{"id":28524,"date":"2023-12-14T17:23:44","date_gmt":"2023-12-14T16:23:44","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=28524"},"modified":"2023-12-14T17:23:44","modified_gmt":"2023-12-14T16:23:44","slug":"akta-poglownego-z-lat-1662-1674-czesc-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=28524","title":{"rendered":"AKTA POG\u0141\u00d3WNEGO Z LAT 1662-1674 \u2013 CZ\u0118\u015a\u0106 I"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Brok156.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-28525 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Brok156-180x130.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a>PARAFIE BROK, SADOWNE, ZAR\u0118BY KO\u015aCIELNE W REGESTRACH POG\u0141\u00d3WNEGO Z LAT 1673 ORAZ 1674.<\/strong><!--more--><\/p>\n<p>W \u00f3smym tomie \u201eRocznika Ostrowskiego\u201d ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 autorstwa Adama Dobkowskiego Mieszka\u0144cy miasteczka Ostrowi w drugiej po\u0142owie XVIII w. w \u015bwietle rejestru pog\u0142\u00f3wnego 1674 r. Zawarte tam informacje sk\u0142oni\u0142y mnie do wertowania akt w celu odnalezienia rejestr\u00f3w tycz\u0105cych innych miejscowo\u015bci regionu.<\/p>\n<p>Od zamierzch\u0142ych czas\u00f3w nie tylko w Polsce obci\u0105\u017cano daninami szczeg\u00f3lnie, a cz\u0119sto wy\u0142\u0105cznie najni\u017csze stany spo\u0142ecze\u0144stwa z wy\u0142\u0105czeniem szlachty i duchowie\u0144stwa. Tak na przyk\u0142ad podatku gruntowego, jakim by\u0142 pob\u00f3r \u0142anowy \u201e\u015blachcic, kt\u00f3ry mia\u0142 poddanych czyli kmieci, nie p\u0142aci\u0142 wcale\u201d, gdy\u017c ca\u0142y ci\u0119\u017car \u201espada\u0142 tylko na ludno\u015b\u0107 kmiec\u0105 czyli na ch\u0142op\u00f3w, zar\u00f3wno w dobrach \u015blacheckich, jak i duchownych oraz kr\u00f3lewskich\u201d. Przychodzi\u0142y jednak na Rzeczpospolit\u0105 tak ci\u0119\u017ckie terminy, \u017ce dla kraju ratowania trzeba by\u0142o si\u0119gn\u0105\u0107 do sakiewek tak\u017ce stan\u00f3w uprzywilejowanych. Po raz pierwszy powszechny podatek pog\u0142\u00f3wny uchwalono w obliczu nawa\u0142y tatarskiej w roku 1520. Przypomniano sobie o tej daninie ponownie w roku 1590, w obliczu gro\u017aby wielkiej wojny z Turcj\u0105. Gdy jednak niebezpiecze\u0144stwo przemin\u0119\u0142o, to pob\u00f3r podatku odwo\u0142ano.<\/p>\n<p>Naszym przodkom zdarza\u0142o si\u0119 nie wywi\u0105zywa\u0107 skrupulatnie ze wszystkich ci\u0119\u017car\u00f3w podatkowych. Miko\u0142aj Rej przytacza w swym dziele <em>\u017bywot cz\u0142owieka<\/em> <em>poczciwego<\/em> dwie anegdoty o sprytnym w\u00f3jcie, kt\u00f3ry oszuka\u0142 poborc\u0119 podatku pog\u0142\u00f3wnego i \u0142anowego. W pierwszej dykteryjce chodzi\u0142o z pewno\u015bci\u0105 o pog\u0142\u00f3wne z roku 1520. W\u00f3jt poleci\u0142 gromadzie, aby przy poborze daniny, co mia\u0142o mie\u0107 miejsce nazajutrz, nie by\u0142o we wsi wi\u0119cej ni\u017c stu ludzi, pozostali za\u015b \u201eniech si\u0119 rozlaz\u0105 albo na orzechy, albo na roboty\u201d. Poborca wprawdzie oponowa\u0142, \u017ce w tak du\u017cej wsi musi \u017cy\u0107 kilkuset ludzi, ale przebieg\u0142y w\u00f3jt \u201ez on\u0105 zakrzywion\u0105 postaci\u0105 jako prostaczek\u201d obstawa\u0142 przy swoim i stosuj\u0105c przer\u00f3\u017cne wykr\u0119ty, wystrychn\u0105\u0142 poborc\u0119 na dudka. Za zaoszcz\u0119dzone tym sposobem pieni\u0105dze w\u00f3jt \u201ez gromad\u0105 pi\u0142 dwie niedzieli\u201d.<\/p>\n<p><strong>Wi\u0119cej na stronie <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/madzelan.cba.pl\/akta-poglownego-z-lat-1662-1674-czesc-i-parafie-brok-sadowne-zareby-koscielne-w-regestrach-poglownego-z-lat-1673-oraz-1674\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/madzelan.cba.pl\/akta-poglownego-z-lat-1662-1674-czesc-i-parafie-brok-sadowne-zareby-koscielne-w-regestrach-poglownego-z-lat-1673-oraz-1674\/<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARAFIE BROK, SADOWNE, ZAR\u0118BY KO\u015aCIELNE W REGESTRACH POG\u0141\u00d3WNEGO Z LAT 1673 ORAZ 1674.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,3436,31],"tags":[101,3004,2956],"class_list":["post-28524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-opowiesci-historie-legendy-brokowskie-i-nie-tylko","category-historia-gminy","tag-historia-gminy-sadowne","tag-jerzy-madzelan","tag-opowiesci-historie-legendy-brokowskie-i-nie-tylko"],"views":1813,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28524"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28526,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28524\/revisions\/28526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}