{"id":31536,"date":"2026-03-23T19:59:56","date_gmt":"2026-03-23T18:59:56","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=31536"},"modified":"2026-03-29T19:07:32","modified_gmt":"2026-03-29T17:07:32","slug":"sadowienskie-obrazy-rozdzial-ix","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=31536","title":{"rendered":"„Sadowie\u0144skie obrazy” – Rozdzia\u0142 IX – Czes\u0142aw Wycech"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

SADOWIE\u0143SKIE PORTRETY – <\/strong>Czes\u0142aw Wycech.<\/strong><\/p>\n

\u201eZ my\u015bl\u0105 o Polsce\u201d \u2013 \u017cy\u0142, pracowa\u0142, dzia\u0142a\u0142 i tworzy\u0142 najwybitniejszy syn ziemi sadowie\u0144skiej Marsza\u0142ek Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, syn ch\u0142opa z Wilczog\u0105b na Mazowszu \u2013 Czes\u0142aw WYCECH.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w niewielkiej, wci\u015bni\u0119tej w szeroki \u0142uk Bugu wiosce powiatu w\u0119growskiego dnia 20 lipca 1899 roku. Dzieci\u0119ce lata przysz\u0142ego marsza\u0142ka ludowego parlamentu up\u0142yn\u0119\u0142y w otoczeniu mazowieckiej przyrody, kwietnych nadbu\u017ca\u0144skich \u0142\u0105k i p\u00f3l przelanych s\u0142o\u0144cem lipcowych, skwarnych dni, zlewanych jesiennymi szarugami i prawie rok rocznie zatapianych przez\u00a0 wiosenne wylewy powodziowe cennego, ospa\u0142ego, lecz gro\u017anego niekiedy Bugu.<\/p>\n

By\u0142y to jeszcze wtedy czasy niewoli zaborczej, narzuconej ziemiom polskim przez z\u0142ych, chciwych i podst\u0119pnych politycznie s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n

Ojciec Czes\u0142awa, Antoni by\u0142 potomkiem osiad\u0142ej tu na Mazowszu\u00a0 od dawna ch\u0142opskiej rodziny Wycech\u00f3w, kt\u00f3rej przodkowie zamieszkiwali ju\u017c od roku 1524 w Ko\u0142odzi\u0105\u017cu, a potem przez lat oko\u0142o 200 w Wilczej, zwanej dzi\u015b Wilczog\u0119bami. Jak na owe czasy zaborczego ucisku spo\u0142eczno \u2013 politycznego, by\u0142 to ch\u0142op \u015bwiat\u0142y, rozumny, posiadaj\u0105cy, co nale\u017ca\u0142o do wielkiej rzadko\u015bci, wykszta\u0142cenie w zakresie 4 klas dawnego gimnazjum.<\/p>\n

Rodzin\u0119 mia\u0142 liczn\u0105, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z 14-ciorga dzieci, dla kt\u00f3rych trzeba by\u0142o nieprzerwanie ci\u0119\u017cko pracowa\u0107 na kilkunastomorgowym gospodarstwie, aby utrzyma\u0107 warunki normalnej egzystencji i zapewnienie potomstwu przysz\u0142ego bytu. Skromne gospodarstwo rolne nie zabezpiecza\u0142o w pe\u0142ni tej przysz\u0142o\u015bci i trzeba by\u0142o zabiega\u0107 ponad si\u0142y, aby sprosta\u0107 zadaniu i zagwarantowa\u0107 nie malej gromadce warunki przysz\u0142ego \u017cycia.<\/p>\n

Pi\u0119ciu synom uda\u0142o si\u0119 zapewni\u0107 przygotowanie zawodowe poza rolnictwem. Jednemu, Mieczys\u0142awowi \u2013 handlowe, dwom \u2013 \u015blusarsko-mechaniczne, jednemu \u2013 urz\u0119dnicze i jednemu, w\u0142a\u015bnie Czes\u0142awowi \u2013 zdobycie zawodu nauczycielskiego. Tylko trzy c\u00f3rki i dwaj synowie \u2013 Stefan i Zygmunt \u2013 pozostali na ch\u0142opskim zagonie, orz\u0105c i siej\u0105c wzorem swych dziad\u00f3w i pradziad\u00f3w.<\/p>\n

Mimo nie\u0142atwego najcz\u0119\u015bciej \u017cycia, atmosfera domowa rodziny Wycech\u00f3w opiera\u0142a si\u0119 na twardych, surowych i nieugi\u0119tych zasadach, dyktowanych przez o\u015bwieconego ojca, kt\u00f3ry sam b\u0119d\u0105c gor\u0105cym patriot\u0105 i dobrym Polakiem, pragn\u0105\u0142 swe przekonania przeszczepia\u0107 w dusze swych dzieci. Nic dziwnego, \u017ce g\u0142\u0119boki patriotyzm, jak panowa\u0142 w tym domu, wyrobi\u0142 mu w rodzimej wsi i szerokim kr\u0119gu ziemi sadowie\u0144skiej autorytet rodziny wysoce powa\u017canej i ciesz\u0105cej si\u0119 du\u017cym zaufaniem. \u201ePami\u0119tam, \u017ce gdy by\u0142em ma\u0142ym ch\u0142opcem, w rodzinnym mym domu odbywa\u0142y si\u0119 tajne zebrania ch\u0142op\u00f3w z udzia\u0142em tajemniczych os\u00f3b z Warszawy\u201d. W rewolucyjnych latach 1904-1905 ojciec bra\u0142 \u017cywy udzia\u0142 w \u017cyciu politycznym i musia\u0142 si\u0119 d\u0142ugo ukrywa\u0107 przed w\u0142adzami carskimi, kt\u00f3rych przedstawiciele kilkakrotnie nachodzili nasz dom\u201d\u2026 wspomina Czes\u0142aw Wycech w skromnie nakre\u015blonej biografii rodzinnego domu.<\/p>\n

Czynny udzia\u0142 Antoniego Wycecha i jego syn\u00f3w doros\u0142ych w pracach konspiracyjnych organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych I i II wojen \u015bwiatowych, \u015bwiadcz\u0105 najdobitniej o wysokim poziomie patriotycznym i \u015bwiadomej postawie tej prawdziwie, bez zastrze\u017ce\u0144 polskiej rodzinie nadbu\u017ca\u0144skiego ch\u0142opa.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d takiej atmosfery wzrasta\u0142 do lat m\u0142odzie\u0144czych przysz\u0142y, czo\u0142owy dzia\u0142acz polskiego, radykalnego ruchu ch\u0142opskiego. Od najwcze\u015bniejszych lat nie by\u0142y mu obce d\u0105\u017cenia niepodleg\u0142o\u015bciowe i spo\u0142eczno-polityczne narodu i ch\u0142opstwa polskiego. Trzy zasadnicze, jak sam wspomina, czynniki wywar\u0142y decyduj\u0105cy wp\u0142yw na ukszta\u0142towanie si\u0119 jego p\u00f3\u017aniejszych dzia\u0142alno\u015bci: pochodzenie ch\u0142opskie, zdobycie wykszta\u0142cenia pedagogicznego, kt\u00f3re otworzy\u0142o mu drog\u0119 do bliskiego kontaktu z mieszka\u0144cami wsi \u2013 ch\u0142opstwem oraz w\u0142\u0105czenie si\u0119 od wczesnych lat m\u0142odzie\u0144czych do pracy niepodleg\u0142o\u015bciowej i w\u0142a\u015bciwie podchwyconej dzia\u0142alno\u015bci w pracach rozwijaj\u0105cego si\u0119 coraz bardziej ruchu ludowego.<\/p>\n

Przeznaczeniem jego pracowitego i tw\u00f3rczego \u017cycia by\u0142o od tej pory zwi\u0105zanie si\u0119 na zawsze z radykalnym ruchem ch\u0142opskim, w kontakcie z kt\u00f3rym nie umia\u0142 dzieli\u0107 swej pracy na zawodow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n

Od chwili zdobycia zawodu nauczyciela oba te aspekty zwi\u0105za\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 nierozerwalnie i wytyczy\u0142y na drodze jego \u017cycia jasno wytkni\u0119ty cel, do kt\u00f3rego uparcie i niezmordowanie d\u0105\u017cy\u0142.<\/p>\n

Opr\u00f3cz normalnych obowi\u0105zk\u00f3w zawodowej pracy nauczycielskiej, dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczno-polityczna sta\u0142a si\u0119 tre\u015bci\u0105 jego codziennego \u017cycia i zaw\u0142adn\u0119\u0142a nim ca\u0142kowicie, bez reszty. Nieugi\u0119ty charakter upartego i zdecydowanego post\u0119powania, silna i nies\u0142abn\u0105ca wola, tak bardzo w\u00f3wczas potrzebna do przezwyci\u0119\u017cenia pi\u0119trz\u0105cych si\u0119 nieraz trudno\u015bci, krystalizowa\u0142y i hartowa\u0142y w nim pogl\u0105d o s\u0142usznie wybranej drodze, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a poprzez ci\u0105g\u0142\u0105 walk\u0119 do polepszenia doli braci ch\u0142opskiej w Polsce lepszej, prawdziwie ludowej, o kt\u00f3rej marzy\u0142o si\u0119 minionym pokoleniom.<\/p>\n

Z \u017cyciem wsi rodzinnej zwi\u0105za\u0142 si\u0119 na kr\u00f3tko. Sp\u0119dzi\u0142 tu czasy dzieci\u0119ce, potem, dla zdobycia zawodu nauczycielskiego, opu\u015bci\u0142 j\u0105 na lat kilka, aby po pierwszej posadzie nauczycielskiej w Soko\u0142owie powr\u00f3ci\u0107 i pracowa\u0107 w niej przez 3 lata jako nauczyciel, do roku 1922. Wilczog\u0119by pod\u00f3wczas nale\u017ca\u0142y do tych nielicznych w powiecie w\u0119growskim wsi, kt\u00f3re od pocz\u0105tku XX wieku posiada\u0142a szko\u0142\u0119, za\u0142o\u017con\u0105 tu dzi\u0119ki usilnym staraniom ojca Antoniego Wycecha.<\/p>\n

Odegra\u0142a ona w \u017cyciu wsi niepo\u015bledni\u0105 rol\u0119 \u2013 nie by\u0142o tu analfabet\u00f3w i dzi\u0119ki niej wzrasta\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna jej mieszka\u0144c\u00f3w. Dlatego te\u017c stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce spo\u015br\u00f3d kilkunastu wsi dawnej gminy Sadowne, Wilczog\u0119by wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 swym zdrowym, \u015bwiadomym obliczem w pracy spo\u0142eczno-politycznej, kt\u00f3ra dzi\u0119ki szkole i wzmo\u017conej, aktywnej dzia\u0142alno\u015bci Wycech\u00f3w, ros\u0142a szybko, czyni\u0105c z wilczog\u0119biak\u00f3w ch\u0142opstwo \u015bwiadome swej roli i zada\u0144 jakie przed nimi sta\u0142y.<\/p>\n

Znamiennym i odwa\u017cnym, jak na owe czasy, by\u0142 fakt, \u017ce w okresie rewolucji 1905 roku ch\u0142opi Wilczog\u0105b jawnie i zdecydowanie domagali si\u0119 prowadzenia nauki szkolnej w j\u0119zyku polskim, a nie rosyjskim, kt\u00f3ry to, jak powszechnie wiadomo, by\u0142 w ka\u017cdej polskiej szkole j\u0119zykiem urz\u0119dowym i obowi\u0105zuj\u0105cym. Rewolucyjny nurt niezadowolenia \u017cywio\u0142u polskiego z narzuconej ju\u017c od ponad stu lat przemocy zaborczej znalaz\u0142 swe odbicie tak\u017ce\u00a0 w spokojnych zdawa\u0142oby si\u0119 Wilczog\u0119bach.<\/p>\n

Odg\u0142osy tej, wprawdzie kr\u00f3tkiej, ale wa\u017ckiej historycznie rewolucji dotar\u0142y do wsi rodzinnej przysz\u0142ego Marsza\u0142ka Sejmu. Oto podniecone has\u0142ami tej rewolucji, \u015bwiadome ju\u017c wtedy ch\u0142opstwo Wilczog\u0105b wyrazi\u0142o swe, z rz\u0105d\u00f3w cara Miko\u0142aja II niezadowolenie, zdzieraj\u0105c i niszcz\u0105c jego portret, znajduj\u0105cy si\u0119 w szkole. Ma\u0142y, bo zaledwie sze\u015bcioletni wtedy Czes\u0142aw, cho\u0107 nie by\u0142 jeszcze wtedy uczniem tej szko\u0142y, bra\u0142 osobi\u015bcie udzia\u0142 w niszczeniu urz\u0119dowego oblicza rosyjskiego satrapy.<\/p>\n

Smak zakazanego chleba r\u00f3s\u0142 szybko w \u015bwiadomo\u015bci m\u0142odego ch\u0142opca, czemu po wielokro\u0107 dawa\u0142 wyraz w kolportowaniu nielegalnych, zakazanych ksi\u0105\u017cek i broszur, przemycanych zr\u0119cznie z domowej biblioteczko ojca do r\u0105k koleg\u00f3w szkolnych. Jak nam wspomina w swym zwi\u0119z\u0142ym rysie biograficznym, zosta\u0142 wraz z bratem pewnego razu surowo skarcony przez nauczyciela Litwina za posiadanie nielegalnej broszury W\u0142. Be\u0142zy pt. \u201eKatechizm ma\u0142ego Polaka\u201d.<\/p>\n

Niezwykle umi\u0142owanie wszystkiego co polskie, wrodzone i nieugi\u0119te d\u0105\u017cno\u015bci do poznawania dziej\u00f3w n\u0119kanego niewol\u0105 zaborcz\u0105 kraju ojczystego, o kt\u00f3rych szko\u0142a \u00f3wczesna grobowo milcza\u0142a oraz pierwsze kontakty z przemycanymi do wsi egzemplarzami \u201eZARANIA\u201d budzi\u0142y i krystalizowa\u0142y w dorastaj\u0105cym ch\u0142opcu wiejskim jasno okre\u015blone cele i zadania przysz\u0142ego swego \u017cycia, jako dzia\u0142acza-spo\u0142ecznika.<\/p>\n

Na pog\u0142\u0119bienie rozwijaj\u0105cych si\u0119 poj\u0119\u0107 oraz potrzebnej w dzia\u0142aniu spo\u0142ecznika wszechstronnej wiedzy \u2013 ogromn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a jego mr\u00f3wcza i dociekliwa, niezmordowana praca samokszta\u0142ceniowa. B\u0119dzie ona jego nieodst\u0119pn\u0105 towarzyszk\u0105 w latach m\u0142odzie\u0144czych, potem szkolnych w seminarium nauczycielskim, jak te\u017c i w okresie studi\u00f3w w Instytucie Pedagogicznym.<\/p>\n

B\u0119dzie ona niedost\u0119pn\u0105 towarzyszk\u0105 w latach m\u0142odzie\u0144czych, potem szkolnych w seminarium nauczycielskim, jak te\u017c i w okresie studi\u00f3w w Instytucie Pedagogicznym.<\/p>\n

Ju\u017c jako dojrzewaj\u0105cy m\u0142odzieniec rzuca si\u0119 w okresie I wojny \u015bwiatowej w wir pracy spo\u0142ecznej swojej wsi. Tworzy tu k\u00f3\u0142ko samokszta\u0142ceniowe, prowadzi wieczory dyskusyjne na tematy zwi\u0105zane z bogat\u0105 histori\u0105 kraju ojczystego, omawia zagadnienia polityczne, zwraca uwag\u0119 na krzywd\u0119 i rol\u0119 ch\u0142opa w dotychczasowej sytuacji spo\u0142eczno-politycznej, organizuje pierwsze, w \u015brodowisku regionu sadowie\u0144skiego, k\u00f3\u0142ko teatralne m\u0142odzie\u017cy wilczog\u0119bskiej.<\/p>\n

To wst\u0119pne kroki na drodze ku przysz\u0142ej ogromnej dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142eczno-politycznej i pisarskiej Czes\u0142awa Wycecha, stanowi\u0142y na pewno znakomit\u0105 podbudow\u0119 do szeroko potem zakrojonej pracy we wszystkich podejmowanych przez niego problemach bezinteresownego dzia\u0142ania na wielu jej odcinkach.<\/p>\n

Rok 1917 stanowi w jego pracowitym \u017cyciu pocz\u0105tek zdecydowanie okre\u015blonej i jasno skrystalizowanej dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142eczno-politycznej. Ju\u017c w tym czasie nawi\u0105zuje kontakty z wybitnymi przyw\u00f3dcami ruchu ludowego i w latach 1918 \u2013 1930 \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuje w jego lewicowym nurcie \u201ePSL Wyzwolenie\u201d.<\/p>\n

Pracuj\u0105c przez 3 lata jako nauczyciel w swych rodzinnych Wilczog\u0119bach jest ju\u017c dojrza\u0142ym, \u015bwiadomym swego celu i zada\u0144 dzia\u0142aczem rozwijaj\u0105cego si\u0119 \u017cywio\u0142owo \u015brodowiska Sadownego i okolic, Dzia\u0142aj\u0105 tu r\u00f3wnie\u017c wtedy w \u015bcis\u0142ym z nim powi\u0105zaniu Wac\u0142aw Polkowski i Jan Ki\u0107, obaj tak, jak i on nauczyciele \u2013 ludowcy, aktywna i z uporem prowadzona praca jej tr\u00f3jki sadowie\u0144skich spo\u0142ecznik\u00f3w, postawi\u0142a to \u015brodowisko w rz\u0119dzie najbardziej radykalnych i \u015bwietnie dzia\u0142aj\u0105cych politycznie o\u015brodk\u00f3w powiatu w\u0119growskiego.<\/p>\n

Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w listopadzie 1918 roku, ster w\u0142adzy w m\u0142odym pa\u0144stwie staraj\u0105 si\u0119 przechwyci\u0107 si\u0142y reakcji polskiej, wspieraj\u0105ce si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na filarach obszarniczo \u2013 kapitalistycznych Zamojskich, Radziwi\u0142\u0142\u00f3w czy Potockich. S\u0105 to czasy, kiedy endecja popierana przez wszelkiego rodzaju elementy wsteczne zabiega o utrzymanie prymatu kosztem wielu nikczemnych, podst\u0119pnych, a nawet pod\u0142ych metod w rodzaju metod w rodzaju bratob\u00f3jczych mord\u00f3w politycznych, np. na osobie pierwszego prezydenta Gabriela Narutowicza.<\/p>\n

Lewica polska szerokim frontem stan\u0119\u0142a w\u00f3wczas przeciwko takim metodom, przeciwko wstecznictwu, zacofaniu i obskurantyzmowi, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w okresie wybor\u00f3w do Sejmu w roku 1919 i 1922. Du\u017cym osi\u0105gni\u0119ciem wy\u017cej wspomnianej Tr\u00f3jki i ich wielu sprzymierze\u0144c\u00f3w \u015brodowiska sadowie\u0144skiego by\u0142o, cho\u0107 nie przewa\u017caj\u0105ce lecz r\u00f3wnorz\u0119dne zwyci\u0119stwo lewicowych ugrupowa\u0144 w politycznej walce wyborczej. To w\u0142a\u015bnie Czes\u0142aw Wycech, Wac\u0142aw Polkowski i Jan Ki\u0107 prowadzili w tym okresie niezmordowan\u0105 akcj\u0119 agitacyjn\u0105 na rzecz sadowie\u0144skiej lewicy, kt\u00f3ra dowiod\u0142a sw\u0105 wyborcz\u0105 podstaw\u0105 o najaktywniejszym ugrupowaniu na terenie ca\u0142ego powiatu w\u0119growskiego.<\/p>\n

Obok pracy politycznej w tym okresie Czes\u0142aw Wycech anga\u017cuje si\u0119 czynnie w pracach k\u00f3\u0142 m\u0142odzie\u017cowych tak podczas w\u0142asnych studi\u00f3w nauczycielskich w Seminarium Ursynowskim, jak i te\u017c w pracach z m\u0142odzie\u017c\u0105, nie tylko swojej wsi, ale wsz\u0119dzie tam, gdzie rzuci\u0142y go losy \u201etu\u0142aczego\u201d \u017cycia nauczycielskiego.<\/p>\n

Od roku 1917 bierze czynny udzia\u0142 w zwi\u0105zkowej pracy nauczycielskiej, piastuj\u0105c przez pewien okres czasu stanowisko prezesa \u201eOgniska\u201d ZNP w Sadownem oraz prezesa Oddzia\u0142u Powiatowego tego\u017c zwi\u0105zku w W\u0119growie, gdzie da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako warto\u015bciowy jego dzia\u0142acz.<\/p>\n

Jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry zawa\u017cy\u0142 g\u0142\u0119boko na ukierunkowaniu ideowym Cz. Wycecha, by\u0142o jego wykszta\u0142cenie zawodowe. Zaw\u00f3d nauczycielski przysz\u0142ego Marsza\u0142ka Sejmu, nie stanowi\u0142 czego\u015b przypadkowego. Za namow\u0105 ojca i kierowany w\u0142asnym, tkwi\u0105cym od dawna w g\u0142\u0119bi duszy instynktem powo\u0142ania i przeznaczenia, wybiera ten pionierski zaw\u00f3d po to, aby poprzez czynne kontakty z wsi\u0105 i ca\u0142kowite zaanga\u017cowanie w sprawy ch\u0142opskie, m\u00f3g\u0142 wy\u017cywa\u0107 sw\u00f3j, pe\u0142ny m\u0142odzie\u0144czego i ideowego temperamentu, charakter du\u017cej miary spo\u0142ecznika.<\/p>\n

Jak wspomniano wy\u017cej, rzuca\u0142y nim losy jego \u201etu\u0142aczego\u201d \u017cycia nauczycielskiego, kt\u00f3re przewa\u017cnie tylko na kr\u00f3tko pozwala\u0142y wi\u0105za\u0107 si\u0119 z coraz to nowym \u015brodowiskiem. Nie dane by\u0142o mu pracowa\u0107 d\u0142u\u017cej na jednej plac\u00f3wce. Nie by\u0142o zreszt\u0105 jeszcze w\u00f3wczas prawnych przepis\u00f3w pragmatycznych, kt\u00f3re tak, jak dzi\u015b, mog\u0142yby bra\u0107 w obron\u0119 nauczyciela. Zgodnie z metod\u0105 w\u0142adz endeckich, stosowano wtedy nagminnie i powszechnie, ludzi tego typu i pokroju, podejrzanych o dzia\u0142alno\u015b\u0107 i pogl\u0105dy lewicowe, nie trzymano d\u0142ugo w jednym i tym samym miejscu. Wyszukiwanie byle jakich przyczyn, nie maj\u0105cych najcz\u0119\u015bciej \u017cadnego uzasadnienia i pokrycia, czepianie si\u0119 lada g\u0142upstwa, powodowa\u0142o cz\u0119ste przerzucanie \u201edla dobra szko\u0142y\u201d z miejsca na miejsce, nieraz w odleg\u0142e, nieznane zupe\u0142nie strony, w kt\u00f3rych trzeba by\u0142o prac\u0119 swoj\u0105 podejmowa\u0107 od podstaw, od nowa.<\/p>\n

Podobne losy \u201etu\u0142acza\u201d dzielili bliscy Cz. Wycechowi nauczyciele \u2013 ludowcy w powiecie w\u0119growskim, jak W\u0142adys\u0142aw Okulus, Wac\u0142aw Polkowski, Jan Ki\u0107 i inni. Wystarczy nadmieni\u0107, \u017ce Cz. Wycech w latach od 1918 do 1937 pracowa\u0142 jako nauczyciel a\u017c w siedmiu szko\u0142ach \u2013 najpierw w Ma\u0142o\u017cewie, powiatu soko\u0142owsko \u2013 podlaskiego, potem w Wilczog\u0119bach, W\u0119growie, W\u0142odawie, Lublinie, Chojnicach i Warszawie. To ci\u0105g\u0142e napi\u0119tnowanie ze strony \u00f3wczesnej w\u0142adzy endeckiej nie sk\u0142oni\u0142y zahartowanego ju\u017c w niez\u0142omnym dzia\u0142aniu bojownika o sprawiedliwo\u015b\u0107, ludow\u0105, a nie obszarniczo \u2013 kapitalistyczn\u0105\u2026\u2026.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> „Sadowie\u0144skie obrazy…”, Edwarda S\u00f3wka, Sadowne 1970<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

SADOWIE\u0143SKIE PORTRETY – Czes\u0142aw Wycech.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[841,5,31],"tags":[4380,843,101,2288],"class_list":["post-31536","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sadowienskie-obrazy","category-newsy","category-historia-gminy","tag-czeslaw-wycech","tag-edward-sowka","tag-historia-gminy-sadowne","tag-sadowienskie-obrazy"],"views":337,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31536"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31572,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31536\/revisions\/31572"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}