{"id":13412,"date":"2016-09-02T17:25:28","date_gmt":"2016-09-02T15:25:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=13412"},"modified":"2016-09-02T17:28:10","modified_gmt":"2016-09-02T15:28:10","slug":"wrzesien-1939","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=13412","title":{"rendered":"Wrzesie\u0144 1939"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-13413\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali21-180x130.jpg\" alt=\"pisali21\" width=\"180\" height=\"130\" \/>30 sierpnia zarz\u0105dzono mobilizacj\u0119 powszechn\u0105, a 1 wrze\u015bnia 1939 roku o godz. 4.45 wojska hitlerowskie uderzy\u0142y na Polsk\u0119. <\/strong><!--more--><\/p>\n<div id=\"attachment_13414\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali20.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13414\" class=\"wp-image-13414 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali20-180x130.jpg\" alt=\"pisali20\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13414\" class=\"wp-caption-text\">Rozmieszczenie armii polskich podczas wojny obronnej<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dywizje 3 Armii niemieckiej przekroczy\u0142y granic\u0119 Prus Wschodnich 1 wrze\u015bnia od Grudzi\u0105dza po Myszyniec i wtargn\u0119\u0142y w obszar na p\u00f3\u0142noc od Mazowsza. Natarcie g\u0142\u00f3wnych si\u0142 niemieckich rozwija\u0142o si\u0119 w kierunku na M\u0142aw\u0119 i Przasnysz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na M\u0142aw\u0119 uderzy\u0142 1 Korpus Piechoty sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 11 i 61 DP oraz Dywizji Pancernej \u201eKempf\u201d. Dywizja ta przyby\u0142a ze Stuttgartu, mia\u0142a ponad 160 czo\u0142g\u00f3w i wzmocniona by\u0142a zmotoryzowanym Pu\u0142kiem SS \u201eDeutschland\u201d z przydzielon\u0105 do niej artyleri\u0105 motorow\u0105. Razem oko\u0142o 8 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Na Przasnysz naciera\u0142 Korpus Pancerny \u201eWodrig\u201d (1 i 12 DP).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W pierwszym dniu walki wszystkie natarcia niemieckie mimo ich przewagi zosta\u0142y odparte. Drugiego wrze\u015bnia Niemcy ponownie przeprowadzili ataki wsparci czo\u0142gami i lotnictwem. Nast\u0119pnego dnia kontynuowali natarcia p\u0119dz\u0105c przed czo\u0142gami okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107. Tego dnia sytuacja na wschodnim skrzydle 20 DP zacz\u0119\u0142a si\u0119 niekorzystnie rozwija\u0107, poniewa\u017c Korpus \u201eWodrig\u201d wyszed\u0142 na ty\u0142y pozycji m\u0142awskiej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wobec gro\u017aby ca\u0142kowitego okr\u0105\u017cenia i zniszczenia 20 DP oraz odwrotu 8 DP (opr\u00f3cz 21 Pu\u0142ku Piechoty), na kt\u00f3rej ty\u0142ach zacz\u0119\u0142y dzia\u0142a\u0107 grupy dywersyjne, dow\u00f3dca Armii \u201eModlin\u201d w nocy z 3 na 4 wrze\u015bnia wyda\u0142 rozkaz opuszczenia pozycji i odwrotu w kierunku Warszawy. 20 DP i 8 DP cofa\u0142y si\u0119 w dzie\u0144 w otwartym terenie atakowane przez lotnictwo niemieckie. Ponios\u0142y ci\u0119\u017ckie straty w ludziach i sprz\u0119cie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ju\u017c w pierwszym i drugim dniu wojny na pogodnym niebie Sadownego cz\u0119sto pokazywa\u0142y si\u0119 przelatuj\u0105ce na ogromnej wysoko\u015bci liczne eskadry samolot\u00f3w niemieckich.<\/strong>\u00a0W nocy z 2 na 3 wrze\u015bnia 1939r. na stacj\u0119 kolejow\u0105 w Sadownem przyby\u0142y pu\u0142ki wile\u0144skie, kt\u00f3re zatrzyma\u0142y si\u0119 na dzie\u0144 w okolicznym lesie, a noc\u0105 pomaszerowa\u0142y w kierunku Broku i Ostrowi Mazowieckiej. Stacjonuj\u0105ce tu wojsko polskie sta\u0142o si\u0119 niebawem celem nalot\u00f3w lotnictwa niemieckiego. Powsta\u0142o podejrzenie, \u017ce by\u0142 to skutek radiowych meldunk\u00f3w dywersant\u00f3w, rekrutuj\u0105cych si\u0119 spo\u015br\u00f3d miejscowych kolonist\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>4 wrze\u015bnia w godzinach przedpo\u0142udniowych Luftwaffe dokona\u0142a nalotu na stacj\u0119 kolejow\u0105 w Sadownem, maj\u0105c zapewne dok\u0142adne informacje o ruchach wojsk polskich.<\/strong> Jak opowiadali potem naoczni \u015bwiadkowie, w pobli\u017cu stacjonuj\u0105cych wtedy w lesie \u017co\u0142nierzy polskich kr\u0119cili si\u0119 cz\u0119sto dwaj m\u0142odzi koloni\u015bci, pochodz\u0105cy rzekomo z Sojk\u00f3wka. Nale\u017cy s\u0105dzi\u0107, \u017ce byli to \u0142\u0105cznicy, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105cy z tajn\u0105 niemieck\u0105 radiostacj\u0105, kt\u00f3ra wysy\u0142a\u0142a w eter zdradzieckie komunikaty.<\/p>\n<div id=\"attachment_13415\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali22.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13415\" class=\"wp-image-13415 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali22-180x130.jpg\" alt=\"pisali22\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13415\" class=\"wp-caption-text\">Stacja kolejowa w \u0141ochowie po nalocie<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">W pierwszych dniach wrze\u015bnia zbombardowano tory kolejowe na odcinku od stacji a\u017c do obecnego przejazdu kolejowego w Toporze. Do dnia dzisiejszego pozosta\u0142y tam po nalotach g\u0142\u0119bokie leje bombowe wype\u0142nione wod\u0105. Tory kolejowe i przewody telegraficzne zosta\u0142y w\u00f3wczas zniszczone do tego stopnia, \u017ce usta\u0142a \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z reszt\u0105 kraju.<\/p>\n<div id=\"attachment_13416\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali23.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13416\" class=\"wp-image-13416 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali23-180x130.jpg\" alt=\"pisali23\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13416\" class=\"wp-caption-text\">Zniszczony poci\u0105g pancerny<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Samoloty niemieckie precyzyjnie zbombardowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c inny punkt mobilizacji koni, w Toporze k. Sadownego, poniewa\u017c nie uda\u0142o si\u0119 ich ukry\u0107 pomimo lesistego terenu. Prawdopodobnie nie by\u0142 to skutek informacji uzyskanych przez hitlerowc\u00f3w od zamieszka\u0142ych tu kolonist\u00f3w niemieckich. Nalot spowodowa\u0142 zamieszanie, rolnicy rozpierzchli si\u0119 i ju\u017c nie stawili si\u0119 na komisj\u0119.\u00a0Du\u017ce straty tego dnia Luftwaffe spowodowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c na stacji kolejowej w \u0141ochowie, gdzie zniszczony zosta\u0142 poci\u0105g pancerny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wyniku kl\u0119ski wojsk polskich po bohaterskiej walce kierunek uderzenia na Warszaw\u0119 ze strony Prus Wschodnich zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty dla nieprzyjaciela. Tymczasem Niemcy nie \u015bcigali rozbitej Armii \u201eModlin\u201d, kt\u00f3rej dwa najwi\u0119ksze zwi\u0105zki taktyczne zosta\u0142y rozbite (8 i 20 DP). Armia niemiecka dokonywa\u0142a zwrotu w kierunku na po\u0142udniowy \u2013 wsch\u00f3d ku Narwi z zamiarem uderzenia na R\u00f3\u017can.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f3j o R\u00f3\u017can 5 wrze\u015bnia od rana zacz\u0119\u0142a niemiecka Dywizja Pancerna \u201eKempf\u201d id\u0105c na czele Korpusu \u201eWodrig\u201d. Zadanie obrony Narwi na p\u00f3\u0142noc i po\u0142udnie od R\u00f3\u017cana otrzyma\u0142a 41 DP (dow\u00f3dca genera\u0142 brygady W. Piekarski) ze sk\u0142adu SGO \u201eWyszk\u00f3w\u201d. W pierwszym dniu walki dywizja odrzuci\u0142a wojska niemieckie zadaj\u0105c im du\u017ce straty. Ale ju\u017c nast\u0119pnego dnia, wobec przewagi nieprzyjaciela, opu\u015bci\u0142a R\u00f3\u017can, a 7 wrze\u015bnia zosta\u0142a rozbita. Linia obrony Narwi pod R\u00f3\u017canem zosta\u0142a prze\u0142amana.<\/p>\n<div id=\"attachment_13417\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali24.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13417\" class=\"wp-image-13417 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali24-180x130.jpg\" alt=\"pisali24\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13417\" class=\"wp-caption-text\">Zniszczony most w Broku &#8211; www.odkrywca.pl<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>6 wrze\u015bnia Niemcy pojawili si\u0119 w Pu\u0142tusku \u2013 ku mostowi w Broku ci\u0105gn\u0119\u0142y z p\u00f3\u0142nocy oddzia\u0142y i tabory polskich dywizji ust\u0119puj\u0105cych znad Narwi. Mostu jednak nie by\u0142o \u2013 zosta\u0142 wysadzony przez saper\u00f3w 7 wrze\u015bnia.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po bitwie pod Pu\u0142tuskiem 8 wrze\u015bnia wojska polskie wycofa\u0142y si\u0119 za Bug przez most w Wyszkowie, gdy\u017c trwaj\u0105ce ca\u0142y czas naloty bombowe doprowadzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c do zniszczenia mostu kolejowego w Ma\u0142kini.\u00a0Sprzyjaj\u0105ce by\u0142o to, \u017ce nieprzyjaciel nie \u015bciga\u0142 wycofuj\u0105cych si\u0119 wojsk polskich, a ogranicza\u0142 do ostrzeliwania ich ogniem artylerii.<\/p>\n<div id=\"attachment_13418\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali25.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13418\" class=\"wp-image-13418 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali25-180x130.jpg\" alt=\"pisali25\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13418\" class=\"wp-caption-text\">Przeprawa przez Bug w Broku (foto: albumpolski.pl)<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>8 wrze\u015bnia Niemcy zaj\u0119li Ostr\u00f3w Mazowieck\u0105 i Wyszk\u00f3w. W nocy z 8 na 9 wrze\u015bnia niedaleko miejscowo\u015bci Brok przekroczyli, a 9 wrze\u015bnia sforsowali Bug w Wyszkowie, Kamie\u0144czyku i Bra\u0144szczyku.<\/strong> Jednocze\u015bnie do\u015b\u0107 nieoczekiwanie do dzia\u0142a\u0144 z bezpo\u015bredniej styczno\u015bci z 3 Armi\u0105 wprowadzony zosta\u0142 XIX Korpus Pancerny genera\u0142a Heinza Guderiana przerzucony po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 na Pomorzu Wschodnim do Prus Wschodnich. Otrzyma\u0142 on rozkaz zdobycia przej\u015bcia przez Wizn\u0119, a nast\u0119pnie uderzenia na szos\u0119 i lini\u0119 kolejow\u0105 Mi\u0119dzyrzec Podlaski \u2013 Brze\u015b\u0107 nad Bugiem celem zamkni\u0119cia Polakom odwrotu na wsch\u00f3d.<\/p>\n<div id=\"attachment_13419\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali26.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13419\" class=\"wp-image-13419 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali26-180x130.jpg\" alt=\"pisali26\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13419\" class=\"wp-caption-text\">Widok na most w Broku od strony miasta (foto: www.albumpolski.pl)<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po sforsowaniu Bugu wojska 3 Armii gen. K\u00fcchlera mia\u0142y wyj\u015b\u0107 na rubie\u017c Mi\u0144sk Mazowiecki \u2013 Siedlce. Korpus gen. Wodriga ruszy\u0142 na linii Brok \u2013 Soko\u0142\u00f3w Podlaski \u2013 Siedlce, osi\u0105 Brok \u2013 W\u0119gr\u00f3w \u2013 Ka\u0142uszyn naciera\u0142a 1 DPAN \u201eKempf\u201d, a wzd\u0142u\u017c linii Wyszk\u00f3w \u2013 Jad\u00f3w \u2013 Ka\u0142uszyn \u2013 Mi\u0144sk Mazowiecki 11 i 61 DP oraz 1 i 12 DP.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nacieraj\u0105ce wojska niemieckie mia\u0142y ca\u0142y czas silne wsparcie lotnictwa szturmowego i bombowego, natomiast nie mo\u017cna tego powiedzie\u0107 o wycofuj\u0105cych si\u0119 oddzia\u0142ach polskich.<\/p>\n<div id=\"attachment_13420\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali27.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13420\" class=\"wp-image-13420 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali27-180x130.jpg\" alt=\"pisali27\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13420\" class=\"wp-caption-text\">Odprawa po sforsowaniu rzeki (foto: www.odkrywca.pl)<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przez pierwsze dni po wybuchu wojny na lotniskach w\u0119growskich nie stacjonowa\u0142a \u017cadna jednostka lotnictwa polskiego, natomiast celem atak\u00f3w niemieckiego lotnictwa sta\u0142y si\u0119 obiekty cywilne i ludno\u015b\u0107. W\u0119gr\u00f3w by\u0142 bombardowany 7 i 8 wrze\u015bnia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2 wrze\u015bnia w Naczelnym Dow\u00f3dztwie zapad\u0142a decyzja przeniesienia eskadr Brygady Bombowej na lotnisko znajduj\u0105ce si\u0119 bli\u017cej linii frontu, w tym i na lotniska w\u0119z\u0142a w\u0119growskiego. Wobec za\u0142amania si\u0119 pobliskiego frontu na Narwi, na w\u0119growski w\u0119ze\u0142 lotnisk zacz\u0119\u0142y przybywa\u0107 eskadry SGO NAREW.<\/p>\n<div id=\"attachment_13421\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali28.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13421\" class=\"wp-image-13421 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali28-180x130.jpg\" alt=\"pisali28\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13421\" class=\"wp-caption-text\">Piechota niemiecka umacnia stanowiska na lewym brzegu Bugu (foto: www.odkrywca.pl)<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">5 wrze\u015bnia na lotnisku w Ceranowie wyl\u0105dowa\u0142y karasie 51 eskadry rozpoznawczej, w dwa dni p\u00f3\u017aniej na lotnisko przylecia\u0142y my\u015bliwce 151 eskadry my\u015bliwskiej \u2013 w obliczu bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia ze strony zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 jednostek niemieckich 8 wrze\u015bnia w\u0119growskie lotniska opu\u015bci\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 tam eskadry.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>5 wrze\u015bnia wieczorem pojawili si\u0119 w Sadownem pierwsi uciekinierzy z okolic frontu na linii rzeki Narew pod R\u00f3\u017canem, gdzie broni\u0105ce si\u0119 oddzia\u0142y polskie dozna\u0142y pora\u017cki.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ze wspomnie\u0144 Pana Adama<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>1 wrze\u015bnia 1939 roku o godz. 4.45 wojska hitlerowskie uderzy\u0142y na Polsk\u0119. O wybuchu wojny mieszka\u0144cy wsi dowiedzieli si\u0119 z komunikat\u00f3w radiowych oko\u0142o godz. 6.00\u2026 W pierwszych dniach wojny w wiosce nic si\u0119 nie dzia\u0142o. By\u0142o cicho i spokojnie. Nie pojawi\u0142 si\u0119 w niej nawet jeden \u017co\u0142nierz polski.<\/em><\/p>\n<div id=\"attachment_13422\" style=\"width: 164px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali29.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-13422\" class=\"wp-image-13422 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/pisali29-154x130.jpg\" alt=\"pisali29\" width=\"154\" height=\"130\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-13422\" class=\"wp-caption-text\"><em>Strona tytu\u0142owa ksi\u0105\u017cki \u201eDZIEJE WSI RA\u017bNY\u201d, autor: Adam Stankiewicz<\/em><\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>A wysoko przelatuj\u0105ce nad wiosk\u0105 samoloty by\u0142y pocz\u0105tkowo uznawane za maszyny naszych sojusznik\u00f3w. Tylko noc\u0105 widoczne na horyzoncie od strony p\u00f3\u0142nocnej \u0142uny po\u017car\u00f3w oraz g\u0142uche detonacje z pola walki dawa\u0142y zna\u0107 o wojnie. R\u00f3wnie\u017c komunikaty radiowe z front\u00f3w by\u0142y coraz bardziej niepokoj\u0105ce.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W czwartym dniu wojny bombowce niemieckie zburzy\u0142y stacj\u0119 PKP w Sadownem, a pojedyncze samoloty lataj\u0105ce ju\u017c na niskim pu\u0142apie ostrzela\u0142y dwukrotnie kilku mieszka\u0144c\u00f3w naszej wioski \u2026 pi\u0105tego dnia zbrojnego konfliktu zacz\u0119li do wsi przybywa\u0107 coraz t\u0142umniej uciekinierzy z zagro\u017conych teren\u00f3w p\u00f3\u0142nocnej Polski. Po prze\u0142amaniu przez Niemc\u00f3w frontu nad Narwi\u0105 naje\u017ad\u017acy bez przeszk\u00f3d przeszli obszar od Narwi do Bugu.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W godzinach rannych 9 wrze\u015bnia zacz\u0119li z Udrzyna przerzuca\u0107 na lewy brzeg rzeki, niebroniony przez nasze wojska, swoje oddzia\u0142y. Do po\u0142udnia przeprawi\u0142o si\u0119 kilka tysi\u0119cy piechur\u00f3w. Po zaj\u0119ciu wsi, jej zdobywcy zachowywali si\u0119 przyzwoicie. Dopiero gdy od strony Lipie\u0144ca zostali ostrzelani przez patrol polski, okopany ko\u0142o mostu na Bojewce przy drodze z Ra\u017cen do Lipie\u0144ca, \u017co\u0142nierze zareagowali b\u0142yskawicznie. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu minut sp\u0119dzili na podw\u00f3rko so\u0142tysa wsi Jana Korosia m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy wpadli im w r\u0119ce. Najm\u0142odszy mia\u0142 14 lat \/zabrali go, gdy\u017c mia\u0142 na g\u0142owie czapk\u0119 harcersk\u0105\/, najstarszy oko\u0142o osiemdziesi\u0105tki. Ustawili zebranych w szeregu pod lufami karabin\u00f3w. W mieszkaniu so\u0142tysa by\u0142 sztab dow\u00f3dcy jednostki zajmuj\u0105cej wie\u015b. Prawdopodobnie decydowali o losie zatrzymanych. Po naradzie do stoj\u0105cych pod \u015bcian\u0105 stodo\u0142y podszed\u0142 m\u0142ody oficer i zapyta\u0142, kto zna j\u0119zyk niemiecki. Z szeregu wyst\u0105pi\u0142 J\u00f3zef Kobert. Oficer poleci\u0142 przekaza\u0107 mu ustalony werdykt. Blady starzec dr\u017c\u0105cym g\u0142osem powtarza\u0142 za Niemcami: \u201eZa strzelanie cywil\u00f3w do walecznej armii niemieckiej m\u0119\u017cczy\u017ani zostan\u0105 rozstrzelani.\u201d Oficer zapyta\u0142 t\u0142umacza jakiej jest narodowo\u015bci. Wtedy dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce ojciec Koberta by\u0142 Niemcem, matka Polka, a on Polakiem. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Oficer odepchn\u0105\u0142 starca na bok. Widocznie chcia\u0142 go ocali\u0107. W\u00f3wczas Kobert wr\u00f3ci\u0142 przed grup\u0119, zaklinaj\u0105c oficera o niewinno\u015bci cywil\u00f3w, b\u0142aga\u0142 o darowanie im \u017cycia. Rozpi\u0105\u0142 koszul\u0119 i prosi\u0142 o rozstrzelanie jego, zamiast wszystkich. Scena by\u0142a wstrz\u0105saj\u0105ca. Na kilka metr\u00f3w przed lufami karabin\u00f3w sta\u0142 z rozpi\u0119t\u0105 koszul\u0105 skamienia\u0142y starzec. Wiatr rozwiewa\u0142 jego siwe w\u0142osy, w s\u0142o\u0144cu b\u0142yszcza\u0142a wyschni\u0119ta pier\u015b. Podobny by\u0142 w tej chwili do biblijnego proroka. I oficer zawaha\u0142 si\u0119. Czas p\u0142yn\u0105\u0142, a ci dwaj stali tak naprzeciw siebie. Wtedy wjecha\u0142 na podw\u00f3rko kawalerzysta i zameldowa\u0142 oficerowi o zabiciu polskiego \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry ostrzeliwa\u0142 hitlerowc\u00f3w. W\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w nast\u0105pi\u0142o zamieszanie. Odbyli kolejn\u0105 narad\u0119 i wyrok zmienili. Do egzekucji nie dosz\u0142o.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Do ko\u0144ca pobytu Niemc\u00f3w we wsi zatrzymani siedzieli w zamkni\u0119tej stodole \/jako zak\u0142adnicy\/. Rankiem 10 wrze\u015bnia \u017co\u0142nierze niemieccy opu\u015bcili wie\u015b. Zak\u0142adnicy wr\u00f3cili szcz\u0119\u015bliwie do swoich dom\u00f3w.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>10 wrze\u015bnia, ta sama jednostka dokona\u0142a krwawego mordu na cywilach wsi Grabiny \/zgin\u0119\u0142o wtedy kilkunastu mieszka\u0144c\u00f3w wsi Grabiny i kilku uciekinier\u00f3w z p\u00f3\u0142nocnych rejon\u00f3w Polski\/, a w kilkana\u015bcie godzin p\u00f3\u017aniej dokonali masakry na ludno\u015bci wsi Grygr\u00f3w, gm. Stoczek.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Sadowne i okolice wczoraj i dzi\u015b<\/em>, Andrzej Firewicz, Warszawa 2004 (pozycja ksi\u0105\u017ckowa dost\u0119pna w zbiorach Gminnej Biblioteki Publicznej w Sadownem)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.ospsokolka.cba.pl\/\" target=\"_blank\">www.ospsokolka.cba.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Narodowe Archiwum Cyfrowe<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Okupacja i ruch oporu w W\u0119growie w latach 1939 \u2013 1944<\/em>, Piotr Matusak, Szkice Podlaskie,\u00a0<a href=\"http:\/\/www.mazowsze.hist.pl\/\" target=\"_blank\">www.mazowsze.hist.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.1939.pl\" target=\"_blank\">www.1939.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.albumpolski.pl\/\" target=\"_blank\">www.albumpolski.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201eDZIEJE WSI RA\u017bNY\u201d, Adam Stankiewicz, Warszawa 2006 (pozycja ksi\u0105\u017ckowa dost\u0119pna w zbiorach Gminnej Biblioteki Publicznej w Sadownem)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 sierpnia zarz\u0105dzono mobilizacj\u0119 powszechn\u0105, a 1 wrze\u015bnia 1939 roku o godz. 4.45 wojska hitlerowskie uderzy\u0142y na Polsk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1973,31],"tags":[220,231,101,1974,25],"class_list":["post-13412","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-pisali-o-sadownem","category-historia-gminy","tag-adam-stankiewicz","tag-andrzej-firewicz","tag-historia-gminy-sadowne","tag-pisali-o-sadownem","tag-sadowne"],"views":6610,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13412"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13424,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13412\/revisions\/13424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}