{"id":12630,"date":"2016-06-08T20:28:40","date_gmt":"2016-06-08T18:28:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=12630"},"modified":"2016-06-08T20:28:40","modified_gmt":"2016-06-08T18:28:40","slug":"pisalismy-o-hubalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=12630","title":{"rendered":"Pisali\u015bmy o Hubalu…"},"content":{"rendered":"

\"hubal\"We wrze\u015bniu 1939 r. przez teren gminy Sadowne przeszed\u0142 oddzia\u0142 mjra Henryka Dobrza\u0144skiego ps. \u201eHubal\u201d. 26 wrze\u015bnia u\u0142ani Hubala uczestniczyli we mszy w Por\u0119bie.<\/strong><\/p>\n

Pisali\u015bmy o tym w artykule \u201eHubal by\u0142 na naszym terenie\u201d<\/a><\/strong><\/span>. Nasi czytelnicy uzupe\u0142niaj\u0105 t\u0119 ciekawostk\u0119 o nowe dane:<\/p>\n

Witam,\u00a0sprawa obecno\u015bci majora Dobrza\u0144skiego w Por\u0119bie zosta\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo zbadana. Oto efekty bada\u0144:<\/em><\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Oddzia\u0142u Wydzielonego Wojska Polskiego majora Henryka Dobrza\u0144skiego \u201eHubala\u201d na zawsze wpisa\u0142a si\u0119 w wojenne losy Polski. Postawa \u201eHubala\u201d i Jego \u017co\u0142nierzy przesz\u0142a do historii jako symbol niez\u0142omnej walki do ko\u0144ca. Stanowi\u0142a ona namacalny dow\u00f3d, \u017ce \u201ejeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a p\u00f3ki my \u017cyjemy\u201d. Kilkumiesi\u0119czna dzia\u0142alno\u015b\u0107 oddzia\u0142u by\u0142a mo\u017cliwa g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki \u017cyczliwej postawie ludno\u015bci miejscowej, kt\u00f3ra cz\u0119sto, nara\u017caj\u0105c \u017cycie w\u0142asne oraz swoich rodzin, okazywa\u0142a pomoc \u017co\u0142nierzom. Wsz\u0119dzie, gdzie pojawiali si\u0119 \u017co\u0142nierze \u201eHubala\u201d miejscowa ludno\u015b\u0107 spieszy\u0142a im z pomoc\u0105. <\/em><\/p>\n

Takich miejsc na trasie marszu Hubalczyk\u00f3w mo\u017cna wymieni\u0107 wiele. Od momentu zako\u0144czeniu wojny w wielu miejscowo\u015bciach zacz\u0119to stawia\u0107 pomniki, tablice lub inne formy upami\u0119tniaj\u0105ce histori\u0119 oddzia\u0142u majora \u201eHubala\u201d. Inicjatywy lokalnych spo\u0142eczno\u015bci lub te\u017c cz\u0119sto samych Hubalczyk\u00f3w powodowa\u0142y, \u017ce kolejne pomniki pojawia\u0142y si\u0119 na terenie ca\u0142ej Polski. Wszystkie upami\u0119tniaj\u0105 ludzi i wydarzenia, kt\u00f3re wraz z up\u0142ywem czasu zacieraj\u0105 si\u0119 w ludzkiej pami\u0119ci. <\/em><\/p>\n

\"hubal\"<\/a>Jedn\u0105 z takich inicjatyw by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie we wrze\u015bniu 2014 roku \u201eod\u015bwie\u017conej\u201d tablicy na ko\u015bciele pw. \u015bw. Barbary w Por\u0119bie. Znajduje si\u0119 na niej nast\u0119puj\u0105cy napis: \u201eMjr Dobrza\u0144skiemu \/Hubalom\/ i Jego \u017co\u0142nierzom na pami\u0105tk\u0119 postoju w naszej wsi 26 wrze\u015bnia 1939 r. Mieszka\u0144cy Por\u0119by\u201d. Pierwszy raz tablic\u0119 o takiej samej tre\u015bci umieszczono na ko\u015bciele w 1973 roku. Jej ods\u0142oni\u0119cia dokona\u0142 Hubalczyk, Marek Szyma\u0144ski, autor ksi\u0105\u017cki pt. \u201eOddzia\u0142 majora \u201eHubala\u201d. W listopadzie tego samego roku Gminny Dom Kultury w Bra\u0144szczyku wyst\u0105pi\u0142 z wnioskiem w konkursie grantowym \u201eTu mieszkam tu zmieniam\u201d organizowanym przez fundacj\u0119 Banku Zachodniego WBK z projektem \u201eHubal bli\u017cej nas. Unowocze\u015bnienie Izby Pami\u0119ci mjr Henryka Dobrza\u0144skiego w Por\u0119bie istniej\u0105cej przy parafii pw. \u015bw. Barbary w Por\u0119bie\u201d. Pieni\u0105dze na ten projekt zosta\u0142y przyznane a Izb\u0119 Pami\u0119ci mjr Henryka Dobrza\u0144skiego oficjalnie otworzono w 2015 roku. Nie by\u0142o by w tym nic dziwnego, bo tak jak w wielu innych miejscowo\u015bciach, tak r\u00f3wnie\u017c w Por\u0119bie postanowiono upami\u0119tnia\u0107 wydarzenia zwi\u0105zane z mjr Henrykiem Dobrza\u0144skim. <\/em><\/p>\n

Inicjatywa godna poparcia, cho\u0107 motywy dzia\u0142ania inicjator\u00f3w tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nie do ko\u0144ca s\u0105 jasne, gdy\u017c sam fakt przybycia \u017co\u0142nierzy pod dow\u00f3dztwem mjr Dobrza\u0144skiego do Por\u0119by 26 wrze\u015bnia 1939 roku nie jest znany. Gdy zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do pomys\u0142odawc\u00f3w projektu z pro\u015bb\u0105 o wskazanie materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce w drodze na pomoc walcz\u0105cej Warszawie grupa kilkudziesi\u0119ciu u\u0142an\u00f3w pod dow\u00f3dztwem mjr Dobrza\u0144skiego rzeczywi\u015bcie przyby\u0142a do Por\u0119by 26 wrze\u015bnia 1939 roku, otrzymali\u015bmy skany kilku stron archiwalnej ksi\u0119gi Gminnej Sp\u00f3\u0142dzielni. Z odr\u0119cznie zapisanych informacji dowiadujemy si\u0119, \u017ce: \u201eW dniu 7 wrze\u015bnia 1939 roku ostatnie wycofuj\u0105ce si\u0119 oddzia\u0142y wojska polskiego, a by\u0142y to prawdopodobnie wojska mjr Henryka Dobrza\u0144skiego pseudo \\Hubala\\ kt\u00f3re przyby\u0142y od strony Broku, zatrzyma\u0142y si\u0119 w Por\u0119bie. Dow\u00f3dztwo poprosi\u0142o zarz\u0105d sp\u00f3\u0142dzielni Ob. Ob. Kalinowskiego Stanis\u0142awa i Kruszewskiego Piotra o otwarcie sklepu celem zaopatrzenia si\u0119 \u017co\u0142nierzy w niezb\u0119dne im towary. Zarz\u0105d poprosi\u0142 \u00f3wczesn\u0105 kierowniczk\u0119 sklepu Rytelewsk\u0105 Mari\u0119 do otwarcia sklepu kt\u00f3ra przy pomocy zarz\u0105du przez kilka godzin prowadzi\u0142a sprzeda\u017c dla wojska a\u017c do wyczerpania potrzebnych im towar\u00f3w i czasu odmarszu. P\u00f3\u017aniej wojsko pomaszerowa\u0142o przez Por\u0119b\u0119 \u015aredni\u0105 i Udrzynek w kierunku Bra\u0144szczyka gdzie przeprawi\u0142o si\u0119 przez rzek\u0119 Bug\u201d. <\/em><\/p>\n

Z powy\u017cszego fragmentu mo\u017cna jedynie wnioskowa\u0107, \u017ce osoba, kt\u00f3ra zapisa\u0142a t\u0105 informacj\u0119 (sporz\u0105dzona zreszt\u0105 po wojnie) nie mia\u0142a wystarczaj\u0105cej wiedzy o mjr Dobrza\u0144skim i dzia\u0142aniach grupy Jego u\u0142an\u00f3w. <\/em><\/p>\n

Si\u0119gnijmy zatem do \u017ar\u00f3de\u0142 i spr\u00f3bujmy odpowiedzie\u0107 na pytanie czy i kiedy oddzia\u0142 \u201eHubala\u201d m\u00f3g\u0142 pojawi\u0107 si\u0119 w Por\u0119bie? Z og\u00f3lnie dost\u0119pnych publikacji, m.in. ksi\u0105\u017cki znakomitego historyka prof. Tomasza Strzembosza pt. Saga o \u201e\u0141upaszce\u201d pp\u0142k. Jerzym D\u0105mbrowskim wiadomo, \u017ce z pocz\u0105tkiem wrze\u015bnia 1939 roku major Dobrza\u0144ski szukaj\u0105c swojego przydzia\u0142u wojskowego dotar\u0142 do Bia\u0142egostoku. Tam obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy dow\u00f3dcy 110 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w. Kiedy 28 wrze\u015bnia 1939 roku zdziesi\u0105tkowany pu\u0142k dotar\u0142 do Janowa ko\u0142o Kolna pp\u0142k D\u0105mbrowski podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 jego rozwi\u0105zania. Dobrza\u0144ski zebra\u0142 wtedy wok\u00f3\u0142 siebie ochotnik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie ze 110 pu\u0142ku i wyruszy\u0142 w stron\u0119 Warszawy. U\u0142ani wraz z mjr. Dobrza\u0144skim wyruszyli z Janowa p\u00f3\u017anym wieczorem 28 wrze\u015bnia 1939 roku. Z Janowa do Por\u0119by, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w pobli\u017cu trasy marszu ochotniczego oddzia\u0142u Dobrza\u0144skiego jest w przybli\u017ceniu 100 km. Wed\u0142ug znanych relacji \u017co\u0142nierzy na wysoko\u015bci miejscowo\u015bci Udrzyn (kilka kilometr\u00f3w od Por\u0119by) dosz\u0142o do przeprawy przez Bug. Wiemy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce 30 wrze\u015bnia dotarli do Krubek ko\u0142o Warszawy po dw\u00f3ch dniach marszu kt\u00f3ry odbywa\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci noc\u0105. Jak zatem logicznie mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 dat\u0119 26 wrze\u015bnia na tablicy umieszczonej w Por\u0119bie na ko\u015bciele pw. \u015bw. Barbary? W pierwszym wydaniu ksi\u0105\u017cki Marka Szyma\u0144skiego \u201eOddzia\u0142 mjr Hubala\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w 1972 (Marek Szyma\u0144ski w 1973 roku osobi\u015bcie ods\u0142ania\u0142 tablic\u0119 w Por\u0119bie) czytamy: \u201eO \u015bwicie oddzia\u0142 dotar\u0142 do Czerwonego Boru. Du\u017cy kompleks le\u015bny pozwala\u0142 na posuwanie si\u0119 za dnia. Korzystaj\u0105c z tego major zarz\u0105dzi\u0142 \u2013 po kr\u00f3tkim odpoczynku \u2013 wymarsz jeszcze w bia\u0142y dzie\u0144 w kierunku na Ostr\u00f3w Mazowieck\u0105. Omin\u0119li miasto od strony m. Por\u0119baKuc\u0119by i o \u015bwicie dotarli do Bugu. Ko\u0142o wsi Udrzyn przeprawili si\u0119 wp\u0142aw\u201d. Ani s\u0142owa o przybyciu oddzia\u0142u Dobrza\u0144skiego do Por\u0119by. Ale w kolejnym wydaniu tej samej ksi\u0105\u017cki, odno\u015bnie tego samego fragmentu trasy marszu oddzia\u0142u Szyma\u0144ski napisa\u0142: \u201eO \u015bwicie oddzia\u0142 dotar\u0142 do Czerwonego Boru. Du\u017cy kompleks le\u015bny pozwala\u0142 na posuwanie si\u0119 za dnia. Korzystaj\u0105c z tego major zarz\u0105dzi\u0142 \u2013 po kr\u00f3tkim odpoczynku \u2013 wymarsz w kierunku na Ostr\u00f3w Mazowieck\u0105. Omin\u0119li miasto od zachodu, kieruj\u0105c si\u0119 na m. Por\u0119ba-Kuc\u0119by. Tu wypad\u0142 post\u00f3j. By\u0142 26 wrze\u015bnia. Nast\u0119pnie przeprawili si\u0119 wp\u0142aw przez Bug w m. Udrzyn\u201d. Szyma\u0144ski opatrzy\u0142 ten fragment przypisem: \u201ewed\u0142ug relacji ks. Jerzego D\u0105browskiego\u201d. <\/em><\/p>\n

Wiemy, \u017ce ksi\u0105dz Jerzy D\u0105browski by\u0142 proboszczem parafii pw. \u015bw. Barbary w Por\u0119bie dopiero od 1960 roku. Nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c by\u0107 \u015bwiadkiem domniemanego pobytu mjr Dobrza\u0144skiego i u\u0142an\u00f3w w Por\u0119bie. Wygl\u0105da na to, \u017ce pod wp\u0142ywem relacji ksi\u0119dza proboszcza Szyma\u0144ski zmieni\u0142 tre\u015b\u0107 swojej ksi\u0105\u017cki i tym samym uwiarygodni\u0142 nieprawdziwe wydarzenie. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Marek Szyma\u0144ski do oddzia\u0142u majora \u201eHubala\u201d wst\u0105pi\u0142 w po\u0142owie pa\u017adziernika 1939 roku. Nie bra\u0142 zatem udzia\u0142u w tamtych wydarzeniach a jedynie je opisywa\u0142 na podstawie zebranych relacji. Na stronie parafii pw. \u015bw. Barbary znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c informacja, \u017ce ksi\u0105dz D\u0105browski \u201epodj\u0105\u0142 inicjatyw\u0119 i zgromadzi\u0142 fundusze na odnowienie grobowca Karola Fryczego (obok ko\u015bcio\u0142a) i zawieszenie na ko\u015bciele tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej pobyt w Por\u0119bie oddzia\u0142u majora Hubala (26 IX 1939 r.)\u201d. Bior\u0105c pod uwag\u0119 dost\u0119pne \u017ar\u00f3d\u0142a, nale\u017cy jednoznacznie stwierdzi\u0107, \u017ce oddzia\u0142 ochotnik\u00f3w pod dow\u00f3dztwem majora Dobrza\u0144skiego nigdy nie przyby\u0142 do Por\u0119by. Mo\u017cna jedynie powiedzie\u0107, \u017ce w drodze na pomoc walcz\u0105cej Warszawie Dobrza\u0144ski wraz z grup\u0105 u\u0142an\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 w okolicach m. Por\u0119ba. J\u00f3zef Bisping uczestnik opisywanych wydarze\u0144 s\u0142usznie zauwa\u017ca \u201ewpadamy w rytm marszu konnego, narzuconego przez sytuacje: idziemy przez kraj zaj\u0119ty przez armi\u0119 niemieck\u0105. Byle nieostro\u017cno\u015b\u0107 i po nas. Zatem marsz tylko w nocy\u201d. Dok\u0142adny czas przemarszu przez ten teren oddzia\u0142u Dobrza\u0144skiego jest trudny do sprecyzowania ale mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce by\u0142 to najprawdopodobniej wiecz\u00f3r 29 wrze\u015bnia 1939 roku. Zatem tablica i zawarte na niej informacje umieszczona na murze ko\u015bcio\u0142a, tworz\u0105 w\u0142asn\u0105 histori\u0119 mjr H. Dobrza\u0144skiego \u201eHubala\u201d. Tylko czy powinni\u015bmy si\u0119 z tym godzi\u0107 ? Tymczasem w Por\u0119bie dalej trwa spektakl tworzenia w\u0142asnej historii. Podj\u0119to kolejn\u0105 inicjatyw\u0119, kt\u00f3ra w mniemaniu tw\u00f3rc\u00f3w, ma s\u0142u\u017cy\u0107 popularyzacji postaci bohatera jakim jest mjr H. Dobrza\u0144ski \u201eHubal\u201d. Powstaje tam mural po\u015bwi\u0119cony oddzia\u0142owi mjr. \u201eHubala\u201d, pod roboczym tytu\u0142em \u201eHubal w Por\u0119bie\u201d. \u201eDzie\u0142o\u201d przedstawia oddzia\u0142 majora \u201eHubala\u201d wkraczaj\u0105cy do tej miejscowo\u015bci we wrze\u015bniu 1939 roku, w drodze do walcz\u0105cej Warszawy. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce jest to pierwszy tego rodzaju mural w Polsce! Nie pozostaje nic innego jak tylko pogratulowa\u0107 inicjatorom tego projektu. Przede wszystkim wyobra\u017ani, bo przecie\u017c z histori\u0105 powstaj\u0105ce dzie\u0142o ma niewiele wsp\u00f3lnego. <\/em><\/p>\n

Od czasu, kiedy poleg\u0142 major \u201eHubal\u201d min\u0119\u0142o 76 lat. Dzi\u015b, kiedy wszyscy \u017co\u0142nierze oddzia\u0142u majora Dobrza\u0144skiego do\u0142\u0105czyli ju\u017c do swojego dow\u00f3dcy, zosta\u0142y nam wspomnienia, dokumenty i inne \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re dokumentuj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Oddzia\u0142u Wydzielonego WP. Ods\u0142aniaj\u0105c kolejne tablice musimy z ogromn\u0105 staranno\u015bci\u0105 uk\u0142ada\u0107 ich tre\u015b\u0107. W ko\u0144cu przy tego rodzaju inicjatywach chodzi o upami\u0119tnienie prawdziwych wydarze\u0144 historycznych a nie tworzenie ich wed\u0142ug w\u0142asnego uznania.<\/em><\/p>\n

Redakcja strony www.majorhubal.pl \u0141ukasz Ksyta Andrzej Dyszy\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong> http:\/\/www.majorhubal.pl\/index.php?dzial=aktualnosci_pokaz&id=270<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We wrze\u015bniu 1939 r. przez teren gminy Sadowne przeszed\u0142 oddzia\u0142 mjra Henryka Dobrza\u0144skiego ps. \u201eHubal\u201d. 26 wrze\u015bnia u\u0142ani Hubala uczestniczyli we mszy w Por\u0119bie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,31],"tags":[101,269],"class_list":["post-12630","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-historia-gminy","tag-historia-gminy-sadowne","tag-mjr-henryk-dobrzanski-hubal"],"views":2907,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12630"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12632,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12630\/revisions\/12632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}