{"id":2462,"date":"2013-07-02T14:37:29","date_gmt":"2013-07-02T12:37:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=2462"},"modified":"2013-11-08T12:18:51","modified_gmt":"2013-11-08T11:18:51","slug":"dam-im-imie-na-wieki-czesc-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=2462","title":{"rendered":"Sadowie\u0144scy \u017bydzi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-3093\" alt=\"2013.07.02.2\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/2013.07.02.2-180x130.jpg\" width=\"180\" height=\"130\" \/>Obecno\u015b\u0107 wi\u0119kszej ilo\u015bci \u017cyd\u00f3w na terenie Sadownego zanotowano na prze\u0142omie XIX i XX wieku. Trudnili si\u0119 rzemios\u0142em i handlem.<!--more--><\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_2466\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.5.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2466\" class=\"size-medium wp-image-2466 \" alt=\"O\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.5-300x140.jpg\" width=\"300\" height=\"140\" srcset=\"https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.5-300x140.jpg 300w, https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.5.jpg 815w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2466\" class=\"wp-caption-text\">Fragment zwoju Tory (pi\u0105ty rozdzia\u0142 Ksi\u0119gi z synagogi sadowie\u0144skiej &#8211; Muzeum Ziemi Sadowie\u0144skiej)<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ludno\u015b\u0107 \u017bydowska skupi\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w Sadownem, <\/strong>gdzie w\u0142adze nie pozwala\u0142y do 1921 r. kupowa\u0107 im dzia\u0142ek budowlanych oraz mieszka\u0144 po prawej stronie drogi biegn\u0105cej od ko\u015bcio\u0142a w stron\u0119 Ko\u0142odzi\u0105\u017ca, poniewa\u017c by\u0142a to ziemia ukazowa. Kupowali wi\u0119c parcele podworskie po lewej stronie drogi, na kt\u00f3rych zbudowali przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 24 ma\u0142e drewniane domki i bo\u017anic\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Gmina \u017cydowska dzia\u0142a\u0142a w Stoczku i sadowie\u0144scy \u017bydzi brali udzia\u0142 w pracach jej zarz\u0105du &#8211; <\/strong>np.<strong>\u00a0<\/strong>handlarz Chaim Topola i kupiec Chaskiel Abramczyk (1917 r.).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W Sadownem \u017bydzi stanowili 40% mieszka\u0144c\u00f3w &#8211; mieli tu niewielk\u0105 bo\u017anic\u0119, a zmar\u0142ych chowali w Stoczku i w Broku <\/strong>&#8211; w\u00a01921 r. odnotowano 245 \u017byd\u00f3w, w 1938 r. &#8211; 265, a chwili wybuchu wojny &#8211; 380.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Podczas II wojny \u015bwiatowej sadowie\u0144scy \u017bydzi zostali przesiedleni do getta w Stoczku i nast\u0119pnie w 1941 r. wymordowani. <\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_2469\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.2.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2469\" class=\"size-medium wp-image-2469\" alt=\"2013.07.02.2\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.2-300x200.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.2-300x200.jpg 300w, https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.2.jpg 806w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2469\" class=\"wp-caption-text\">Sadowne &#8211; Pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w zamordowanych przez hitlerowc\u00f3w w 1943 r.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_2470\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.03.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2470\" class=\"size-medium wp-image-2470\" alt=\"2013.07.02.03\" src=\"http:\/\/www.info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.03-300x200.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.03-300x200.jpg 300w, https:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/2013.07.02.03.jpg 806w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2470\" class=\"wp-caption-text\">Tablica na pomniku w j\u0119zyku polskim i hebrajskim<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Na pocz\u0105tku 1943r, wielu \u017byd\u00f3w (ok. 300) ponios\u0142o \u015bmier\u0107 z r\u0105k niemieckiej karnej ekspedycji, <\/strong>kt\u00f3ra trudni\u0142a si\u0119 wy\u0142apywaniem uciekinier\u00f3w z transport\u00f3w do Treblinki. \u017byd\u00f3w gromadzono i rozstrzeliwano na placu szkolnym w Sadownem, a nast\u0119pnie grzebano na tzw. Majdanie &#8211; przy drodze do Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecno\u015b\u0107 wi\u0119kszej ilo\u015bci \u017cyd\u00f3w na terenie Sadownego zanotowano na prze\u0142omie XIX i XX wieku. Trudnili si\u0119 rzemios\u0142em i handlem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,31],"tags":[101,291,79],"class_list":["post-2462","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-historia-gminy","tag-historia-gminy-sadowne","tag-historia-zydow-w-sadownem","tag-muzeum-ziemi-sadowienskiej"],"views":4473,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2462"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2462\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2487,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2462\/revisions\/2487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}