{"id":24588,"date":"2021-04-27T18:53:25","date_gmt":"2021-04-27T16:53:25","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=24588"},"modified":"2021-04-27T18:56:34","modified_gmt":"2021-04-27T16:56:34","slug":"zdrowie-duszy-narodowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=24588","title":{"rendered":"Zdrowie duszy narodu\u2026"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Od niedawna Sadowne mo\u017ce si\u0119 poszczyci\u0107 now\u0105 stron\u0105 grupy historycznej, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a nie lada wyzwanie <\/strong><\/p>\n

\u2013 zgromadzenie i usystematyzowanie dost\u0119pnych materia\u0142\u00f3w zawieraj\u0105cych informacje o Sadownem i okolicach od czas\u00f3w najdawniejszych do wybuchu II wojny \u015bwiatowej.<\/strong><\/p>\n

Strona na facebooku nosi nazw\u0119 \u201eSadowne \u2013 historie nieznane\u201d i zapoznaj\u0105c si\u0119 z pierwszymi jej postami zauwa\u017cymy, \u017ce opisy zawieraj\u0105 ciekawostki, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 uzupe\u0142nienie historii, naszej historii. Brawa dla p. Emila Filipiaka, kt\u00f3ry ma piecz\u0119 nad nowopowsta\u0142\u0105 stron\u0105, oraz dla ca\u0142ej Grupy za pomys\u0142owo\u015b\u0107 i odwag\u0119 w podejmowaniu m.in. temat\u00f3w tabu lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n

Grupa zajmuje si\u0119 okresem poprzedzaj\u0105cym II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, jednak wskazane jest czasami poruszenie zagadnie\u0144 i wymienienie zwi\u0105zanych z nimi os\u00f3b umiejscowionych troch\u0119 dalej na osi czasu. \u017byciorys znanych nam wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144c\u00f3w mo\u017ce zaskakiwa\u0107, a burzliwa przesz\u0142o\u015b\u0107 stanowi\u0107 nieopublikowany scenariusz na ciekaw\u0105 powie\u015b\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Bogus\u0142aw Ki\u0107<\/p><\/div>\n

Dla przyk\u0142adu, prosz\u0119 o odpowied\u017a na pytanie: Co Pa\u0144stwo wiecie na temat nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c mieszka\u0144ca Sadownego p. Bogus\u0142awa Kicia? Pewnie to, co wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas \u2013 by\u0142 nauczycielem, dyrektorem Zbiorczej Szko\u0142y Gminnej, tworzy\u0142 i opiekowa\u0142 si\u0119 Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej\u2026 i tyle. \u00a0Ale to zbyt ma\u0142o wiadomo\u015bci o tym cz\u0142owieku. M\u00f3wimy m.in. o opiece nad Muzeum, ale to nie by\u0142o tak, jak my\u015blimy. Poczytajmy:<\/p>\n

Na wniosek grupy mieszka\u0144c\u00f3w Sadownego, podczas XII Sesji Rady Gminy, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 28 wrze\u015bnia 2015 roku, radni podj\u0119li uchwa\u0142\u0119 o nadaniu naszemu Muzeum nazwy: Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej im. Bogus\u0142awa Kicia. Uroczysto\u015b\u0107 nadania imienia odby\u0142a si\u0119 podczas obchod\u00f3w \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowego \u2013 Narodowego \u015awi\u0119ta Niepodleg\u0142o\u015bci, 11 listopada 2015 roku. Ale dlaczego taki Patron?<\/p>\n

Tre\u015b\u0107 pracy magisterskiej pt. \u201eMuzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej w latach 1973 \u2013 1998\u201d, kt\u00f3rej autorem jest p. Jolanta Kuziak wyja\u015bnia t\u0119 kwesti\u0119. Uroczyste otwarcie muzeum odby\u0142o si\u0119 11 czerwca 1978 roku, a jego organizatorem i inicjatorem by\u0142 mgr Bogus\u0142aw Ki\u0107. Historia tego muzeum nie zaczyna si\u0119 jednak z chwil\u0105 jego otwarcia, ale wiele lat wcze\u015bniej i jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z \u017cyciem i prac\u0105 jego za\u0142o\u017cyciela.<\/p>\n

\u201eDzi\u0119ki licznej grupie pasjonat\u00f3w udaje si\u0119 zachowa\u0107 pami\u0105tki z przesz\u0142o\u015bci. Jednym z tych ludzi, kt\u00f3rzy umi\u0142owali spo\u0142eczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 nade wszystko jest Bogus\u0142aw Ki\u0107<\/em>\u00a0\u2013 spo\u0142eczny opiekun Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej\u201d.<\/em>\u00a0Te s\u0142owa skierowane by\u0142y pod adresem Bogus\u0142awa Kicia w 1985 roku, ale m\u00f3wi\u0105 nam o tym, jaki by\u0142 przez ca\u0142y czas swojej spo\u0142ecznej dzia\u0142alno\u015bci w okresie, kiedy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kustosza muzeum.<\/p>\n

\u201e\u017bycie moje nie nale\u017ca\u0142o do \u0142atwych \u2013 powiada Bogus\u0142aw Ki\u0107 w wywiadzie prasowym \u2013 urodzi\u0142em si\u0119 w Szynkarzy\u017anie i tej ziemi pozosta\u0142em wierny, cho\u0107 los miota\u0142 mnie po r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach kraju\u201d <\/em>(przypis redakcji : B.K. ur. 1915 \u2013 zm. 2001).\u00a0<\/em><\/p>\n

Po uko\u0144czeniu szko\u0142y pocz\u0105tkowej podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum w Mi\u0144sku Mazowieckim. W 1937 roku rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w 2 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Grochowskich im. J\u00f3zefa Dwernickiego. Tak zasta\u0142 go wybuch wojny. Kampani\u0119 wrze\u015bniow\u0105 zako\u0144czy\u0142 6 pa\u017adziernika walcz\u0105c w szeregach Samodzielnej Grupy Operacyjnej \u201eNarew\u201d w bitwie pod Kockiem u gen. Franciszka Kleeberga. Po kl\u0119sce dosta\u0142 si\u0119 do niewoli hitlerowskiej, z kt\u00f3rej zbieg\u0142. Wr\u00f3ci\u0142 do rodzinnej Szynkarzyzny, gdzie wraz z \u017con\u0105 Helen\u0105 Pu\u015bcionow\u0105 prowadzi\u0142 od stycznia 1940 roku do sierpnia 1944 roku tajne zorganizowane nauczanie na szczeblu gimnazjalnym. Jednocze\u015bnie uczy\u0142 si\u0119 sam, zdaj\u0105c egzamin pedagogiczny w Warszawie (wszystko odbywa\u0142o si\u0119 w ramach Tajnej Organizacji Nauczycielskiej).<\/p>\n

Kolejno by\u0142 cz\u0142onkiem: od stycznia 1940 roku do wrze\u015bnia 1944 roku Organizacji Wojskowej \u201eWilki\u201d; Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej; Armii Krajowej. Uczestniczy\u0142 w akcji \u201eBurza\u201d. W pa\u017adzierniku 1944 roku zosta\u0142 aresztowany za dzia\u0142alno\u015b\u0107 akowsk\u0105 przez N.K.W.D. i wywieziony do obozu (Jegolsk \u2013 Borowicze, ZSRR), sk\u0105d powr\u00f3ci\u0142 w 1946 roku. Po wojnie uczy\u0142 przez kilka lat w rodzinnej wsi. Nast\u0119pnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Sadownego, gdzie przez wiele lat by\u0142 nauczycielem, dyrektorem szko\u0142y podstawowej oraz dyrektorem Zbiorczej Szko\u0142y Gminnej. Na emerytur\u0119 przeszed\u0142 w 1983 roku.<\/p>\n

Przez ca\u0142e swoje \u017cycie wierny by\u0142 dwu pasjom: pracy pedagogicznej i zbieraniu pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci. Obie te pasje tworz\u0105 jego sylwetk\u0119 niezwyk\u0142\u0105, ciekaw\u0105, a przede wszystkim \u2013 godn\u0105 na\u015bladowania.<\/p>\n

\u201ePo powrocie z obozu w ZSRR w rodzinne strony<\/em> \u2013 m\u00f3wi Bogus\u0142aw Ki\u0107 \u2013 postanowi\u0142em zbiera\u0107 pami\u0105tki przesz\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo by\u0142o to moje prywatne hobby, skoncentrowa\u0142em si\u0119 na dokumentach historycznych i militariach\u201d.<\/em><\/p>\n

By\u0142y to przewa\u017cnie pami\u0105tki z ostatniej wojny i okupacji. Uda\u0142o mu si\u0119 zgromadzi\u0107 liczne egzemplarze broni i fotografie, elementy umundurowania, numizmaty. Stopniowo zbiory wzbogaca\u0142y si\u0119 o zdobycze r\u00f3wnie\u017c z okresu mi\u0119dzywojennego i czasu zabor\u00f3w.<\/p>\n

Marzeniem Bogus\u0142awa Kicia by\u0142o udost\u0119pnienie historycznych pami\u0105tek spo\u0142ecze\u0144stwu Sadownego. 21 stycznia 1973 roku przekaza\u0142 dorobek wielu lat Szkole Podstawowej w Sadownem, organizuj\u0105c tam Izb\u0119 Pami\u0119ci Narodowej. Z chwil\u0105 otwarcia Izby Pami\u0119ci Narodowej zbieractwo sta\u0142o si\u0119 hobby nie tylko pana Kicia\u2026<\/p>\n

I tak to wygl\u0105da\u0142o, ale w tej historii i historii \u017cycia, jak to sam oceni\u0142 p. Ki\u0107, wyst\u0119puje jeszcze jeden w\u0105tek, niewyja\u015bniona sprawa, kt\u00f3rej rozwi\u0105zanie nigdy nie nast\u0105pi\u0142o???<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Jan Ki\u0107<\/p><\/div>\n

Nie wszyscy pami\u0119taj\u0105, ale ci, kt\u00f3rzy mieli okazj\u0119 odwiedzi\u0107 nowoutworzon\u0105 przez Dyrektora Kicia Izb\u0119 Pami\u0119ci Narodowej, zlokalizowan\u0105 na parterze szko\u0142y w pomieszczeniu po jednej z klas, zapewne zauwa\u017cyli wisz\u0105cy po lewej stronie przy wej\u015bciu portret m\u0119\u017cczyzny. Podczas uk\u0142adania eksponat\u00f3w w trakcie tworzenia Izby Pami\u0119ci mimochodem spyta\u0142em p. Kicia, kogo przedstawia ten portret. Po kr\u00f3tkiej chwili odpowiedzia\u0142, i\u017c jest to zdj\u0119cie jego ojca \u2013 Jana, kt\u00f3rego utraci\u0142 zbyt wcze\u015bnie. I to wszystko, tyle wyja\u015bnie\u0144\u2026 Dopiero po latach okaza\u0142o si\u0119, i\u017c rok po II wojnie \u015bwiatowej Jan Ki\u0107 \u201ezagin\u0105\u0142\u201d bez wie\u015bci???<\/p>\n

Temat tajemniczego zagini\u0119cia podj\u0105\u0142 swego czasu W\u0142adys\u0142aw Okulus (1900 \u2013 1979), nauczyciel, dzia\u0142acz ruchu ludowego, wydawca kwartalnika spo\u0142eczno-o\u015bwiatowego \u201eZwi\u0105zkowiec\u201d w latach 1930-31, cz\u0142onek podziemia podczas okupacji, a tak\u017ce burmistrz W\u0119growa okresu II wojny \u015bwiatowej. Oto dokument jego autorstwa:<\/p>\n

****************************<\/p>\n

Jan Ki\u0107<\/em><\/strong><\/p>\n

nauczyciel, \u015bwiat\u0142y rolnik, \u015bwietny w\u00f3jt, \u015bmiertelna ofiara zatrutego ducha narodu.<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Jan Ki\u0107 urodzi\u0142 si\u0119 12 listopada 1886 r. we wsi Brz\u00f3za, gm. \u0141och\u00f3w, pow. w\u0119growskiego. Rodzicami jego byli Antoni i Marianna ma\u0142\u017conkowie Ki\u0107. Posiadali oni we wsi Brz\u00f3za \u015bredniej wielko\u015bci gospodarstwo rolne. Jan Ki\u0107 pragn\u0105\u0142 zosta\u0107 nauczycielem i w tym celu uda\u0142 si\u0119 do Seminarium Nauczycielskiego w Siennicy. Droga z Brz\u00f3zy do Siennicy nie by\u0142a \u0142atwa, bo Brz\u00f3za le\u017cy \u0142adnych kilka kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od \u0141ochowa, a Siennica kilka kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od Mi\u0144ska Mazowieckiego. Mimo tej odleg\u0142o\u015bci i niewygodnego po\u0142\u0105czenia Jan Ki\u0107 uczy\u0142 si\u0119 w Siennicy i zosta\u0142 nauczycielem.<\/em><\/p>\n

Seminarium Nauczycielskie w Siennicy zosta\u0142o za\u0142o\u017cone przez w\u0142adze carskie w okresie popowstaniowym. Carat, zak\u0142adaj\u0105c to Seminarium, chcia\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 dwa cele: przez otwarcie taniej szko\u0142y dla ch\u0142opskich syn\u00f3w i przez zapewnienie im stanowisk w wiejskich szk\u00f3\u0142kach chcia\u0142 pozyskiwa\u0107 sobie polskich ch\u0142op\u00f3w, a jednocze\u015bnie przez odpowiednie przygotowanie i nastawienie tych nauczycieli chcia\u0142 rusyfikowa\u0107 polskie dzieci. Na nic zda\u0142y si\u0119 zabiegi carskich pedagog\u00f3w. Wolny duch narodu polskiego by\u0142 silniejszy od ich chytro\u015bci.<\/em><\/p>\n

Jan Ki\u0107, zaledwie uko\u0144czy\u0142 Seminarium Nauczycielskie, sta\u0142 si\u0119 dzia\u0142aczem niepodleg\u0142o\u015bciowym. Aresztowany i osadzony w twierdzy brzeskiej zosta\u0142 skazany na zes\u0142anie i wywieziony na Kaukaz. Po powrocie z zes\u0142ania o\u017ceni\u0142 si\u0119 we wsi Szynkarzyzna, gminy Sadowne i zamieszka\u0142 u \u017cony. Wie\u015b Szynkarzyzna s\u0105siaduje z Brz\u00f3z\u0105. Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej, gdy\u015bmy odzyskali niepodleg\u0142o\u015b\u0107, Jak Ki\u0107 zorganizowa\u0142 i prowadzi\u0142 szko\u0142\u0119 w rodzinnej Brz\u00f3zie, a mieszka\u0142 w Szynkarzy\u017anie.<\/em><\/p>\n

Pr\u00f3cz szko\u0142y prowadzi\u0142 kursy dla doros\u0142ych, organizowa\u0142 m\u0142odzie\u017c, kolportowa\u0142 gazety i czasopisma oraz dobre ksi\u0105\u017cki. Dzia\u0142a\u0142 jednocze\u015bnie w Brz\u00f3zie i Szynkarzy\u017anie, oddzia\u0142ywanie rozchodzi\u0142o si\u0119 na okolic\u0119. W lecie 1925 r. zosta\u0142 przeniesiony na stanowisko nauczyciela we wsi Sucha, gm. Gr\u0119bk\u00f3w, z p\u00f3\u0142nocy powiatu na po\u0142udnie. Na p\u00f3\u0142nocy powiatu rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 olbrzymie dobra hrabiego Kurnatowskiego i hrabiego Zamojskiego. Negatywny stosunek kleru do wszystkich dzia\u0142aczy post\u0119powych znany by\u0142 powszechnie. Wolno wi\u0119c by\u0142o s\u0105dzi\u0107, \u017ce hrabiowie i ksi\u0119\u017ca spowodowali to przeniesienie. Do Suchej Jan Ki\u0107 uda\u0142 si\u0119 sam, a \u017cona z dzie\u0107mi pozosta\u0142a w Szynkarzy\u017anie. S\u0105dzi\u0107 mo\u017cna, \u017ce pani Ki\u0107 nie chcia\u0142a opuszcza\u0107 rodzinnego domu i w\u0142asnego gospodarstwa i przenosi\u0107 si\u0119 w obce strony na niepewny los. A los post\u0119powych nauczycieli by\u0142 wtedy by\u0142 bardzo niepewny. W tej sytuacji Jan Ki\u0107 zrezygnowa\u0142 z posady nauczycielskiej i sta\u0142 si\u0119 \u015bwiat\u0142ym rolnikiem. Gospodarstwo rolne wtedy dawa\u0142o najlepsze oparcie i najwi\u0119cej niezale\u017cno\u015bci.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>

Rok 1934 – oddanie do u\u017cytku budynku Szko\u0142y Powszechnej w Sadownem<\/p><\/div>\n

By\u0142 rok 1926. W Sadownem zarz\u0105dzono wybory w\u00f3jta. Mieszka\u0144cy gminy Sadowne wybrali sobie na w\u00f3jta Jana Kicia. Kadencja w\u00f3jta trwa\u0142a trzy lata. Widocznie ludno\u015b\u0107 gminy Sadowne by\u0142\u0105 zadowolona ze swojego w\u00f3jta, bo po up\u0142ywie trzech lat wybrano go na to stanowisko powt\u00f3rnie. Sze\u015bcioletni okres w\u00f3jtowania Jana Kicia to okres rozkwitu, \u201ez\u0142oty wiek\u201d gminy Sadowne w okresie mi\u0119dzywojennym. Przy uczciwej i przemy\u015blanej gospodarce rozpocz\u0119to budow\u0119 trwa\u0142ych most\u00f3w na wszystkich drogach w granicach gminy, nale\u017cyte zaopatrywanie szk\u00f3\u0142, popieranie organizacji rolniczych i m\u0142odzie\u017cowych, organizacj\u0119 czytelnictwa. Dawniej teren gminy Sadowne by\u0142 obs\u0142ugiwany przez Urz\u0105d Pocztowy w \u0141ochowie. \u015awiat\u0142y i energiczny w\u00f3jt spowodowa\u0142 otwarcie Urz\u0119du Pocztowego w Sadownem. <\/em><\/p>\n

Kronika \u201eZwi\u0105zkowca\u201d, kwartalnika spo\u0142eczno-o\u015bwiatowego powiatu w\u0119growskiego, za trzeci kwarta\u0142 1930 r. przynosi nast\u0119puj\u0105c\u0105 notatk\u0119: \u201eGmina Sadowne wyprowadza pod dach budynek siedmioklasowej szko\u0142y powszechnej, kt\u00f3rej budowa kosztowa\u0107 b\u0119dzie 300\u00a0000 z\u0142otych. B\u0119dzie to najwi\u0119ksza ze szk\u00f3\u0142 dotychczas w naszym powiecie zbudowanych\u201d. Dla por\u00f3wnania dodaj\u0119, \u017ce pi\u0119kne szko\u0142y murowane w Korytnicy i Kamionnie kosztowa\u0142y po sto kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy z\u0142otych. Pr\u00f3cz tego by\u0142y one wybudowane przez Powiatowy Zwi\u0105zek Komunalny. Szko\u0142\u0119 w Sadownem budowa\u0142a gmina w\u0142asnym kosztem.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>

Rok 1938 – budynek Stacji PKP Sadowne<\/p><\/div>\n

Czes\u0142aw Wycech w pracy: \u201eZ my\u015bl\u0105 o Polce Ludowej\u201d tak charakteryzowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jana Kicia: \u201eDu\u017cy wp\u0142yw na okoliczne wsie wywiera\u0142 Jan Ki\u0107, aktywny dzia\u0142acz Niezale\u017cnej Partii Ch\u0142opskiej. G\u0142\u00f3wnie jego staraniem, jako w\u00f3jta gminy, powsta\u0142 w Sadownem w latach trzydziestych pot\u0119\u017cny gmach szko\u0142y powszechnej, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 obecnie liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce, rozbudowane w ostatnich latach\u201d. Mie\u015bci si\u0119 i szko\u0142a podstawowa, i liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce, tak zwana szko\u0142a jedenastoletnia, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce stanie si\u0119 dwunastoletni\u0105.<\/em><\/p>\n

Jan Ki\u0107 by\u0142 cz\u0142owiekiem skromnym, nale\u017ca\u0142 do tak zwanych cichych pracownik\u00f3w. Nie lubi\u0142 rozg\u0142osu, nigdy i nigdzie nie wysuwa\u0142 swojej osoby, ch\u0119tnie wysuwa\u0142 i popiera\u0142 innych. Z tego powodu chyba nigdy nie by\u0142 cz\u0142onkiem w\u0142adz i zarz\u0105d\u00f3w powiatowych. Dzi\u0119ki temu mia\u0142 wi\u0119cej czasu na rzeteln\u0105 prac\u0119 na swoim terenie i cz\u0119ste kontakty z ludno\u015bci\u0105. A ludno\u015b\u0107 darzy\u0142a go wielkim zaufaniem, by\u0142 dla niej autorytetem moralnym. Zwracano si\u0119 do niego o porady we wszelkich sprawach s\u0105dowych i administracyjnych. Pisa\u0142 ludno\u015bci podania i odwo\u0142ania. Wszystko to, oczywi\u015bcie, czyni\u0142 bezp\u0142atnie.<\/em><\/p>\n

W tym czasie przeprowadzono w powiecie likwidacj\u0119 serwitut\u00f3w. Ch\u0142opi wybierali swoich przedstawicieli do prowadzenia pertraktacji z obszarnikami. Na p\u00f3\u0142nocy powiatu wiele wiosek, nie tylko z gminy Sadowne, ale i z gmin s\u0105siednich, powierzy\u0142o t\u0119 misj\u0119 Kiciowi. We wszystkich wypadkach stawia\u0142 on spraw\u0119 tak: Najpierw wydzieli\u0107 z grunt\u00f3w dworskich odpowiedni\u0105 parcel\u0119 dla szko\u0142y i da\u0107 z las\u00f3w dworskich budulec na szko\u0142\u0119, a nast\u0119pnie da\u0107 ch\u0142opom, co im przys\u0142uguje. Ch\u0142opi byli zadowoleni, szko\u0142y zyskiwa\u0142y, autorytet Kicia r\u00f3s\u0142.<\/em><\/p>\n

S\u0142awa Kicia i wie\u015bci o jego dzia\u0142alno\u015bci rozchodzi\u0142y si\u0119 szeroko. W W\u0119growie m\u00f3wiono, \u017ce Ki\u0107 tworzy na p\u00f3\u0142nocy powiatu swoj\u0105 \u201erepublik\u0119\u201d. Wszystko by\u0142o dobrze dop\u00f3ki sanacja udawa\u0142a post\u0119p w stosunku do okresu przedmajowego. Polska \u201eBrze\u015bcia\u201d w przededniu \u201eBerezy\u201d nie mog\u0142a tolerowa\u0107 takich ludzi i takiej dzia\u0142alno\u015bci. W roku 1932 wypada\u0142y wybory w\u00f3jta w gminie Sadowne. Obowi\u0105zywa\u0142 teraz przepis, \u017ce w\u00f3jta wybiera Rada Gminna, a nie og\u00f3lne zebranie mieszka\u0144c\u00f3w gminy, jak by\u0142o dawniej. Rada Gminna odpowiednio spreparowana by\u0142a pos\u0142usznym narz\u0119dziem w r\u0119kach Starosty. Kicia tym razem na w\u00f3jta nie wybrano. Teren na tym traci\u0142, ale Starosta mia\u0142 si\u0119 czym wykaza\u0107. Sz\u0142y sprawozdania o zwyci\u0119stwie obozu prorz\u0105dowego.<\/em><\/p>\n

Przysz\u0142a okupacja. Ki\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142 z ruchem ludowym i z nauczycielstwem w akcji tajnego nauczania. Po wyzwoleniu cieszy\u0142 si\u0119, \u017ce jeszcze b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 dla Polski Ludowej. By\u0142 or\u0119downikiem wsp\u00f3\u0142pracy wszystkich si\u0142 post\u0119powych w kraju.<\/em><\/p>\n

Dnia 12 czerwca 1946 r. w nocy uzbrojona banda wyci\u0105gn\u0119\u0142a go z domu i wi\u0119cej nikt go nie zobaczy\u0142, ani \u017cywego, ani martwego. Nie widomo, jak go zamordowano i co zrobiono z jego zw\u0142okami. Szlachetny cz\u0142owiek, patriota nie mia\u0142 ludzkiego pogrzebu, a \u017cona i dzieci nie maj\u0105 jego mogi\u0142y. Przetrwa\u0142 koszmar okupacji, aby zgin\u0105\u0107 w wolnej, odradzaj\u0105cej si\u0119 ojczy\u017anie. Zabi\u0142 go zatruty duch narodu.<\/em><\/p>\n

Zatruty duch narodu w podobny spos\u00f3b zamordowa\u0142 kilkana\u015bcie os\u00f3b w powiecie i tysi\u0105ce w kraju. Oby ich m\u0119cze\u0144ska \u015bmier\u0107 i \u0142zy ich rodzin sta\u0142y si\u0119 lekiem, odtrutk\u0105 na t\u0119 straszn\u0105 chorob\u0119. Oby szlachetna, niewinnie przelana krew przywr\u00f3ci\u0142a zdrowie duszy narodowej.<\/em><\/p>\n

***<\/em><\/strong><\/p>\n

Dziennik Ludowy w numerze 231\/350\/ z dnia 26 sierpnia 1946 r. zamie\u015bci\u0142 nast\u0119puj\u0105cy artyku\u0142, kt\u00f3rego autorem by\u0142 redaktor Wac\u0142aw Pokrzywa:<\/p>\n

Ob. Jan Ki\u0107 nie powr\u00f3ci ju\u017c\u2026 Jeszcze jedna kainowa zbrodnia<\/em><\/p>\n

\u201ePrzed samym g\u0142osowaniem ludowym spo\u0142ecze\u0144stwo p\u00f3\u0142nocnych gmin powiatu w\u0119growskiego, bez r\u00f3\u017cnicy przekona\u0144 politycznych, wstrz\u0105\u015bni\u0119te zosta\u0142o napadami bandyt\u00f3w faszystowskich na demokratycznych dzia\u0142aczy. Ka\u017cdy napad po\u0142\u0105czony by\u0142 z rabunkiem inwentarza, mienia i got\u00f3wki. <\/em><\/p>\n

Cia\u0142a niekt\u00f3rych pomordowanych znaleziono w pobliskich lasach. Mi\u0119dzy innymi nikczemnego napadu dokonano na dom 60-letniego Jana Kicia, by\u0142ego nauczyciela, by\u0142ego w\u00f3jta gminy Sadowne, powszechnie lubianego i cenionego. Omin\u0119\u0142a go kula carskiego \u017candarma, ocala\u0142 z pogromu hitlerowskiego, niestety, pad\u0142 z kainowej r\u0119ki zbrodniarzy. Niech\u017ce szeroki og\u00f3\u0142 dzia\u0142aczy ludowych i socjalistycznych przypomni sobie za po\u015brednictwem \u201eDziennika Ludowego\u201d t\u0119 posta\u0107.<\/em><\/p>\n

Jan Ki\u0107 budowa\u0142 szko\u0142y, rozdawa\u0142 ksi\u0105\u017cki i czasopisma, u\u0142atwia\u0142 ch\u0142opom studia w \u015brednich i wy\u017cszych zak\u0142adach naukowych. Urodzony w roku 1886 we wsi Brz\u00f3za, pow. w\u0119growskiego, jako syn \u015brednio rolnego gospodarza, Jan Ki\u0107 kszta\u0142ci si\u0119 i zostaje nauczycielem. Fala rewolucji 1905 roku poch\u0142ania go ca\u0142kowicie. W czasie kolporta\u017cu lewicowych pism zostaje on aresztowany, skazany i wywieziony do Tyflisu, i Soczi. Przed tym jeszcze w twierdzy brzeskiej m\u0142ody nauczyciel polski styka si\u0119 z Andrzejem Strugiem, w Rosji za\u015b z Mi\u0142gujem, Malinowskim i wielu innymi.<\/em><\/p>\n

Po powrocie z wygnania, Jan Ki\u0107 organizuje kursy wieczorowe, ko\u0142a m\u0142odzie\u017cy oraz wiece polityczne. Wsp\u00f3lnie z Maksymilianem Malinowskim, Mieczys\u0142awem Ralewskim, Karolem Kurpiewskim, obecnym ministrem Czes\u0142awem Wycechem i Wac\u0142awem Polkowskim zak\u0142ada pierwsze prowincjonalne pismo nauczycielskie na terenie kraju \u201ePraca\u201d.<\/em><\/p>\n

\u017bywa dzia\u0142alno\u015b\u0107 Kicia \u015bci\u0105ga na niego nienawi\u015b\u0107 kleru i endeckich w\u0142adz szkolnych. To te\u017c wkr\u00f3tce zwolniony zostaje z funkcji nauczyciela. Lud wybiera go w\u00f3jtem gminy Sadowne. Z jego to inicjatywy i na skutek jego zabieg\u00f3w zosta\u0142 wzniesiony w Sadownem pot\u0119\u017cny gmach szkolny, w kt\u00f3rym dzisiaj mie\u015bci si\u0119 7-klasowa szko\u0142a, gimnazjum i liceum. Szemrali ch\u0142opi na obj\u0119to\u015b\u0107 budowli \u2013a Ki\u0107 m\u00f3wi\u0142: \u201eOka\u017ce si\u0119 on jeszcze za szczup\u0142y, gdy przyjdzie do w\u0142adzy demokracja i pozwoli ka\u017cdemu si\u0119 uczy\u0107\u201d\u2026 -S\u0142owa jego si\u0119 sprawdzi\u0142y.-<\/em><\/p>\n

W okresie okupacji dom Kicia by\u0142 siedzib\u0105 r\u00f3\u017cnych organizacji, mi\u0119dzy innymi mie\u015bci\u0142o si\u0119 tam liceum pedagogiczne. Komu\u015b akcja ta by\u0142a sol\u0105 w oku, gdy\u017c wkr\u00f3tce zjawi\u0142o si\u0119 w domu Kicia Gestapo. Szynkarzyzn\u0119 i s\u0105siednie wsie zdziesi\u0105tkowano. Kiciowi uda\u0142o si\u0119 uj\u015b\u0107 ca\u0142o. <\/em><\/p>\n

Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Polski, wierny idea\u0142om m\u0142odo\u015bci, Ki\u0107 organizuje w\u0142o\u015bcian, zabiega o przydzia\u0142y byd\u0142a, koni, o ziemi\u0119 pod szko\u0142\u0119 we w\u0142asnej wsi, jest delegatem na zjazd Stronnictwa Ludowego, propaguje konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy i jedno\u015bci narodowej. <\/em><\/p>\n

Wywleczony z w\u0142asnego domu przez faszystowskich zbir\u00f3w, Jan Ki\u0107 nie powr\u00f3ci\u0142 ju\u017c. Cze\u015b\u0107 dzia\u0142aczowi ludowemu.\u201d<\/em><\/p>\n

I to tyle\u2026 Czy dusza narodu zosta\u0142a uzdrowiona? Czy opisana powy\u017cej \u015bmier\u0107 by\u0142a potrzebna? Oce\u0144cie Pa\u0144stwo sami.<\/strong><\/p>\n

Tekst:<\/strong> S\u0142awek Chyli\u0144ski<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n

\u2013\u00a0www.sadowne.pl<\/a><\/p>\n

\u2013 \u201eMuzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej w latach 1973 \u2013 1998\u201d, Jolanta Kuziak \u2013 praca magisterska WSRP Siedlce, Siedlce 1999<\/p>\n

–\u00a0 „Sadowne i okolice wczoraj i dzi\u015b”, Andrzej Firewicz, AGMEN Wydawnictwo Pedagogiczne, Warszawa 2003<\/p>\n

\u2013 fotografie ze zbior\u00f3w Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej<\/p>\n

– Internet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od niedawna Sadowne mo\u017ce si\u0119 poszczyci\u0107 now\u0105 stron\u0105 grupy historycznej, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a nie lada wyzwanie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1607,3518,31],"tags":[1608,3560,79],"class_list":["post-24588","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-muzeum-historia-gminy","category-sadowne-historie-nieznane","category-historia-gminy","tag-boguslaw-kic","tag-jan-kic","tag-muzeum-ziemi-sadowienskiej"],"views":2771,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24588"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24588\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24597,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24588\/revisions\/24597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}