{"id":31056,"date":"2026-01-03T18:07:36","date_gmt":"2026-01-03T17:07:36","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=31056"},"modified":"2026-01-03T18:07:36","modified_gmt":"2026-01-03T17:07:36","slug":"wznawiamy-po-11-tu-latach","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=31056","title":{"rendered":"Wznawiamy po 11-tu latach"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Zapewne Pa\u0144stwo ju\u017c nie pami\u0119tacie ukazuj\u0105cych si\u0119 na naszym Portalu fragment\u00f3w maszynopisu pt. \u201eSADOWIE\u0143SKIE OBRAZY \u2013 Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic\u201d.<\/strong><\/p>\n

No c\u00f3\u017c, przypomn\u0119. By\u0142y to czasy ju\u017c \u201ezamierzch\u0142e\u201d, prze\u0142om roku 2014 i 2015. Autorem maszynopisu z roku 1970, kt\u00f3ry nigdy wcze\u015bniej nie by\u0142 nigdzie publikowany, by\u0142 \u015bp. Edward S\u00f3wka, z zawodu pedagog, by\u0142y dyrektor szko\u0142y podstawowej w Sadownem, posiadaj\u0105cy wiele pasji i ca\u0142e \u017cycie zwi\u0105zany z Ziemi\u0105 Sadowie\u0144sk\u0105.<\/p>\n

Jak wynika\u0142o z informacji docieraj\u0105cych do mnie podczas publikowania na Portalu Info Sadowne \u201eSadowie\u0144skich obraz\u00f3w\u201d, cieszy\u0142y si\u0119 one du\u017c\u0105 poczytno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d naszych mieszka\u0144c\u00f3w i nie tylko, gdy\u017c opisywa\u0142y do\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo i ciekawie histori\u0119 regionu sadowie\u0144skiego od pradziej\u00f3w do okresu po II wojnie \u015bwiatowej (publikacje s\u0105 nadal dost\u0119pne na stronie http:\/\/info.sadowne.pl\/?cat=841<\/a><\/strong><\/span>).<\/p>\n

Histori\u0119 t\u0119 uda\u0142o mi si\u0119 opublikowa\u0107 w kilkudziesi\u0119ciu odcinkach, jednak\u2026 maszynopis, kt\u00f3ry wtedy pozyska\u0142em, posiada\u0142 luki. Brakowa\u0142o w nim trzeciego i czwartego rozdzia\u0142u, a tak\u017ce cz\u0119\u015bci ostatniego rozdzia\u0142u pt. \u201eSadowie\u0144ske portrety\u201d.<\/p>\n

I uwaga! Obecnie, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci p. Barbary Wr\u00f3bel, kt\u00f3ra przekaza\u0142a mi brakuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maszynopisu (prawdopodobnie jest to pierwsza, pr\u00f3bna wersja pracy) opisuj\u0105c\u0105 ludno\u015b\u0107 zamieszkuj\u0105c\u0105 nasze tereny, jej zwyczaje i obyczaje, b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 zaprezentowa\u0107 Pa\u0144stwu kolejne kilka odcink\u00f3w historii Sadownego i okolic. Dzi\u0119kuj\u0119 Basiu!<\/p>\n

A przy okazji, gdyby kto\u015b z Pa\u0144stwa posiada\u0142 w swoich zbiorach maszynopis \u015bp. Edwarda S\u00f3wki pt. \u201eSadowie\u0144skie obrazy\u201d lub jego cz\u0119\u015b\u0107 (zw\u0142aszcza z ostatniego rozdzia\u0142u, \u201eSadowie\u0144skich portret\u00f3w\u201d, to by\u0142bym wdzi\u0119czny za udost\u0119pnienie do publikacji i wypo\u017cyczenie materia\u0142\u00f3w do Gminnego O\u015brodka Kultury w Sadownem, \u201epod kt\u00f3rego okiem\u201d na naszym Portalu ukazuj\u0105 si\u0119 wszystkie fragmenty publikacji o Sadownem, dost\u0119pne jednocze\u015bnie w Gminnej Bibliotece Publicznej w Sadownem.<\/p>\n

\"\"<\/a>Wr\u00f3\u0107my do tematu. Oto pierwsze fragmenty odnalezionej, brakuj\u0105cej cz\u0119\u015bci maszynopisu p. Edwarda S\u00f3wki pt. \u201eSADOWIE\u0143SKIE OBRAZY \u2013 Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic\u201d.<\/p>\n

ROZDZIA\u0141 III<\/em><\/strong><\/p>\n

LUDNO\u015a\u0106 I JEJ ZAJ\u0118CIA.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0 <\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tereny obecnej Gromadzkiej Rady Narodowej Sadowne wchodzi\u0142y od najdawniejszych czas\u00f3w w sk\u0142ad \u015brodkowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Mazowsza a nie Podlasia, jak cz\u0119sto mylnie twierdzili mieszka\u0144cy naszych osiedli. Pobli\u017ce ziemi podlaskiej ustali\u0142o tak\u017ce poj\u0119cia, lecz etnografia i kultura tego regionu wskazuj\u0105 niezbicie na przynale\u017cno\u015b\u0107 do tej dzielnicy. Od niepami\u0119tnych dziej\u00f3w istnia\u0142y one w tej dzielnicy kraju, o czym m\u00f3wi\u0105 i potwierdzaj\u0105 swymi zapisami historycy i kronikarze.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Przez wiele tysi\u0119cy lat ziemia mazowiecka by\u0142a pusta i niezamieszkana. W okresie polodowcowym tworzy\u0142y si\u0119 na niej, jak i w reszcie naszego kraju, bagna stopniowo wysychaj\u0105ce, za\u015b po nich wyrasta\u0107 zacz\u0119\u0142y bujne trawiaste stepy nie tykane nigdy r\u0119k\u0105 ludzk\u0105, wzrasta\u0142y, wi\u0119d\u0142y i opada\u0142y smagane ulewnymi deszczami, u\u017cy\u017aniaj\u0105c przez wieki ca\u0142\u0105 skorup\u0119 ziemi dla przysz\u0142ego wzrostu drzew i ro\u015blin rozlicznych.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Z biegiem czasu, wraz ze stopniowym \u0142agodnieniem i ocieplaniem si\u0119 klimatu, na terenach ca\u0142ych ziem propolskich, a w tym i naszego Mazowsza, zacz\u0119\u0142y one porasta\u0107 wysokopienn\u0105 puszcz\u0105 i nieprzebytymi lasami.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wczesne i najdawniejsze wzmianki dawnych kronikarzy obcych wspominaj\u0105 o przej\u015bciowym, kr\u00f3tkotrwa\u0142ym tu \u017cyciu plemion koczowniczych, a dopiero p\u00f3\u017aniej ludno\u015bci osiad\u0142ej, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem by\u0142o rolnictwo.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Istniej\u0105 z tych pradawnych czas\u00f3w nik\u0142e \u015blady o w\u0119drownych gromadach ludzi-my\u015bliwc\u00f3w pierwotnych koczownik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie przywi\u0105zuj\u0105c swego \u017cycia do sta\u0142ego osiedlania, przerzucali si\u0119 cz\u0119sto z miejsca na miejsce w poszukiwaniu coraz lepszych i bogatszych teren\u00f3w obfituj\u0105cych w zwierzyn\u0119.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Prowadzone na Mazowszu badania archeologiczne wskazuj\u0105 niezbicie na podstawie znalezisk i przer\u00f3\u017cnych cennych wykopalisk, jakimi s\u0105 narz\u0119dzia pracy, krzemienne no\u017ce, kobiece i m\u0119skie ozdoby, przedmioty codziennego u\u017cytku, strza\u0142y, oszczepy i maczugi z epoki kamiennej, \u017ce s\u0105 to resztki narz\u0119dzi i prymitywnej broni sprzed wielu tysi\u0119cy lat, kt\u00f3rymi w tamtych, odleg\u0142ych czasach pos\u0142ugiwali si\u0119 nasi praprzodkowie.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jako przyk\u0142ad ciekawy dla naszego terenu, b\u0119d\u0105cy najlepszym \u015bwiadectwem istnienia takich rzeczy, mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 fakt znalezienia w dniu 4 kwietnia 1965 r. przez \u00f3wczesnego ucznia klasy si\u00f3dmej sadowie\u0144skiej szko\u0142y podstawowej Dobosza Jerzego we wsi Sadowne, w obr\u0119bie gospodarstwa jego dziadka Jana K\u0105dzieli, cennego znaleziska w postaci ukszta\u0142towanego i z wi\u0119kszej bry\u0142y ludzk\u0105 r\u0119k\u0105 obrobionego no\u017ca krzemiennego lub grotu my\u015bliwskiego oszczepu, kt\u00f3ry albo jest dowodem zamieszkiwania tu plemion w epoce kamienia \u0142upanego, albo te\u017c zgubiony zosta\u0142 przez w\u0119druj\u0105ce grupy koczownik\u00f3w-my\u015bliwc\u00f3w…<\/em><\/p>\n

Tekst:<\/strong> S\u0142awek Chyli\u0144ski<\/p>\n

Foto:<\/strong> Internet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapewne Pa\u0144stwo ju\u017c nie pami\u0119tacie ukazuj\u0105cych si\u0119 na naszym Portalu fragment\u00f3w maszynopisu pt. \u201eSADOWIE\u0143SKIE OBRAZY \u2013 Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,841,31],"tags":[],"class_list":["post-31056","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-sadowienskie-obrazy","category-historia-gminy"],"views":554,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31058,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31056\/revisions\/31058"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}