblioteki gminnej. Filia obecnie mie\u015bci si\u0119 w budynku Zespo\u0142u Szkolno \u2013 Przedszkolnego w Grabinach.<\/p>\n

W roku 1965 powsta\u0142a Gromadzka Biblioteka w Ko\u0142odzi\u0105\u017cu. Na pocz\u0105tku lat 70-tych ubieg\u0142ego stulecia zosta\u0142a zmieniona nazwa na Fili\u0119 GBP w Sadownem. Pierwszym bibliotekarzem by\u0142a Wanda Karczmarczyk, a po niej opiek\u0119 nad zbiorami obj\u0119\u0142a Marianna Ojdana. Kolejnymi bibliotekarzami tej filii byli: Miros\u0142awa K\u0105dziela, Danuta Kobyli\u0144ska, Danuta Poziemska i Barbara Klimek. Siedziba filii kilkakrotnie si\u0119 zmienia\u0142a \u2013 obecnie znajduje si\u0119 w budynku \u015bwietlicy wiejskiej w Sok\u00f3\u0142ce.<\/p>\n

\"\"<\/a>Na mocy ustawy z 1968 r. Bibliotece w Sadownem 11 czerwca 1974 nadano statut. Ten akt prawny zosta\u0142 zatwierdzony przez \u00f3wczesnego Naczelnika Gminy Sadowne \u2013 Stanis\u0142awa Klimka. Statut \u00f3w szczeg\u00f3\u0142owo wyznacza\u0142 obowi\u0105zki i zadania Gminnej Biblioteki Publicznej. Naczelny nadz\u00f3r nad bibliotek\u0105 sprawowa\u0142o Ministerstwo Kultury i Sztuki, a nadz\u00f3r fachowy i merytoryczny – Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w W\u0119growie. Statut okre\u015bla\u0142 teren dzia\u0142ania \u2013 obszar gminy Sadowne.<\/p>\n

Podzia\u0142 administracyjny w roku 1975 poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 nast\u0119pne zmiany strukturalne w organizacji bibliotek. Na terenie gminy Sadowne w tym czasie istnia\u0142a jedna biblioteka gminna i dwie filie (gromadzkie zosta\u0142y przekszta\u0142cone na filie). W roku 1978 utworzono jeszcze jedn\u0105 fili\u0119 – w Morzyczynie W\u0142o\u015bcia\u0144skim (obecnie mie\u015bci si\u0119 w budynku po b. Szkole Podstawowej w Morzyczynie W\u0142o\u015bcia\u0144skim). Od roku 1978 do 1984 bibliotekarzem by\u0142a Gra\u017cyna Bielska, po niej prac\u0119 podj\u0119\u0142a Aniela Pu\u015bcion \u2013 nauczycielka w Szkole Podstawowej w Morzyczynie, a nast\u0119pnie Aneta Radzikowska.<\/p>\n

Obecnie trzy Filie Gminnej Biblioteki Publicznej obs\u0142uguje Anna Jakubik-Laska.<\/p>\n

\"\"<\/a>Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorz\u0105dzie gminnym do zada\u0144 w\u0142asnych samorz\u0105du przekaza\u0142a prowadzenie bibliotek publicznych. Mia\u0142o to dla tych plac\u00f3wek znaczenie g\u0142\u00f3wnie finansowe. Od tego roku nie by\u0142y ju\u017c finansowane przez bud\u017cet pa\u0144stwa. Z powodu brak\u00f3w finansowych zlikwidowano punkty biblioteczne, co okaza\u0142o si\u0119 niezbyt du\u017c\u0105 strat\u0105, poniewa\u017c punkty te traci\u0142y w spos\u00f3b naturalny swoich czytelnik\u00f3w. Zakup nowych ksi\u0105\u017cek pozosta\u0142 jednak na poziomie lat ubieg\u0142ych.<\/p>\n

Do tego okresu GBP w Sadownem by\u0142a pod nadzorem Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy. Obecnie fachow\u0105 pomoc oferuje Miejska Biblioteka Publiczna w W\u0119growie, kt\u00f3ra od 23 sierpnia 2007 r. zacz\u0119\u0142a pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 Biblioteki Powiatowej.<\/p>\n

\"\"<\/a>W roku 2000 na emerytur\u0119 odesz\u0142a wieloletnia kierowniczka Biblioteki Wanda Cymerman. Na stanowisku zast\u0105pi\u0142a j\u0105 Barbara Klimek, a w roku 2012 \u2013 Ewa Pi\u00f3rkowska.<\/p>\n

Od roku 2006 Gminnej Bibliotece w Sadownem przyby\u0142o obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z uruchomieniem i prowadzeniem w plac\u00f3wce czytelni internetowej. W tym samym roku zosta\u0142 poczyniony krok w stron\u0119 automatyzacji biblioteki. W listopadzie zosta\u0142 wgrany program biblioteczny MAK i od tego momentu trwa wprowadzanie opis\u00f3w do katalogu komputerowego. Po pewnym czasie u\u017cytkowany program zast\u0105piono nowym o nazwie MATEUSZ, kt\u00f3ry jest wykorzystywany przez Bibliotek\u0119 do chwili obecnej.<\/p>\n

W 2007 roku Rada Gminy Sadowne okre\u015bli\u0142a zadania Biblioteki Publicznej Gminy Sadowne i nada\u0142a jej nowy Statut. <\/strong><\/p>\n

Uchwa\u0142\u0105 Nr XVIII\/93\/08 z dnia 29 kwietnia 2008 roku zmieniono nazw\u0119 biblioteki na: Gminna Biblioteka Publiczna w Sadownem.<\/strong><\/p>\n

W chwili uruchomienia w 1949 roku Biblioteka posiada\u0142a w swoich zbiorach 1232 ksi\u0105\u017cki. Na pocz\u0105tku zbiory biblioteki bazowa\u0142y przed wszystkim na darach, a darczy\u0144cami by\u0142y g\u0142\u00f3wnie inne biblioteki. Od roku 1956 rozpocz\u0119to zakupy nowych ksi\u0105\u017cek. Mo\u017cna wnioskowa\u0107, i\u017c dopiero wtedy organizator przeznaczy\u0142 \u015brodki na ten cel. W tym czasie r\u00f3wnie\u017c tworzy\u0142y si\u0119 filie biblioteki. W roku 1960 biblioteka posiada\u0142a ju\u017c 5584 woluminy.<\/p>\n

\"\"<\/a>Nast\u0119pne dziesi\u0119\u0107 lat istnienia biblioteki to dobry okres dla rozwoju ksi\u0119gozbioru biblioteki.\u00a0 Liczba ksi\u0105\u017cek do 1970 roku wzros\u0142a o 3044 sztuki, a przez kolejne 10 lat o kolejne 9906. Wp\u0142yw na taki stan ksi\u0119gozbioru ma niew\u0105tpliwie zakup nowo\u015bci wydawniczych dokonywany przez Dzia\u0142 Gromadzenia i Opracowywania Zbior\u00f3w Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej w Siedlcach. Ksi\u0119gozbi\u00f3r sadowie\u0144skiej Biblioteki w 1990 roku liczy\u0142 ju\u017c 28673 ksi\u0105\u017cki, w roku 2000 \u2013 37513, w roku 2010 \u2013 44218, a w roku 2018 \u2013 53570 ksi\u0105\u017cek. Ka\u017cdego roku Biblioteka dokonywa\u0142a zakup\u00f3w nowych pozycji ksi\u0105\u017ckowych \u2013 w 2018 roku ksi\u0119gozbi\u00f3r uzupe\u0142niono o 1208 wolumin\u00f3w za kwot\u0119 25763,32 z\u0142.<\/p>\n

Powy\u017cej wykazano same wp\u0142ywy do Biblioteki, ale w ci\u0105gu tych wszystkich lat dzia\u0142alno\u015bci biblioteki wyst\u0105pi\u0142y tak\u017ce ubytki ksi\u0105\u017cek – \u0142\u0105cznie 20873 wolumin\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>W jaki spos\u00f3b na przestrzeni ostatnich prawie czterdziestu lat kszta\u0142towa\u0142o si\u0119 czytelnictwo i wypo\u017cyczenia?<\/strong> Dane za lata 1981 i 2018 na przyk\u0142adzie punktu bibliotecznego w Sadownem wskazuj\u0105, \u017ce liczba u\u017cytkownik\u00f3w biblioteki, pomimo du\u017cej i atrakcyjnej propozycji konkurencyjnych dziedzin kultury, pozostaje od 40 lat na podobnym poziomie (1981 rok \u2013 1446 czytelnik\u00f3w i w 2018 roku \u2013 1359 czytelnik\u00f3w), natomiast liczba wypo\u017cycze\u0144 z roku na rok wzrasta \u2013 w roku 1981 zanotowano 24257 wypo\u017cycze\u0144 na zewn\u0105trz, natomiast w roku 2018 \u2013 39940 wypo\u017cyczenia na zewn\u0105trz i dodatkowo – 2554 osoby skorzysta\u0142y w czytelni z posiadanych przez Bibliotek\u0119 materia\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Elementem pracy bibliotekarzy jest prowadzenie ewidencji zbior\u00f3w. Umo\u017cliwia ona ustalenie stanu liczbowego i warto\u015bciowego materia\u0142\u00f3w. \u00a0W tym celu prowadzone s\u0105 ksi\u0119gi inwentarzowe ksi\u0119gozbioru. Od roku 2006 biblioteka rozpocz\u0119\u0142a wprowadzanie ksi\u0105\u017cek do katalogu komputerowego.<\/p>\n

Zbiory biblioteczne podzielone s\u0105 na zbiory dla dzieci i dla doros\u0142ych.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki w oddziale dla dzieci podzielone s\u0105 na poziomy ze wzgl\u0119du na wiek:<\/p>\n

    \n
  1. Poziom I \u2013 dzieci najm\u0142odsze,<\/li>\n
  2. Poziom II \u2013 dla dzieci do lat 10,<\/li>\n
  3. Poziom III \u2013 dla dzieci do lat 14<\/li>\n
  4. Poziom IV \u2013 dla dzieci od 14 do 18<\/li>\n<\/ol>\n

    \"\"<\/a>Zbiory dla doros\u0142ych podzielone s\u0105 na dzia\u0142y. Tre\u015b\u0107 dzia\u0142\u00f3w ustalona zosta\u0142a na podstawie Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesi\u0119tnej i przedstawia si\u0119 tak:<\/p>\n

    0 – Zagadnienia og\u00f3lne.<\/p>\n

    1 – Filozofia. Psychologia.<\/p>\n

    2 – Religia. Teologia. Religioznawstwo.<\/p>\n

    3 – Nauki spo\u0142eczne. Prawo. Administracja.<\/p>\n

    4 – (aktualnie wolny)<\/p>\n

    5 – Matematyka. Nauki przyrodnicze.<\/p>\n

    6 – Nauki stosowane. Medycyna. Nauki techniczne. Rolnictwo.<\/p>\n

    7 – Sztuka. Rozrywka. Sport.<\/p>\n

    8 – J\u0119zykoznawstwo. Nauka o literaturze. Literatura pi\u0119kna.<\/p>\n

    9 – Archeologia. Prehistoria. Geografia. Biografie. Historia.<\/p>\n

    Dzia\u0142y g\u0142\u00f3wne podzielone s\u0105 na poddzia\u0142y. Zale\u017cy to g\u0142\u00f3wnie od ilo\u015bci liczby ksi\u0105\u017cek z danej dziedziny. Najbardziej rozbudowanym dzia\u0142em jest dzia\u0142 8 (przede wszystkim literatura pi\u0119kna).<\/p>\n

    Na potrzeby czytelnik\u00f3w biblioteka podzieli\u0142a literatur\u0119 pi\u0119kn\u0105 na sensacyjn\u0105, obyczajow\u0105 (romanse historyczne, wsp\u00f3\u0142czesne) oraz fantastyk\u0119.<\/p>\n

    Tekst\/foto:<\/strong> Barbara Klimek\/S\u0142awek Chyli\u0144ski<\/p>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> Historia i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Gminnej Biblioteki Publicznej w Sadownem<\/em>, Barbara Klimek, 2009<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Sadowne – od biblioteki ludowej po skomputeryzowane zbiory.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,2149,91,6],"tags":[2991,113,169],"class_list":["post-19782","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-gminna-biblioteka-publiczna","category-gminny-osrodek-kultury","category-kultura-rozrywka-edukacja","tag-70-lat-gbp-w-sadownem","tag-gminna-biblioteka-publiczna-w-sadownem","tag-gminny-osrodek-kultury-w-sadownem"],"views":3363,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19782"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19808,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19782\/revisions\/19808"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}