{"id":30782,"date":"2025-10-31T19:02:11","date_gmt":"2025-10-31T18:02:11","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=30782"},"modified":"2025-10-31T19:02:11","modified_gmt":"2025-10-31T18:02:11","slug":"osadnicy-kurpiowscy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=30782","title":{"rendered":"OSADNICY KURPIOWSCY"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Brok251.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-30783 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/info.sadowne.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Brok251-180x130.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"130\" \/><\/a>\u2026WE WSCHODNIEJ CZ\u0118\u015aCI PUSZCZY BIA\u0141EJ (CZ. 1. KLUCZ BROKOWSKI).<\/strong><!--more--><\/p>\n<p>Puszcza Bia\u0142a dzielona jest na dwie grupy kulturowe: cz\u0119\u015b\u0107 zachodni\u0105 pu\u0142tusk\u0105 i cz\u0119\u015b\u0107 wschodni\u0105 ostrowsk\u0105. Wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 obejmowa\u0142a trzy jednostki gospodarcze, okre\u015blane jako klucze: brokowski, udrzy\u0144ski i bra\u0144szczykowski. Granic\u0119 na po\u0142udniu wyznacza\u0142a rzeka Bug i wsie nadbu\u017cne od Ma\u0142kini po Bra\u0144szczyk, na wschodzie by\u0142a to linia las\u00f3w mi\u0119dzy Ma\u0142kini\u0105, Biel\u0105, Ostrowi\u0105, na p\u00f3\u0142nocy granic\u0119 stanowi\u0142y miejscowo\u015bci od Ostrowi, przez Osuchow\u0119 do D\u0142ugosiod\u0142a, na zachodzie wyznacza\u0142y j\u0105 wsie na linii Przetycz \u2013 Jaszczu\u0142ty \u2013 Ojcowizna \u2013 Turzyn. \u015arodek stanowi\u0142y takie miejscowo\u015bci, jak Por\u0119ba, Bia\u0142e B\u0142oto, Udrzyn, Trzcianka.<\/p>\n<p>Toczone w Europie w XVII w. wojny (trzydziestoletnia 1618-1648, wojna Rzeczypospolitej ze Szwedami, 1655-1660), przechody obcych wojsk (szwedzkich, siedmiogrodzkich) oraz towarzysz\u0105ce wojennym zniszczeniom g\u0142\u00f3d i zarazy zdziesi\u0105tkowa\u0142y ludno\u015b\u0107 Mazowsza, w tym diecezji p\u0142ockiej. Zniszczone zosta\u0142y miasta i wsie, spalono 50 ko\u015bcio\u0142\u00f3w parafialnych i zakonnych (z 330 wcze\u015bniej istniej\u0105cych), parafie nie by\u0142y w stanie si\u0119 utrzyma\u0107, pola le\u017ca\u0142y od\u0142ogiem, cz\u0119\u015b\u0107 wsi ca\u0142kowicie znikn\u0119\u0142a. Wed\u0142ug bada\u0144 profesor Ireny Gieysztorowej, na Mazowszu zniszczono kompletnie 15 z 43 \u00f3wczesnych miast (w tym Brok, Andrzejewo, Nur), ca\u0142kowicie 10% wsi, 85% ziemi le\u017ca\u0142o od\u0142ogiem, spalono 70% budynk\u00f3w, zniszczono m\u0142yny, tartaki, ko\u015bcio\u0142y. Uby\u0142o 43% ludno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Wi\u0119cej na stronie <span style=\"color: #0000ff;\"><a style=\"color: #0000ff;\" href=\"https:\/\/madzelan.cba.pl\/osadnicy-kurpiowscy-we-wschodniej-czesci-puszczy-bialej-cz-1-klucz-brokowski\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/madzelan.cba.pl\/osadnicy-kurpiowscy-we-wschodniej-czesci-puszczy-bialej-cz-1-klucz-brokowski\/<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2026WE WSCHODNIEJ CZ\u0118\u015aCI PUSZCZY BIA\u0141EJ (CZ. 1. KLUCZ BROKOWSKI).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,3436,31],"tags":[3004,2956],"class_list":["post-30782","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-opowiesci-historie-legendy-brokowskie-i-nie-tylko","category-historia-gminy","tag-jerzy-madzelan","tag-opowiesci-historie-legendy-brokowskie-i-nie-tylko"],"views":595,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30784,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30782\/revisions\/30784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}