{"id":21082,"date":"2019-09-03T20:22:55","date_gmt":"2019-09-03T18:22:55","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=21082"},"modified":"2019-09-03T20:28:11","modified_gmt":"2019-09-03T18:28:11","slug":"pomnik-pow-w-wilczogebach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=21082","title":{"rendered":"Pomnik POW w Wilczog\u0119bach"},"content":{"rendered":"

\"\"86 lat temu Wilczog\u0119by by\u0142y miejscem najwi\u0119kszego chyba zgromadzenia w historii gminy Sadowne.<\/strong><\/p>\n

3 wrze\u015bnia 1933 r. ods\u0142oni\u0119to naprzeciwko szko\u0142y z 1926 r., przy wje\u017adzie do najstarszej cz\u0119\u015bci wsi, pomnik po\u015bwi\u0119cony \u017co\u0142nierzom Polskiej Organizacji Wojskowej poleg\u0142ym w wojnie z bolszewick\u0105 Rosj\u0105 w 1919 i 1920 r. Wg zapisk\u00f3w nauczyciela miejscowej szko\u0142y Czes\u0142awa Zdrzalika w Ksi\u0119dze Pami\u0105tkowej szko\u0142y, w uroczysto\u015bci wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 oko\u0142o 5 tys. os\u00f3b.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

M\u0142odzie\u017c z Wilczog\u0105b: W\u0142adys\u0142aw Wycech ps. Wr\u00f3bel, Jan Pu\u015bcion ps. Bia\u0142y, Jan Ojdana ps. Lu\u015bnia, Stanis\u0142aw Szczechura, J\u00f3zef Wycech, Boles\u0142aw Zy\u015bk stanowi\u0142a trzon plac\u00f3wki plutonu POW obejmuj\u0105cego gminy Sadowne, Prosty\u0144 i Stoczek, dzia\u0142aj\u0105cej od 1916 r. na terenie gminy Sadowne. W gospodarstwie Antoniego Wycecha znajdowa\u0142a si\u0119 siedziba plac\u00f3wki i organizowane by\u0142y zbi\u00f3rki, a na okolicznych \u0142\u0105kach i pastwiskach nad Bugiem odbywa\u0142y si\u0119 jej \u0107wiczenia. W listopadzie 1918 r. pluton POW uczestniczy\u0142 w rozbrajaniu Niemc\u00f3w w Sadownem. W 1919 r. \u017co\u0142nierze plutonu do\u0142\u0105czyli do 22 pu\u0142ku piechoty w Siedlcach i brali udzia\u0142 w walkach z bolszewick\u0105 Rosj\u0105 do ko\u0144ca zwyci\u0119skiej wojny. W trakcie walk poleg\u0142 J. Wycech z Wilczog\u0105b i trzech innych \u017co\u0142nierzy z okolicznych wiosek.<\/p>\n

Idea zbudowania pomnika po\u015bwi\u0119conego poleg\u0142ym w boju i zmar\u0142ym po wojnie w wyniku doznanych obra\u017ce\u0144 pojawi\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Wilczog\u0105b w czerwcu 1933 r. Na ods\u0142oni\u0119tym przez starost\u0119 w\u0119growskiego Wr\u00f3blewskiego i po\u015bwi\u0119conym przez ks. Soko\u0142owskiego obelisku umieszczona zosta\u0142a tablica z napisem:<\/p>\n

POLEG\u0141YM za OJCZYZN\u0118<\/strong><\/p>\n

Z PLUTONU<\/strong><\/p>\n

POLSKIEJ ORGANIZACJI WOJSKOWEJ<\/strong><\/p>\n

podch. T. Wierzbicki poleg\u0142 w 1919 r.<\/strong><\/p>\n

plut. J. Wycech \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u201e-\u201e 1920 r.<\/strong><\/p>\n

sier\u017c. A. Iwa\u0144ski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e-\u201e 1920 r.<\/strong><\/p>\n

st.sier\u017c. E. Soko\u0142owski\u00a0\u00a0 \u201e-\u201e 1920 r.<\/strong><\/p>\n

plut. S. Gajewski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 zm. 1928 r.<\/strong><\/p>\n

Mieszka\u0144cy wsi<\/strong><\/p>\n

Historia Pomnika POW jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z kolejami los\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w Wilczog\u0105b. Do wybuchu II wojny \u015bwiatowej Pomnik POW by\u0142 miejscem obchod\u00f3w rocznic patriotycznych. Tu\u017c przed zaj\u0119ciem wsi przez Niemc\u00f3w mieszka\u0144cy z obawy przed jej zniszczeniem zdj\u0119li tablic\u0119 i ukryli j\u0105 w obej\u015bciu Czes\u0142awa Pu\u015bciona, gdzie przetrwa\u0142a okres okupacji. Po wojnie uznali, \u017ce w\u0142adze komunistyczne mog\u0119 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c zniszczy\u0107 i nie przywr\u00f3cili jej na dawne miejsce na pomniku. Zmieniono tylko miejsce jej ukrycia na dom Stefana Wycecha. Dopiero w latach 1990-tych wyj\u0119to j\u0105 z kryj\u00f3wki i przekazano do Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej.<\/p>\n

Do 1967 r. obelisk by\u0142 pozbawiony jakiejkolwiek tablicy. W 1967 r. urodzony w Wilczog\u0119bach \u00f3wczesny Marsza\u0142ek Sejmu PRL Czes\u0142aw Wycech, ufundowa\u0142 now\u0105 tablic\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w wsi Wilczog\u0119by, kt\u00f3rzy w latach 1918-1945 oddali \u017cycie za Ojczyzn\u0119, za wolno\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Umocowano j\u0105 bez \u017cadnych uroczysto\u015bci. Na tablicy tej obok J\u00f3zefa Wycecha umieszczone zosta\u0142y nazwiska 16 ofiar II wojny \u015bwiatowej. Dop\u00f3ki w Wilczog\u0119bach funkcjonowa\u0142a szko\u0142a podstawowa, jej uczniowie sprawowali opiek\u0119 nad Pomnikiem. P\u00f3\u017aniej poszed\u0142 nieco w zapomnienie.<\/p>\n

Swoje znaczenie odzyska\u0142 on dopiero przy okazji obchod\u00f3w 500-lecia Wilczog\u0105b w 2004 r., kiedy umieszczono na nim replik\u0119 oryginalnej tablicy z 1933 r. 10 lat p\u00f3\u017aniej Pomnik wzbogaci\u0142 si\u0119 o kolejn\u0105 tablic\u0119, upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 70 rocznic\u0119 zabezpieczenia zrzutu broni dla AK w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dzisiaj Pomnik POW jest znowu miejscem spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w Wilczog\u0105b przy okazji wa\u017cnych dla nich rocznic. Du\u017ca w tym zas\u0142uga miejscowej OSP, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a nad nim opiek\u0119. A wspomagaj\u0105 j\u0105 w tym mieszka\u0144cy wsi, kt\u00f3rzy nie zapominaj\u0105 o zapaleniu zniczy przy r\u00f3\u017cnych okazjach, upami\u0119tniaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c w ten spos\u00f3b swoich krewnych i dawnych mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\n

Tekst\/foto:<\/strong> Stanis\u0142aw Stebelski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

86 lat temu Wilczog\u0119by by\u0142y miejscem najwi\u0119kszego chyba zgromadzenia w historii gminy Sadowne.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,2397,4,267],"tags":[3095,3199,3102,912],"class_list":["post-21082","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-osp-wilczogeby","category-policja-straz-pozarna-pogotowie-ratunkowe","category-straz-pozarna-policja-straz-pozarna-pogotowie-ratunkowe","tag-osp-wilczogeby","tag-placowka-pow-sadowne","tag-pomnik-pow-w-wilczogebach","tag-wilczogeby"],"views":5105,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21082"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21087,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21082\/revisions\/21087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}