{"id":1553,"date":"2013-03-24T18:41:15","date_gmt":"2013-03-24T17:41:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=1553"},"modified":"2013-03-26T06:32:17","modified_gmt":"2013-03-26T05:32:17","slug":"sadowne-10-lat-po-odzyskaniu-niepodleglosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=1553","title":{"rendered":"Sadowne 10 lat po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"

\"genealogia\"11 listopada 1918 roku, po 123 latach niewoli, odrodzi\u0142o si\u0119 Pa\u0144stwo Polskie. Odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142o mo\u017cliwe nie tylko dzi\u0119ki d\u0105\u017ceniom niepodleg\u0142o\u015bciowym ca\u0142ego Narodu, ale przede wszystkim kl\u0119sce mocarstw rozbiorowych w czasie I wojny \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\n

Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci wype\u0142ni\u0142a walka zbrojna o ustalenie granic odrodzonego pa\u0144stwa, integracja dawnych trzech zabor\u00f3w oraz odbudowa ze zniszcze\u0144 wojennych.<\/p>\n

II Rzeczypospolita by\u0142a sz\u00f3stym pod wzgl\u0119dem powierzchni krajem Europy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107, czyli prawie 65% ludno\u015bci, utrzymywa\u0142o si\u0119 z rolnictwa, jednak by\u0142y to gospodarstwa rozdrobnione, licz\u0105ce do dw\u00f3ch hektar\u00f3w \/oko\u0142o 33%\/, natomiast 45% pozosta\u0142ych\u00a0 grunt\u00f3w stanowi\u0142y gospodarstwa o powierzchni powy\u017cej 100 hektar\u00f3w.<\/p>\n

Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci poprawi\u0142y nieco sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105. Zam\u00f3wienia dla armii tocz\u0105cej wojn\u0119 wywar\u0142y korzystny wp\u0142yw na rozw\u00f3j przemys\u0142u. Jednak odbudowa kraju i utrzymanie wojska kilkakrotnie przewy\u017cszy\u0142o dochody pa\u0144stwa. Polityka fiskalna by\u0142a wyj\u0105tkowo nie agresywna, nie brano r\u00f3wnie\u017c kredyt\u00f3w w bankach pa\u0144stw zachodnich.<\/p>\n

Rz\u0105d pr\u00f3bowa\u0142 rozwi\u0105za\u0107 problem dodrukiem banknot\u00f3w bez pokrycia, co oczywi\u015bcie powodowa\u0142o galopuj\u0105c\u0105 inflacj\u0119 – apogeum inflacji osi\u0105gni\u0119to w styczniu 1924r., gdzie za 1 dolara p\u0142acono 250000000 marek polskich!<\/p>\n

\"2013.03.24\"<\/a>

Zdj\u0119cie banknotu \u201epo\u017cyczkowego\u201d 10000000 Marek Polskich wyemitowanego przez PKKP<\/p><\/div>\n

W tej dramatycznej sytuacji Prezydent powo\u0142a\u0142 ponadpartyjny \u201eRz\u0105d fachowc\u00f3w\u201d z W\u0142adys\u0142awem Grabskim na czele, kt\u00f3ry natychmiast przyst\u0105pi\u0142 do reform pieni\u0119\u017cnych. Na\u0142o\u017cono nadzwyczajny podatek dla najbogatszych, ograniczono wydatki na kolej i wojsko, i przyst\u0105piono do reformy pieni\u0105dza.<\/p>\n

Jak nam tym tle przedstawia\u0142a si\u0119 sytuacja gospodarcza Sadownego?<\/strong><\/p>\n

Sadowne, wie\u015b le\u017c\u0105ca na uboczu wielkiej polityki spokojnie rozwija\u0142a rzemios\u0142o i drobne warsztaty. W roku 1929 ukaza\u0142a si\u0119 \u201eKsi\u0119ga adresowa Polski rok 1929\u201d, w kt\u00f3rej na stronie 585 odnotowana jest wie\u015b Sadowne. Poni\u017cej zamieszczam swoiste \u201ewho ist who\u201d Sadownego i okolic.<\/p>\n

SADOWNE \u00a0<\/strong><\/p>\n

Wie\u015b i gmina\u00a0 (z\u00a0 przynale\u017cn.:\u00a0 Grabiny, Krupie\u0144skie, Podborze, Sadole\u015b, Zieleniec), powiat W\u0119gr\u00f3w, s\u0105d pok. Stoczek, s\u0105d okr. Siedlce, linia kol. Ma\u0142kinia \u2013Warszawa, M\u0142yny i tartaki.<\/p>\n

    \n
  • W\u0142a\u015bciciele ziemscy<\/i><\/b>:<\/i> Kurnatowska El\u017c. (4000 i Zofi\u00f3wka 218).<\/li>\n
  • Akuszerki:<\/i><\/b> Samuel M.<\/li>\n
  • Apteki:<\/i><\/b> Go\u0142\u0119biowski S.<\/li>\n
  • Bednarze:<\/i><\/b> O\u0142owski A.<\/li>\n
  • B\u0142awaty:<\/i><\/b>\u00a0 Jankowska A. \u2013 Karp S. \u2013 Wile\u0144ska E.<\/li>\n
  • Cie\u015ble:<\/i><\/b>\u00a0 <\/i>Djoniziak.J.<\/li>\n
  • Fryzjerzy:<\/i><\/b> Bolechmajer B.<\/li>\n
  • Galanteria:\u00a0<\/i><\/b>Karp M. \u2013 Sob\u00f3tka W. \u2013 Wolman K.<\/li>\n
  • Herbaciarnie:\u00a0<\/i><\/b>Grinberg M.<\/li>\n
  • Kawiarnie:\u00a0<\/i><\/b>Bartasiewicz J.<\/li>\n
  • Kolonialne art.:\u00a0<\/i><\/b>Czerwonog\u00f3ra M. \u2013 Karp M. \u2013 S\u00f3wka J.<\/li>\n
  • Ko\u0142odzieje:\u00a0<\/i><\/b>Decyk A. \u2013 Garno Z. \u2013 Gr\u0105dzki F.<\/li>\n
  • Kooperatywy:\u00a0<\/i><\/b>Stowarzyszenie spo\u017cywcze.<\/li>\n
  • Kowale:<\/i><\/b> Handelman S.<\/li>\n
  • Krawcy:<\/i><\/b> Koper S.<\/i><\/li>\n
  • Manufaktura:\u00a0<\/i><\/b>Granatsztejn S. \u2013 Kiczkowski B. \u2013 Rozencweig J.<\/li>\n
  • M\u0142yny:\u00a0<\/i><\/b>Czarkowski L. (mot) \u2013 Ufnal K. i Krupi\u0144ski.<\/li>\n
  • Murarze:\u00a0<\/i><\/b>Skarpetowski A.<\/li>\n
  • Nabia\u0142: <\/i><\/b>Budny W. (G.) \u2013 Kopensztejn H. \u2013 Sk\u0142adanek M. (G.).<\/li>\n
  • Nierogacizna \u2013 handel: <\/i><\/b>Pytli\u0144ski B.<\/li>\n
  • Olejarnie: <\/i><\/b>Goldstein A. \u2013 Handelman S. \u2013W\u00f3jcik (Z.).<\/li>\n
  • Opa\u0142: <\/i><\/b>Przestrzeleniec.<\/li>\n
  • Pensjonaty: <\/i><\/b>\u201eG\u00f3rka\u201c(Z.).<\/li>\n
  • Piekarze: <\/i><\/b>Cie\u015bli\u0144ski F. \u2013 Lubkiewicz L. \u2013 Wolman J.<\/li>\n
  • Piwiarnie: <\/i><\/b>W\u00f3jcik J. (Z.).<\/li>\n
  • Restauracje:<\/i><\/b> Janinas W.<\/li>\n
  • Rze\u017anicy: <\/i><\/b>Ko\u0142odziejek S. \u2013 Pawlowski S. \u2013 Sk\u00f3ra\u00a0 S. \u2013 Wierzbicki L.<\/li>\n
  • Sk\u00f3ry: <\/i><\/b>Czapkiewicz\u00a0 H. \u2013 Altmark\u00a0 Ch.<\/li>\n<\/ul>\n
      \n
    • Spo\u017cywcze artyku\u0142y: <\/i><\/b>Abramczyk P. \u2013 Czarkowski L. \u2013 Czerwonog\u00f3ra\u00a0 M. \u2013 D\u0105browski St. \u2013 Freilich\u00a0 B. \u2013 Komorowska Fr. \u2013 Nowak B. \u2013 Radzymi\u0144ski J. – Siwka J. – Topola J. \u2013 Trojan Fr. \u2013 Zylberberg A. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 BOJEWO \u2013 Barbusiewicz J. \u2013 Czarkowska Z. \u2013 Leszcz M. \u2013 Michalowska S.<\/li>\n<\/ul>\n
        \n
      • Stolarze: <\/i><\/b>Grabowski\u00a0 W.<\/li>\n
      • Szewcy:<\/i><\/b> Borkowski S.<\/li>\n
      • Tapicerzy: <\/i><\/b>Szymanik J.<\/li>\n
      • Tartaki: <\/i><\/b>\u00a0Kurnatowska E.(par.) \u2013 Zamoyski hr. Z. (par) \u2013 Cukier K. I Cukier N (Z.).<\/li>\n
      • Wina i W\u00f3dki: <\/i><\/b>Che\u0142chowski I.<\/li>\n
      • Zegarmistrze: <\/i><\/b>Szlafmyc M.<\/li>\n<\/ul>\n

        UWAGA! Zachowano pisowni\u0119 z 1929 roku. W II cz\u0119\u015bci podane zostan\u0105 inne miejscowo\u015bci,\u00a0 kt\u00f3re obecnie s\u0105 w granicach obecnej gminy Sadowne.<\/h3>\n

        Opracowa\u0142: W.O.<\/p>\n

        \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        11 listopada 1918 roku, po 123 latach niewoli, odrodzi\u0142o si\u0119 Pa\u0144stwo Polskie. Odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142o mo\u017cliwe nie tylko dzi\u0119ki d\u0105\u017ceniom niepodleg\u0142o\u015bciowym ca\u0142ego Narodu, ale przede wszystkim kl\u0119sce mocarstw rozbiorowych w czasie I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,31],"tags":[101,25],"class_list":["post-1553","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-historia-gminy","tag-historia-gminy-sadowne","tag-sadowne"],"views":4637,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1553"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1588,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1553\/revisions\/1588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}