{"id":14080,"date":"2016-10-26T17:35:28","date_gmt":"2016-10-26T15:35:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=14080"},"modified":"2016-12-06T17:42:55","modified_gmt":"2016-12-06T16:42:55","slug":"ku-niepodleglosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=14080","title":{"rendered":"Ku Niepodleg\u0142o\u015bci&#8230;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-14081\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali46-180x130.jpg\" alt=\"???????????????????????????????\" width=\"180\" height=\"130\" \/>Polska Organizacja Wojskowa (POW) \u2013 tajna organizacja wojskowa, powsta\u0142a we wrze\u015bniu 1914r. w Warszawie z inicjatywy J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/strong><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzia\u0142alno\u015b\u0107 POW by\u0142a skierowana przeciwko zaborcom, ale organizacja zajmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c wrogie stanowisko wobec rewolucji bolszewickiej w Rosji. W listopadzie 1918r. jej cz\u0142onkowie uczestniczyli w przejmowaniu w\u0142adzy od Austriak\u00f3w w Galicji i rozbrajali \u017co\u0142nierzy niemieckich w Kr\u00f3lestwie Polskim. W grudniu 1918r. POW zosta\u0142a wcielona do Wojska Polskiego i uczestniczy\u0142a w wojnie przeciwko bolszewikom w 1920r. Zal\u0105\u017cki POW w powiecie w\u0119growskim zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 w 1916r\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Postanowiono rozszerzy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 POW na tereny gmin: Sadowne, Stoczek i Prosty\u0144. Tak powsta\u0142a w rejonie zakonspirowana plac\u00f3wka, a wkr\u00f3tce zorganizowano pluton POW, w sk\u0142ad kt\u00f3rego weszli ochotnicy z ww. gmin. Pluton liczy\u0142 oko\u0142o 30 os\u00f3b (z gminy Sadowne by\u0142o ich 18). Z tej osiemnastki wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi\u0142a ze wsi Wilczog\u0119by \u2026<\/p>\n<div id=\"attachment_14082\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali47.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14082\" class=\"wp-image-14082 size-medium\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali47-300x200.jpg\" alt=\"pisali47\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali47-300x200.jpg 300w, https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali47.jpg 783w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-14082\" class=\"wp-caption-text\">Zbiory Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">W listopadzie 1918 r. Niemcy zacz\u0119li opuszcza\u0107 te tereny, rekwiruj\u0105c ludno\u015bci konie i byd\u0142o, i wycofywali si\u0119 do Prus Wschodnich przez Brok, Ostr\u00f3w Mazowieck\u0105 i Ostro\u0142\u0119k\u0119.\u00a0Sadowie\u0144ski pluton POW bra\u0142 udzia\u0142 w rozbrajaniu Niemc\u00f3w. 18 listopada zauwa\u017cono, \u017ce pal\u0105 oni dokumenty i opuszczaj\u0105 swoj\u0105 komendantur\u0119 w Sadownem. Peowiacy rozbroili wtedy w Sadownem posterunek \u017candarmerii.\u00a0Pomog\u0142o im jedenastu \u017co\u0142nierzy polskich ze Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Piechoty z Komorowa k. Ostrowi Mazowieckiej pod dow\u00f3dztwem por. Stefana Roweckiego (p\u00f3\u017aniejszy dow\u00f3dca AK \u2013 gen. \u201eGrot\u201d) i czterech uzbrojonych cywilnych ochotnik\u00f3w z Broku.\u00a0U\u017cywaj\u0105c podst\u0119pu, rozbroili oni pod Ziele\u0144cem kompani\u0119 niemieck\u0105, licz\u0105c\u0105 oko\u0142o 160 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ra pod\u0105\u017ca\u0142a przez Sadowne na stacj\u0119 kolejow\u0105. Po rozbrojeniu i zabraniu im zrabowanych koni i byd\u0142a, Polacy zwolnili Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy udali si\u0119 na stacj\u0119, gdzie czeka\u0142a na nich inna kompania. St\u0105d kolej\u0105 pojechali do Brze\u015bcia Litewskiego, gdzie koncentrowa\u0142y si\u0119 wi\u0119ksze si\u0142y niemieckie.<\/p>\n<div id=\"attachment_14083\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali48.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14083\" class=\"wp-image-14083 size-medium\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali48-300x225.jpg\" alt=\"???????????????????????????????\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali48-300x225.jpg 300w, https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali48.jpg 799w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-14083\" class=\"wp-caption-text\">Zbiory Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzbrojeni cz\u0142onkowie POW obj\u0119li warty w Sadownem i na stacji kolejowej, a potem przeszli do W\u0119growa, gdzie ochotniczo wst\u0105pili do organizuj\u0105cego si\u0119 Wojska Polskiego\u00a0\u2013 zasilili szeregi 22 pu\u0142ku piechoty stacjonuj\u0105cego w Siedlcach. W szeregach tego pu\u0142ku peowiacy walczyli w 1920r. na Polesiu przeciwko nacieraj\u0105cej Armii Czerwonej \u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po 13 latach u mieszka\u0144c\u00f3w wsi Wilczog\u0119by pojawi\u0142a si\u0119 my\u015bl uczczenia pami\u0119ci cz\u0142onk\u00f3w miejscowej plac\u00f3wki POW, poleg\u0142ych na polu bitwy lub zmar\u0142ych p\u00f3\u017aniej w wyniku utraty zdrowia na froncie \u2026 Z zebranych sk\u0142adek mieszka\u0144cy wsi zbudowali pomnik w kszta\u0142cie obelisku. Stan\u0105\u0142 on w Wilczog\u0119bach naprzeciw szko\u0142y. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci coko\u0142u widnia\u0142 odci\u015bni\u0119ty krzy\u017c, a poni\u017cej by\u0142a umocowana marmurowa tablica o wymiarach 50\u00d750 cm z nast\u0119puj\u0105cym napisem:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">POLEG\u0141YM za OJCZYZN\u0118<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Z PLUTONU<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">POLSKIEJ ORGANIZACJI<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">WOJSKOWEJ<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">podch. T. Wierzbicki poleg\u0142 w 1919 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">plut. J. Wycech\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e \u2013 \u201e 1920 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">sier\u017c. A. Iwa\u0144ski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e \u2013 \u201e 1920 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">st. sier\u017c. E. Soko\u0142owski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e \u2013 \u201e 1920 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">plut. S. Gajewski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zm. 1928 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Mieszka\u0144cy wsi<\/p>\n<div id=\"attachment_14084\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali49.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-14084\" class=\"wp-image-14084 size-medium\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali49-300x200.jpg\" alt=\"pisali49\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali49-300x200.jpg 300w, https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/pisali49.jpg 783w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-14084\" class=\"wp-caption-text\">Zbiory Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ods\u0142oni\u0119cia pomnika dokona\u0142 3 wrze\u015bnia 1933r. starosta powiatu w\u0119growskiego Wi\u015bniewski, a pomnik po\u015bwi\u0119ci\u0142 sadowie\u0144ski ksi\u0105dz Sobolewski \u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1939r. tu\u017c przed zaj\u0119ciem Wilczog\u0105b przez wojska hitlerowskie, mieszka\u0144cy wioski prawdopodobnie uznali, \u017ce ten pomnik patriotycznego czynu mo\u017ce zosta\u0107 zniszczony przez Niemc\u00f3w, albo \u017ce mo\u017ce stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla cz\u0142onk\u00f3w rodzin, kt\u00f3rych nazwiska widnia\u0142y na obelisku. Zdj\u0119to wi\u0119c z pomnika marmurow\u0105 tablic\u0119 i ukryto \u2026 gdzie przetrwa\u0142a okres okupacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po wojnie znowu obawiano si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 tablic\u0119 na swoje miejsce, gdy\u017c wymienieni na niej \u017co\u0142nierze zgin\u0119li na wschodzie w walce z bolszewikami. Tablica dalej pozosta\u0142a w ukryciu, tylko zmieni\u0142a swoj\u0105 kryj\u00f3wk\u0119 \u2026 Le\u017ca\u0142a dobrze ukryta kilkadziesi\u0105t lat \u2026\u00a0Dopiero w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, podczas rozbi\u00f3rki starego domu, marmurowa tablica odnalaz\u0142a si\u0119 \u2013 by\u0142a schowana w podw\u00f3jnym suficie budynku. Po odnalezieniu trafi\u0142a w 1998r. do Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej, gdzie mo\u017cna j\u0105 ogl\u0105da\u0107\u00a0(w 1967r. na pomniku umieszczono inn\u0105 tablic\u0119 \u2013 Pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w wsi Wilczog\u0119by, kt\u00f3rzy w latach 1918 \u2013 1945 oddali \u017cycie za Ojczyzn\u0119, za wolno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, na kt\u00f3rej widnia\u0142o 17 nazwisk mieszka\u0144c\u00f3w wsi).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Pomnik POW w Wilczog\u0119bach<\/em>\u00a0\u2013 A.Firewicz, DZIEJE WSI WILCZOG\u0118BY od czas\u00f3w najdawniejszych do roku 1973, Tomasz Szczechura, Warszawa 2004 (pozycja ksi\u0105\u017ckowa dost\u0119pna w zbiorach Gminnej Biblioteki Publicznej w Sadownem)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polska Organizacja Wojskowa (POW) \u2013 tajna organizacja wojskowa, powsta\u0142a we wrze\u015bniu 1914r. w Warszawie z inicjatywy J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1973,31],"tags":[101,79,2243],"class_list":["post-14080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-pisali-o-sadownem","category-historia-gminy","tag-historia-gminy-sadowne","tag-muzeum-ziemi-sadowienskiej","tag-pisali"],"views":2743,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14085,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14080\/revisions\/14085"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}