{"id":32463,"date":"2026-09-24T15:35:30","date_gmt":"2026-09-24T13:35:30","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=32463"},"modified":"2026-09-24T15:35:30","modified_gmt":"2026-09-24T13:35:30","slug":"wspomnienia-swobodny-nurt-1957-cz-v","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=32463","title":{"rendered":"Wspomnienia \u2013 Swobodny Nurt 1957 \u2013 cz. V"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Kolejne wspomnienie z archiwum prof. Chmielewskiego.<\/strong><\/p>\n

\u201eZE STARYCH KRONIK\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n

Pocz\u0105tk\u00f3w Sadownego nale\u017cy szuka\u0107 w odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. Ciekawych informacji o najdawniejszych jego dziejach dostarcza nam Historia Parafii Sadowne, napisana przez Ks. mgr Piotra Aleksandrowicza w 1956 r.<\/em><\/p>\n

Sadowne nale\u017cy dzi\u015b pod wzgl\u0119dem administracji pa\u0144stwowej do powiatu w\u0119growskiego, wojew\u00f3dztwa warszawskiego. Tereny nale\u017c\u0105ce do Sadownego w odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci wchodzi\u0142y w sk\u0142ad Ksi\u0119stwa Mazowieckiego. By\u0142y to ziemie po\u0142o\u017cone na samym kra\u0144cu Mazowsza. S\u0105siednia Prosty\u0144 nale\u017ca\u0142a ju\u017c do Ziemi Drohickiej na Podlasiu. Okolica ta pokryta obficie lasami. Do dzi\u015b dnia ci\u0105gn\u0119 si\u0119 szerokim pasem lasy od Miedznej poprzez Prosty\u0144, Sadowne, a\u017c do \u0141ochowa i Kamie\u0144czyka i poprzez Bug do Ostrowi Mazowieckiej, a\u017c po Wyszk\u00f3w. Na zalesienie tych stron wskazuj\u0105 takie nazwy osiedli jak: Zalesie, Podborze, Grabiny, Zieleniec, Sadole\u015b, Brz\u00f3zka, Oci\u0119te. P\u00f3\u0142nocno-zachodnia strona okolic Sadownego jest nizinna. Przep\u0142ywaj\u0105cy od tej strony Bug cz\u0119sto wylewa zalewaj\u0105c \u0142\u0105ki, pola i wioski. Od wschodu przep\u0142ywaj\u0105 ku zachodowi do Bugu rzeki Ugoszcz i Bojewka. W dawnych czasach nieprzebyte lasy i zaro\u015bla sprzyja\u0142y tworzeniu si\u0119 licznych staw\u00f3w i jezior. Do dnia dzisiejszego zachowa\u0142y si\u0119 liczne mniejsze i wi\u0119ksze stawy. Nad Bugiem rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 obszerne \u0142\u0105ki, pokryte zaro\u015blami. Takie nazwy okolicznych wsi jak: Zarzetka, Zajezierze wskazuj\u0105 na charakter nawodniony tych teren\u00f3w. Tereny te by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci s\u0142abo zaludnione. Jedynie na miejscach wy\u017cynnych ludzie zak\u0142adali swe siedziby. Ziemie, nale\u017c\u0105ce obecnie do Sadownego, tworzy\u0142y w najstarszych znanych nam czasach dobra Ra\u017any. Ziemie te ksi\u0105\u017c\u0119ta mazowieccy nadali kanclerzowi p\u0142ockiemu \u2013 \u015aciborowi. Ten\u017ce \u015acibor utworzy\u0142 Kolegiat\u0119 \u015aw. Jana Chrzciciela w Warszawie, dobra ra\u017anie\u0144skie w 1404 r. odda\u0142 na jej uposa\u017cenie. Kolegiata posiada\u0142a do trzeciego rozbioru Polski tj. 1795 r. Dobra ra\u017anie\u0144skie sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z folwark\u00f3w: Ra\u017any, Brz\u00f3za, Grabiny, Morzyczyn, Ko\u0142odzi\u0105\u017c, Mrozowa Wola, Sadole\u015b i Sadowne. Mieszka\u0144cy tych d\u00f3br nale\u017celi do parafii w Broku, do diecezji p\u0142ockiej. Du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 do ko\u015bcio\u0142a parafialnego i niebezpiecze\u0144stwo przeprawienia si\u0119 przez Bug, szczeg\u00f3lnie w czasie wylewu, stanowi\u0142y du\u017ce trudno\u015bci zar\u00f3wno dla ludzi zamieszkuj\u0105cych te tereny, jak i dla duchownych pos\u0142ugi religijne w te strony. Dlatego postanowiono stworzy\u0107 parafi\u0119 dla mieszka\u0144c\u00f3w d\u00f3br ra\u017anie\u0144skich. Wybrano \u015brodkowy punkt tych w\u0142a\u015bnie d\u00f3br, Sadowne, i tu na niewielkim pag\u00f3rku postanowiono wybudowa\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142. By\u0142o to miejsce bezpieczne przed wylewem Bugu i prawdopodobnie dlatego otrzyma\u0142o nazw\u0119 Sadowne, gdy\u017c mo\u017cna tu by\u0142o bezpiecznie si\u0119 usadowi\u0107. Kapitu\u0142a Kolegiaty \u015aw. Jana Chrzciciela w Warszawie na posiedzeniu generalnym w 1524 r. wyda\u0142a dokument fundacji uposa\u017cenia dla ko\u015bcio\u0142a. Urz\u0119dowa erekcja ko\u015bcio\u0142a w Sadownem nast\u0105pi\u0142a w 1524 r. w P\u0142ocku. Zgodnie z dekretem zosta\u0142 zbudowany we wsi Sadowne na piaszczystym wzniesieniu ko\u015bci\u00f3\u0142. Budow\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 ks. kanonik Boniecki. Dane o mieszka\u0144cach Sadownego mamy od 1643 r. Istnia\u0142y w tym czasie takie wioski jak: Sadowne, Sadole\u015b, Ko\u0142odzi\u0105\u017c, Mrozowa \u2013 Wola, Sok\u00f3\u0142ka, Zieleniec, Ra\u017any, Wilczog\u0119by, Orze\u0142ek, Brz\u00f3za i Grabiny. Najbardziej zaludnionymi by\u0142y Ra\u017any i Ko\u0142odzi\u0105\u017c.<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na podstawie kroniki parafialnej opracowa\u0142a CZES\u0141AWA KOBYLI\u0143SKA<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kolejne wspomnienie z archiwum prof. Chmielewskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4398,31],"tags":[1242,1558,4451],"class_list":["post-32463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-wspomnienia-mieszkancow","category-historia-gminy","tag-historia-liceum-ogolnoksztalcacego-w-sadownem","tag-mieczyslaw-chmielewski","tag-swobodny-nurt"],"views":121,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32463"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32465,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32463\/revisions\/32465"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}