{"id":13311,"date":"2016-08-22T19:44:26","date_gmt":"2016-08-22T17:44:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=13311"},"modified":"2016-08-22T19:44:26","modified_gmt":"2016-08-22T17:44:26","slug":"wojna-byla-tuz-tuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=13311","title":{"rendered":"Wojna by\u0142a tu\u017c tu\u017c…"},"content":{"rendered":"

\"pisali16\"Tereny po\u0142o\u017cone na po\u0142udnie od rzeki Bug, w jego dolnym biegu, ju\u017c w XIX wieku mia\u0142y bardzo wa\u017cne znaczenie w planowaniu dzia\u0142a\u0144 wojskowych. <\/strong><\/p>\n

Zwi\u0105zane to by\u0142o z ich po\u0142o\u017ceniem w stosunku do Prus Wschodnich, sk\u0105d \u2013 jak przewidywa\u0142o rosyjskie dow\u00f3dztwo \u2013 mog\u0142o wyj\u015b\u0107 uderzenie w kierunku na Brze\u015b\u0107 i Siedlce, przecinaj\u0105c \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z Warszaw\u0105.<\/p>\n

Ta wizja kaza\u0142a Rosjanom wzmacnia\u0107 linie rzeki Narew. Wreszcie tereny te, po\u0142o\u017cone w \u015brodku czworoboku rosyjskich twierdz Osowiec- Modlin- D\u0119blin- Brze\u015b\u0107, mog\u0142y sta\u0107 si\u0119 w wypadku wojny \u2013 i tak si\u0119 sta\u0142o w czasie I Wojny \u015awiatowej \u2013 miejscem koncentracji odwod\u00f3w armii rosyjskiej.<\/p>\n

Znajdowa\u0142y si\u0119 tu bardzo wa\u017cne w\u0119z\u0142y kolejowe Ma\u0142kinia, Siedlce i \u0141uk\u00f3w. Przebieg dzia\u0142a\u0144 w czasie I Wojny \u015awiatowej potwierdzi\u0142 w pe\u0142ni znaczenie tego terenu.<\/p>\n

\"pisali16\"<\/a>Powy\u017csze wzgl\u0119dy, wobec dalszego istnienia niemieckich Prus Wschodnich, odegra\u0142y du\u017c\u0105 rol\u0119 w polskich planach obronnych ju\u017c w 1919 roku. Przewidywano, \u017ce nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 silnego niemieckiego uderzenia z Prus Wschodnich. W zwi\u0105zku z tym zak\u0142adano obron\u0119 linii rzeki Narwi, a w wypadku niemo\u017cliwo\u015bci jej utrzymania wycofanie si\u0119 na lini\u0119 Bugu.<\/p>\n

Polskie Naczelne Dow\u00f3dztwo zasadniczo docenia\u0142o powag\u0119 zagro\u017cenia stolicy z kierunku p\u00f3\u0142nocnego, kt\u00f3re powi\u0119ksza\u0142o si\u0119 znacznie na skutek fatalnego dla ca\u0142o\u015bci naszego po\u0142o\u017cenia strategicznego zaj\u0119cia Czech, a nast\u0119pnie i S\u0142owacji przez wojska niemieckie. Ulubionym bowiem manewrem sztabowc\u00f3w niemieckich od czas\u00f3w Moltkego i Schlieffena by\u0142a\u00a0operacja \u201eCannae\u201d \u2014 obustronne oskrzydlenie przeciwnika. W roku 1939 ten typ operacji narzuca\u0142 si\u0119 jako oczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

Dowodem wielkiego znaczenia tego obszaru, w tym powiatu w\u0119growskiego, by\u0142o zorganizowanie w okolicach W\u0119growa w\u0119z\u0142a polowych lotnisk operacyjnych.\u00a0W okresie mi\u0119dzywojennym powiat w\u0119growski pod wzgl\u0119dem wojskowym nale\u017ca\u0142 do Okr\u0119gu Korpusu I Warszawa. Obok powiat\u00f3w soko\u0142owskiego i ostrowskiego wchodzi\u0142 w sk\u0142ad obszaru podleg\u0142ego Komendzie Rejonu Uzupe\u0142nie\u0144 mieszcz\u0105cego si\u0119 w Ma\u0142kini.<\/p>\n

\"pisali17\"<\/a>

Zdj\u0119cie, eksponat Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej \u2013 Szko\u0142a Podchor\u0105\u017cych w Komorowie<\/p><\/div>\n

Wyrazem tej oceny by\u0142o r\u00f3wnie\u017c sformowanie armii \u201eModlin\u201d i SGO (Samodzielnej Grupy Operacyjnej) \u201eNarew\u201d, na kt\u00f3rych styku ustawiono jeden z nielicznych odwod\u00f3w Naczelnego Wodza, Grup\u0119 Operacyjn\u0105 \u201eWyszk\u00f3w\u201d. Armie te mia\u0142y bezpo\u015brednio (armia \u201eModlin\u201d) os\u0142ania\u0107 Warszaw\u0119, albo te\u017c zapewni\u0107 po\u0142\u0105czenie stolicy z p\u00f3\u0142nocno-wschodnimi obszarami pa\u0144stwa, a w szczeg\u00f3lno\u015bci z du\u017cymi garnizonami, jakimi by\u0142y Wilno, Grodno i Brze\u015b\u0107 nad Bugiem.<\/p>\n

Odw\u00f3d Naczelnego Wodza \u201eWyszk\u00f3w\u201d sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 1 Dywizji Piechoty Legion\u00f3w z garnizonu Wilno oraz 41 Rezerwowej DP, wystawionej przez szko\u0142y oficerskie piechoty w Ostrowi Mazowieckiej i R\u00f3\u017canie.\u00a0Obie dywizje sta\u0142y za stykiem armii \u201eModlin\u201d i \u201eNarew\u201d i mia\u0142y uderzy\u0107 we flank\u0119 si\u0142 niemieckich, spychaj\u0105cych nasze dywizje spod M\u0142awy na Modlin, wychodz\u0105c do natarcia z przedmo\u015bci w R\u00f3\u017canie i Pu\u0142tusku.<\/p>\n

GO \u201eWyszk\u00f3w\u201d mia\u0142a za przeciwnika znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142 genera\u0142a Kiichlera; by\u0142y to dywizje wschodniopruskie piechoty: 1 i 11, 61 rezerwowa oraz 12, w sierpniu przewieziona morzem z korpusu szczeci\u0144skiego. Dywizje te posiada\u0142y po 530 oficer\u00f3w, 2700 podoficer\u00f3w i 14 500 szeregowc\u00f3w, w sumie wi\u0119c mia\u0142y wi\u0119kszy stan liczebny, ani\u017celi mia\u0142a polska dywizja, przy znacznie silniejszej artylerii ci\u0119\u017ckiej (24 : 6) i daleko posuni\u0119tej motoryzacji, w tym przew\u00f3z amunicji i ewakuacja rannych.<\/p>\n

Sta\u0142ym przeciwnikiem oddzia\u0142\u00f3w GO \u201eWyszk\u00f3w\u201d by\u0142a r\u00f3wnie\u017c 1 niemiecka brygada kawalerii z Kr\u00f3lewca, licz\u0105ca ponad 6 tys. \u017co\u0142nierzy, oraz dywizja pancerna \u201eKempf\u201d, przyby\u0142a ze Stuttgartu, licz\u0105ca ponad 160 czo\u0142g\u00f3w, wzmocniona zmotoryzowanym pu\u0142kiem SS \u201eDeutschland\u201d z przydzielon\u0105 artyleri\u0105 motorow\u0105, razem oko\u0142o 8 tys. \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

Dywizje piechoty oraz brygada kawalerii posiada\u0142y bataliony przeciwpancerne, licz\u0105ce po 36 dzia\u0142ek ppanc., 12 najci\u0119\u017cszych km przeciwlotniczych oraz oddzia\u0142y pancerne (3 do 6 samochod\u00f3w panc.). W odwodzie gen. Kuchler mia\u0142 jeszcze 10 dywizj\u0119 pancern\u0105, a po\u00a0sforsowaniu naszej obrony w korytarzu pomorskim na nasz front p\u00f3\u0142nocny sp\u0142yn\u0105\u0142 przez Prusy Wschodnie korpus pancerny gen. Guderiana w sk\u0142adzie 3 dywizji pancernej oraz 2 i 20 zmotoryzowanej.<\/p>\n

\"pisali18\"<\/a>Przewaga niemieckiego lotnictwa by\u0142a druzgoc\u0105ca: na ca\u0142ym p\u00f3\u0142nocnym froncie mieli\u015bmy tylko 6 eskadr z 58 samolotami, w 2\/3 rozpoznawczymi i obserwacyjnymi, a tylko w 1\/3 my\u015bliwskimi.<\/p>\n

Wczesn\u0105 wiosn\u0105 Sztab G\u0142\u00f3wny zarz\u0105dzi\u0142 doprowadzenie do stanu pewnej u\u017cyteczno\u015bci stare rosyjskie umocnienia wzd\u0142u\u017c Biebrzy, Narwi i Bugu, uzupe\u0142niaj\u0105c je ma\u0142ymi schronami betonowymi, g\u0142\u00f3wnie w pasie od Osowca do Ostro\u0142\u0119ki.\u00a0Do wrze\u015bnia prace te by\u0142y nie uko\u0144czone. Du\u017ce nadzieje przywi\u0105zywano do zalew\u00f3w terenu, zw\u0142aszcza przez wody Biebrzy. Jednak niezwyk\u0142a susza panuj\u0105ca przez ca\u0142e lato 1939 r. w znacznym stopniu pozbawi\u0142a nas korzy\u015bci z wykonanych tam prac obronnych. Planowane prace wykonywano po\u0142owicznie, a instrukcja Sztabu G\u0142\u00f3wnego m\u00f3wi\u0142a, \u017ce przy wykonywaniu umocnie\u0144 \u201enale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do unikania niepotrzebnych szk\u00f3d gospodarczych\u201d, a wi\u0119c bazowa\u0107 na nieu\u017cytkach i lasach pa\u0144stwowych. W ten spos\u00f3b niejedno poletko koniczyny stan\u0119\u0142o na przeszkodzie w wybudowaniu bunkra obro\u0144c\u00f3w pozycji.<\/p>\n

\"pisali19\"<\/a>W\u0119gr\u00f3w w planach obronnych SG WP i DOK I nie by\u0142 przewidywany jako rejon obronny Wojska Polskiego. Planowano tu rozmieszczenie w\u0119z\u0142a lotnisk polowych k. wsi Milewko, Zawiszyn i Stara Wie\u015b. Powiat stanowi\u0107 mia\u0142 baz\u0119 mobilizacyjn\u0105 18 Dywizji Piechoty podleg\u0142\u0105 PKU Ma\u0142kinia przy 1 dywizjonie taborowym oraz zaplecze zaopatrzeniowe oddzia\u0142\u00f3w WP walcz\u0105cych na linii Wis\u0142y, gdy\u017c przez tereny powiatu przechodzi\u0142a wa\u017cna szosa Soko\u0142\u00f3w Podlaski \u2013 W\u0119gr\u00f3w \u2013 Wyszk\u00f3w i linia kolejowa Warszawa \u2013 Bia\u0142ystok.<\/p>\n

Od pocz\u0105tku 1939 roku da\u0142o si\u0119 odczu\u0107 narastaj\u0105ce napi\u0119cie spowodowane zagro\u017ceniem wyst\u0105pienia konfliktu zbrojnego z rosn\u0105c\u0105 w pot\u0119g\u0119 III Rzesz\u0105, jak te\u017c przygotowaniami do wojny obronnej.<\/p>\n

Ju\u017c w czerwcu i lipcu 1939r., szczeg\u00f3lnie nocami, na stacji kolejowej w Sadownem mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 poci\u0105gi jad\u0105ce ze wschodu na zach\u00f3d, za\u0142adowane wojskiem i sprz\u0119tem wojennym.\u00a0W drugiej po\u0142owie sierpnia napi\u0119cie wzros\u0142o i spowodowa\u0142o w Sadownem panik\u0119 i szturm ludno\u015bci na sklepy, z kt\u00f3rych masowo zacz\u0119to wykupywa\u0107 artyku\u0142y pierwszej potrzeby, jak: s\u00f3l, cukier, naft\u0119, papierosy, myd\u0142o, kasz\u0119, m\u0105k\u0119, a nawet ig\u0142y, guziki, nici, materia\u0142y tekstylne i inne. Dwa dni po og\u0142oszonej 25 sierpnia powszechnej mobilizacji specjalna komisja werbunkowa dokona\u0142a mobilizacyjnego przegl\u0105du i poboru koni dla potrzeb wojska. Pob\u00f3r odbywa\u0142 si\u0119 na polanie le\u015bnej \u2013 w miejscu, gdzie dzi\u015b przy ul. Grunwaldzkiej wznosz\u0105 si\u0119 domostwa Wojciecha Bia\u0142asa, Edwarda Wyrobka i Haliny Chmielewskiej. Za pobrane konie wystawiano ch\u0142opom pokwitowania, na podstawie kt\u00f3rych mieli p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0107 zap\u0142at\u0119.<\/p>\n

1 wrze\u015bnia 1939 roku o godz. 4.45 wojska hitlerowskie uderzy\u0142y na Polsk\u0119.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n

Sadowne i okolice wczoraj i dzi\u015b<\/em>, Andrzej Firewicz, Warszawa 2004<\/p>\n

W\u0119gr\u00f3w dzieje miasta i okolic w latach 1441-1944<\/em>, Arkadiusz Ko\u0142odziejczyk i Tadeusz Swat, W\u0119gr\u00f3w 1991<\/p>\n

Walki obronne na Podlasiu we wrze\u015bniu 1939 roku (Dzia\u0142ania Grupy Operacyjnej \u201eWyszk\u00f3w\u201d)<\/em>, Stanis\u0142aw Truszkowski,<\/p>\n

www.mazowsze.hist.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tereny po\u0142o\u017cone na po\u0142udnie od rzeki Bug, w jego dolnym biegu, ju\u017c w XIX wieku mia\u0142y bardzo wa\u017cne znaczenie w planowaniu dzia\u0142a\u0144 wojskowych.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1973,31],"tags":[231,101,1974,2018,2133],"class_list":["post-13311","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-pisali-o-sadownem","category-historia-gminy","tag-andrzej-firewicz","tag-historia-gminy-sadowne","tag-pisali-o-sadownem","tag-sadowne-i-okolice-wczoraj-i-dzis","tag-wojna-byla-tuz-tuz"],"views":4528,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13316,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13311\/revisions\/13316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}