{"id":27516,"date":"2023-05-04T17:38:06","date_gmt":"2023-05-04T15:38:06","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=27516"},"modified":"2023-05-04T17:38:06","modified_gmt":"2023-05-04T15:38:06","slug":"lata-1846-1856-nad-bugiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=27516","title":{"rendered":"LATA 1846-1856 NAD BUGIEM"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Brok123.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-27517 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Brok123-180x130.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a><strong>\u2013 G\u0141\u00d3D, CHOROBY, ZARAZY.<\/strong><!--more--><\/p>\n<p>Podczas lektury monografii opowiadaj\u0105cej o mieszka\u0144cach podbrokowskich wiosek Kaczkowa Starego i Nowego, natkn\u0105\u0142em si\u0119 na ponur\u0105 statystyk\u0119 dotycz\u0105c\u0105 liczby urodze\u0144 i zgon\u00f3w w parafii Brok w latach 1853-1856.<\/p>\n<p>Przez ca\u0142y ten okres schodzi\u0142o z tego \u015bwiata wi\u0119cej parafian, ni\u017c na\u0144 przychodzi\u0142o, a najtragiczniejszy by\u0142 rok 1855, gdy ta ponura r\u00f3\u017cnica wynios\u0142a 266 os\u00f3b. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu jednego lub dw\u00f3ch tygodni na cmentarz przenosi\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w jednego domu. Trudno przej\u015b\u0107 obok takich liczb oboj\u0119tnie, tote\u017c postanowi\u0142em zbada\u0107 spraw\u0119 dok\u0142adniej. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce horror mia\u0142 zasi\u0119g znacznie szerszy ni\u017c parafia czy nawet region, o czym \u015bwiadczy fakt, \u017ce w owym najtragiczniejszym 1855 roku w ca\u0142ym Kr\u00f3lestwie Polskim naliczono 171 tys. narodzin oraz 277 tys. zgon\u00f3w, przy og\u00f3lnej liczbie ludno\u015bci wynosz\u0105cej 4674 tys. Nieco mniej dramatyczny by\u0142 rok 1848, gdy w Kr\u00f3lestwie zmar\u0142o o 55 tys. wi\u0119cej os\u00f3b, ni\u017c si\u0119 narodzi\u0142o. Zjawisko mia\u0142o wi\u0119c nie tylko wi\u0119kszy zasi\u0119g terytorialny, ale i czasowy. Podczas gdy przez ca\u0142y wiek XIX ludno\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa Polskiego ros\u0142a, to lata 1846-1855 zaznaczy\u0142y si\u0119 ubytkiem ponad 160 tys. os\u00f3b.<\/p>\n<p>Nie trzeba by\u0107 pasjonatem historii, by widz\u0105c rok 1846 przypomnie\u0107 sobie o wielkiej zarazie ziemniaczanej w Irlandii, po czym nast\u0105pi\u0142a kl\u0119ska g\u0142odu oraz pasmo epidemii. G\u0142\u00f3d i choroby zbiera\u0142y straszliwe \u017cniwo. \u015amier\u0107 i masowa emigracja spowodowa\u0142y spadek liczby ludno\u015bci Irlandii z 9 mln w roku 1845 do 6,5 mln w 1851.<\/p>\n<p><strong>Wi\u0119cej na stronie <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/madzelan.cba.pl\/lata-1846-1856-nad-bugiem-glod-choroby-zarazy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/madzelan.cba.pl\/lata-1846-1856-nad-bugiem-glod-choroby-zarazy\/<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2013 G\u0141\u00d3D, CHOROBY, ZARAZY.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,3436,31],"tags":[745,101,3004,2956],"class_list":["post-27516","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-opowiesci-historie-legendy-brokowskie-i-nie-tylko","category-historia-gminy","tag-brok","tag-historia-gminy-sadowne","tag-jerzy-madzelan","tag-opowiesci-historie-legendy-brokowskie-i-nie-tylko"],"views":1635,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27516"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27516\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27518,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27516\/revisions\/27518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}