{"id":32281,"date":"2026-08-11T11:54:21","date_gmt":"2026-08-11T09:54:21","guid":{"rendered":"http:\/\/info.sadowne.pl\/?p=32281"},"modified":"2026-08-11T12:03:58","modified_gmt":"2026-08-11T10:03:58","slug":"wspomnienia-alfabet-sadowienski-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=32281","title":{"rendered":"Wspomnienia \u2013 alfabet sadowie\u0144ski (A)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci mieszkanki Sadownego \u2013 Pani Ireny, mamy przyjemno\u015b\u0107 publikowania na naszych \u0142amach Jej wspomnie\u0144 o mieszka\u0144cach Sadownego okresu powojennego. <\/strong><\/p>\n

Publikacje b\u0119d\u0105 ukazywa\u0107 si\u0119 w dziale \u201eZ historii \u2013 wspomnienia\u201d. Zapraszamy do lektury\u2026<\/strong><\/p>\n

Nazywam si\u0119 Irena Warda z domu Niegowska. Przez ca\u0142e swoje \u017cycie, ju\u017c blisko 90 lat, mieszkam w Sadownem. Tu na ul. Wiejskiej si\u0119 urodzi\u0142am, a od 1962 r. zamieszkuj\u0119 na ul. Kili\u0144skiego. Pracowa\u0142am od 1 lipca 1952 r. najpierw w Delegaturze Centralnego Urz\u0119du Skupu i Kontraktacji w Sadownem, potem od 1 stycznia 1955 r. w Gromadzkiej Radzie Narodowej w Zarzetce, a od lutego 1956 r. w Gromadzkiej, a p\u00f3\u017aniej Gminnej Radzie Narodowej w Sadownem. Przez wiele lat \u2013 od r. 1960 do 1992 r. – by\u0142am Kierownikiem Urz\u0119du Stanu Cywilnego w Urz\u0119dzie Gminy Sadowne. Prowadzi\u0142am ewidencj\u0119 urodzin i zgon\u00f3w, a przede wszystkim udziela\u0142am \u015blub\u00f3w cywilnych i wystawia\u0142am akty ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Wydawa\u0142am metryki i poznawa\u0142am dzi\u0119ki temu tysi\u0105ce os\u00f3b. Przez kilka lat prowadzi\u0142am te\u017c ewidencj\u0119 ludno\u015bci. Bra\u0142am udzia\u0142 w Narodowych Spisach Powszechnych i spisach rolnych. Poza prac\u0105, w Sadownem i okolicach mam te\u017c bardzo liczn\u0105 rodzin\u0119 i wielu dobrych znajomych. St\u0105d pozna\u0142am tysi\u0105ce ludzi, nazwisk, dziej\u00f3w rodzin. Wiele rod\u00f3w, szczeg\u00f3lnie na ul. Wiejskiej, zamieszkiwa\u0142o w Sadownem od wiek\u00f3w, wiele rodzin sprowadzi\u0142o si\u0119 po wojnie otrzymuj\u0105c dzia\u0142ki po\u017cydowskie w centrum osady, przybywali nauczyciele, urz\u0119dnicy, szewcy, krawcowe i sprzedawcy. Stara\u0142am si\u0119 zgodnie z pami\u0119ci\u0105 podawa\u0107 czym mieszka\u0144cy si\u0119 trudnili, wskazywa\u0107 powi\u0105zania rodzinne czy przytacza\u0107 ciekawostki.<\/p>\n

Teraz, dop\u00f3ki pami\u0119\u0107 dopisuje, postanowi\u0142am swoimi wspomnieniami podzieli\u0107 si\u0119 z tymi, co zechc\u0105 pozna\u0107 postacie dawnego Sadownego. Tak, jak je zapami\u0119ta\u0142am, w alfabetycznym porz\u0105dku nazwisk\u2026 i tylko nie wiem czy jakich\u015b nie pomin\u0119. Jako cenzur\u0119 \u201edawno\u015bci\u201d przybra\u0142am po\u0142ow\u0119 ubieg\u0142ego XX wieku. Wymieniane przeze mnie rodziny, czy osoby zamieszkiwa\u0142y Sadowne w latach powojennych przed 1960 r., przed niemal siedemdziesi\u0119ciu laty i wcze\u015bniej.<\/p>\n

Wtedy w Sadownem nie by\u0142o jeszcze ulic, tylko numery dom\u00f3w i nieformalny podzia\u0142 na Drak, Gaj, K\u0119p\u0119, Ku\u017anic\u0119, Po\u015bwi\u0119tne, Wie\u015b, Zachoinie, Zagli\u0144ce itp. St\u0105d te\u017c teraz, lokalizuj\u0105c miejsca zamieszkania, wskazuj\u0119 aktualne nazwy ulic, staraj\u0105c si\u0119 wskazywa\u0107 s\u0105siad\u00f3w czy miejsca przybli\u017caj\u0105ce lokalizacj\u0119 posesji.<\/p>\n

Mo\u017ce Ci, kt\u00f3rzy na \u201em\u00f3j alfabet sadowie\u0144ski\u201d zerkn\u0105, przywo\u0142aj\u0105 w pami\u0119ci postacie w nim wymieniane. Pami\u0119\u0107 o ludziach \u017cyje, p\u00f3ki s\u0105 wspominani. \u017bycz\u0119 samych dobrych wspomnie\u0144.<\/p>\n

Z g\u00f3ry te\u017c przepraszam za pomy\u0142ki, kt\u00f3rych pewnie si\u0119 nie ustrzeg\u0119, bo pami\u0119\u0107 jest ulotna. Uciekaj\u0105 z niej szczeg\u00f3lnie imiona, czy dane os\u00f3b kr\u00f3tki okres zamieszkuj\u0105cych w powojennym Sadownem. W okresie tych kilkunastu lat po wojnie Sadowne znacznie si\u0119 powi\u0119kszy\u0142o, nabra\u0142o znaczenia, z wioski sta\u0142o si\u0119 osad\u0105 zamieszkan\u0105 przez ludzi wielu profesji – ludzi, kt\u00f3rych zna\u0142am i teraz pokr\u00f3tce Ich wspominam.<\/p>\n

Przy spisywaniu i redakcji wspomnie\u0144 pom\u00f3g\u0142 mi syn Ryszard.<\/p>\n

Na pocz\u0105tek nazwiska rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 na liter\u0119 A.<\/p>\n

M\u00f3j alfabet sadowie\u0144ski<\/strong><\/p>\n

A<\/strong><\/em><\/h2>\n

ABRAMCZUKOWIE\u2013<\/strong> rodzina zamieszkuj\u0105ca na placu mi\u0119dzy ul. Piekarsk\u0105 i Kili\u0144skiego. Stanis\u0142aw Abramczyk przyby\u0142 do Sadownego po II wojnie i o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Zofi\u0105 Malenk\u00f3wn\u0105 c\u00f3rk\u0105 Jana i Anastazji z d. Kopacz, kt\u00f3rzy tam mieszkali. Potem przeprowadzili si\u0119 do P\u0142atkownicy, gdzie on dosta\u0142 prac\u0119 w szkole podstawowej w P\u0142atkownicy i by\u0142 tam jej kierownikiem do emerytury. Stanis\u0142aw i Zofia mieli trzech syn\u00f3w: Fabiana, Eugeniusza i Mariana oraz dwie c\u00f3rki: Pelagi\u0119 i chyba El\u017cbiet\u0119. Tylko Fabian Abramczuk wr\u00f3ci\u0142 do Sadownego i o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mariann\u0105 Majewsk\u0105 mieszkaj\u0105c\u0105 przy ul Gaj. Pracowa\u0142 w Warszawie, ale w Sadownem by\u0142 wzi\u0119tym malarzem pokojowym. Mieli dwie c\u00f3rki: Jolant\u0119 i Katarzyn\u0119. Marianna pracowa\u0142a w Urz\u0119dzie Gminy, a po \u015bmierci Fabiana wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Wies\u0142awa Puch\u0142owskiego.<\/p>\n

ADAMSCY<\/strong> – imion nie pami\u0119tam \u2013 mieszkali w k\u0119pie dom\u00f3w w lesie na Draku, przy drodze na Sok\u00f3\u0142k\u0119, po lewej przed lini\u0105 kolejow\u0105. Ich dom by\u0142 trzeci z kolei, po Wr\u00f3blach i ?Kami\u0144skich. Mieli dwoje lub troje dzieci, w tym chyba Adama i Gra\u017cyn\u0119.<\/p>\n

ALEKSANDROWICZ<\/strong> Piotr \u2013 d\u0142ugoletni proboszcz parafii Sadowne. Przyby\u0142 w 1952 roku po \u015bmierci ksi\u0119dza J\u00f3zefa Marii Makarewicza i zamieszka\u0142 w starej plebanii z 1827 roku. Wraz z nim przyby\u0142a gospodyni Anna Smu\u015b, wychowanka domu dziecka, kt\u00f3ra po \u015bmierci proboszcza zamieszkiwa\u0142a w Sadownem w wikariacie. Ks. Aleksandrowicz by\u0142 bardzo dobrym gospodarzem parafii. Ponaprawia\u0142 parkany wok\u00f3\u0142 Ko\u015bcio\u0142a i Cmentarza, kt\u00f3re zosta\u0142y uszkodzone w czasie wojny. Wraz z Rad\u0105 Parafialn\u0105 postanowi\u0142 pobudowa\u0107 now\u0105, pi\u0119trow\u0105 plebani\u0119. Przed ko\u015bcio\u0142em stworzy\u0142 skwerek z klombami kwiatowymi, alejk\u0105 z ko\u0142owrotkami na kra\u0144cach i ozdobnymi krzewami. Parafianie ch\u0119tnie spo\u0142ecznie przy tych pracach pomagali, a on co roku na wieczornej Mszy ko\u0144cz\u0105cej rok sk\u0142ada\u0142 dok\u0142adne sprawozdanie (co do grosza) z dochod\u00f3w i rozchod\u00f3w parafii. Moi rodzice Kazimiera i Antoni Niegowscy, kt\u00f3rzy mieszkali na ul Wiejskiej 1 byli jego najbli\u017cszymi s\u0105siadami i dobrze z nim i Pani\u0105 Ani\u0105 \u017cyli. Wiem, \u017ce osobi\u015bcie napisa\u0142 on m.in. kronik\u0119 parafialn\u0105. Proboszczem przesta\u0142 by\u0107 w 1980 r., gdy obowi\u0105zki proboszcza przej\u0105\u0142 ks. Marian Zbie\u0107. Moja mama przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z Ann\u0105 i pomaga\u0142y sobie przy pracach w ogr\u00f3dku. Przy plebanii zawsze ros\u0142y zadbane pi\u0119kne kwiaty, a na wiosn\u0119 u niej najwcze\u015bniej kwit\u0142y r\u00f3\u017cnokolorowe hiacynty. \u00a0Ksi\u0105dz ten zmar\u0142 w 1981 r., kr\u00f3tko po upadku ze schod\u00f3w w plebanii.<\/p>\n

Autor:<\/strong> Irena Warda<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci mieszkanki Sadownego \u2013 Pani Ireny, mamy przyjemno\u015b\u0107 publikowania na naszych \u0142amach Jej wspomnie\u0144 o mieszka\u0144cach Sadownego okresu powojennego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4398,31],"tags":[4448,4449,4404],"class_list":["post-32281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-wspomnienia-mieszkancow","category-historia-gminy","tag-irena-warda","tag-moj-alfabet-sadowienski","tag-wspomnienia-mieszkancow"],"views":133,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32281"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32284,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32281\/revisions\/32284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}