{"id":5986,"date":"2014-08-13T08:02:08","date_gmt":"2014-08-13T06:02:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=5986"},"modified":"2014-08-13T08:02:08","modified_gmt":"2014-08-13T06:02:08","slug":"relikty-dawnej-przeszlosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=5986","title":{"rendered":"RELIKTY DAWNEJ PRZESZ\u0141O\u015aCI"},"content":{"rendered":"

\"ES.\"Powiat w\u0119growski obok wielu innych region\u00f3w kraju obfituje tak\u017ce w wiele r\u00f3\u017cnych i ciekawych pami\u0105tek i zabytk\u00f3w z dawnej przesz\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\n

ROZDZIA\u0141 VI<\/p>\n

RELIKTY DAWNEJ PRZESZ\u0141O\u015aCI<\/p>\n

Powiat w\u0119growski obok wielu innych region\u00f3w kraju obfituje tak\u017ce w wiele r\u00f3\u017cnych i ciekawych pami\u0105tek i zabytk\u00f3w z dawnej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Relikty te stanowi\u0105 niezaprzeczalne dokumenty historyczne, s\u0105 widomym dowodem dawnej kultury naszego narodu w poszczeg\u00f3lnych epokach jego istnienia.<\/p>\n

Z otch\u0142ani wiek\u00f3w ponad tysi\u0105cletniego bytowania naszego pa\u0144stwa wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 spisane pracowitymi r\u0119kami dowody dawnej przesz\u0142o\u015bci, b\u0119d\u0105ce dokumentami \u017cycia naszych przodk\u00f3w.<\/p>\n

Troskliwe skatalogowanie istniej\u0105cych zabytk\u00f3w to znamienny i donios\u0142y moment dla kultury naszego narodu. Dzi\u0119ki temu wydobyto z zapomnienia tysi\u0105ce pomijanych dotychczas bezcennych dokument\u00f3w, w kt\u00f3re opr\u00f3cz znanych powszechnie narodowych pami\u0105tek obfituj\u0105 nieznane nieraz miejscowo\u015bci, miasteczka i osiedla.<\/p>\n

Dzi\u0119ki g\u0142\u0119bokiej trosce Instytutu Sztuki przy Polskiej Akademii Nauk podj\u0119to w Polsce od szeregu lat wielki i bezcenny trud wynalezienia, czy te\u017c po prostu wygrzebania, nieznanych cz\u0119stokro\u0107 dotychczas relikt\u00f3w i przyzna\u0107 trzeba, uratowano je od ludzkiego zapomnienia, a mo\u017ce nawet zag\u0142ady. Co w tym najwa\u017cniejsze, \u017ce zwr\u00f3cono w ten spos\u00f3b uwag\u0119 powszechn\u0105 na ich muzealn\u0105 i narodow\u0105 warto\u015b\u0107 jako dowod\u00f3w odleg\u0142ej nieraz przesz\u0142o\u015bci. W wielu przypadkach nikt i nigdzie dotychczas nie zwr\u00f3ci\u0142 uwagi na zapad\u0142e nieraz miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych kry\u0142y si\u0119 zapomniane, bezcenne niejednokrotnie, o muzealnej warto\u015bci eksponaty jako dowody dawnej kultury.<\/p>\n

\"2014.08.13.1\"<\/a>

Katalog dost\u0119pny w zbiorach Gminnej Biblioteki Publicznej w Sadownem<\/p><\/div>\n

Doczeka\u0142 si\u0119 takiej monografii w postaci Katalogu zabytk\u00f3w zinwentaryzowanych w tomie X wojew\u00f3dztwa warszawskiego, przez przedstawicieli Instytutu PAN, Izabell\u0119 Galick\u0105 i Dariusza Kaczmarzyka w zeszycie 26 r\u00f3wnie\u017c i nasz powiat w\u0119growski (Katalog Zabytk\u00f3w Sztuki w Polsce, Tom X, Wojew\u00f3dztwo warszawskie, Wyd. Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1964, Zeszyt 26, Powiat W\u0119growski). Po raz pierwszy troskliwe r\u0119ce ludzi sztuki, znawc\u00f3w i koneser\u00f3w muzealnictwa, dokona\u0142y takiego zbiorowego podsumowania wszystkich zabytk\u00f3w i dzie\u0142 sztuki znajduj\u0105cych si\u0119 na terenie naszego powiatu.<\/p>\n

Nikt przedtem w spos\u00f3b ca\u0142o\u015bciowy i powszechny nie zada\u0142 sobie trudu na cierpliwe, monograficzne uj\u0119cie wszystkich relikt\u00f3w powiatu w\u0119growskiego we wszystkich jego miejscowo\u015bciach w spos\u00f3b tak dok\u0142adny i dociekliwy, jak dokonano tego przez dwoje wy\u017cej wymienionych ludzi. Dzi\u0119ki im za ogromny wk\u0142ad pracy w\u0142o\u017conej w wielki i dociekliwy trud badania na pewno cierpliwego i niezwykle cennego docierania do zapomnianych i na poz\u00f3r ma\u0142o interesuj\u0105cych \u015bwiadk\u00f3w minionych czas\u00f3w. Nale\u017cy tylko \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce nak\u0142ad tego wydawnictwa by\u0142 zbyt niski, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 zaspokoi\u0107 szerokich potrzeb zwolennik\u00f3w czci i ochrony dawnych pami\u0105tek.<\/p>\n

Opracowanie powy\u017csze powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 w ka\u017cdej bibliotece na terenie ca\u0142ego powiatu, w ka\u017cdej szkole, a nawet w wielu domach. Dla szk\u00f3\u0142 w powiecie w\u0119growskim, a tak\u017ce i w powiatach s\u0105siednich, jest to niezr\u00f3wnany przewodnik w organizowaniu krajoznawczych wycieczek szkolnych dla poznawania przede wszystkim w\u0142asnego regionu. Podczas m\u0142odzie\u017cowych w\u0142\u00f3cz\u0119g i w\u0119dr\u00f3wek regionoznawczych katalog ten b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 doskona\u0142ym nie tylko przewodnikiem, lecz tak\u017ce informatorem, w kt\u00f3rym z niezwyk\u0142\u0105 znajomo\u015bci\u0105 spraw i rzeczy podane jak najbardziej dok\u0142adnie dane o wszystkich skatalogowanych reliktach w 35 miejscowo\u015bciach naszego powiatu. Najbogaciej, bo obfituj\u0105cymi w najliczniejsze dokumenty i zabytki z dawnej przesz\u0142o\u015bci, potraktowano stolic\u0119 powiatu \u2013 W\u0119gr\u00f3w, potem wielowieczny, stary Liw, Star\u0105wie\u015b, Miedzn\u0119 i Wyszk\u00f3w.<\/p>\n

Na stronicach 16 i 17 tego cennego wydawnictwa po\u015bwi\u0119cono 28 wierszy r\u00f3wnie\u017c i naszemu Sadownemu, za\u015b na stronie 3 Grabinom z naszej GRN i w cz\u0119\u015bci ilustracyjnej zamieszczono 7 fotografii wa\u017cniejszych zabytkowych relikt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci ziemi sadowie\u0144skiej. Zdj\u0119cia te wykonane z najwy\u017csz\u0105 staranno\u015bci\u0105 przedstawiaj\u0105: Fig. 82 rze\u017ab\u0119 Matki Boskiej Bolesnej pochodz\u0105c\u0105 z oko\u0142o po\u0142. w. XVI, Fig. 84 rze\u017ab\u0119 w drzewie \u015bw. Jana Ewangelisty z oko\u0142o po\u0142. w. XVI, Fig. 89 Krucyfiks z wieku XVIII, Fig. 92 Grabiny kapliczk\u0119 przydro\u017cn\u0105. Rze\u017aba \u015bw. Jana Nepomucena z 2 po\u0142owy w. XVIII, Fig. 134 Ornat z w. XV\/XVI, Fig. 135 Ornat z w. XV\/XVI i Fig. 136 r\u00f3wnie\u017c Ornat z w. XV\/XVI.<\/p>\n

W og\u00f3lnym tekstowym uj\u0119ciu dotycz\u0105cym naszego regionu m\u00f3wi\u0105c o Grabinach wspomniano, \u017ce znajduje si\u0119 tam: \/cytat dos\u0142owny\/ \u201eKAPLICZKA PRZYDRO\u017bNA. Przy drodze z Sadownego do Brzuzy. Wzniesiona w. XVIII. Drewniana, konstrukcji zr\u0119bowej, oszalowana. Na planie kwadratu. Wej\u015bcie zamkni\u0119te \u0142ukiem odcinkowym, po bokach okienka. Daszek namiotowy, gontowy, pobity blach\u0105. Wewn\u0105trz rze\u017aba \u015bw. Jana Nepomucena, p\u00f3\u017anobarokowa 2. po\u0142. w. XVIII.\u201d<\/p>\n

Z uwagi na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 relikt\u00f3w zabytkowych znajduj\u0105cych si\u0119 w Sadownem po\u015bwi\u0119cono im wi\u0119cej miejsca na str. 16 i 17 tego cennego katalogu.<\/p>\n

\"2014.08.13.2\"<\/a>

Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a parafialnego<\/p><\/div>\n

\"2014.08.13.3\"<\/a>

Widok ornat\u00f3w – Katalog zabytk\u00f3w…<\/p><\/div>\n

Znajdujemy tam w dos\u0142ownym brzmieniu \u201eSADOWNE. KO\u015aCI\u00d3\u0141 PAR. p. w. \u015bw. Jana Chrzciciela. Pierwotny drewniany wzniesiony 1524., parafia erygowana przez kapitu\u0142\u0119 kolegiaty warszawskiej. Obecny wzniesiony 1906-9, wg projektu Z. Zda\u0144skiego, po rozebraniu drewnianego zbudowanego 1748. Neogotycki. Murowany.- Tabernakulum pocz. w. XIX. Chrzcielnica pocz. w. XIX. W nowych o\u0142tarzach bocznych obrazy: 1. Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem 2 po\u0142. w. XVII lub pocz. w. XVIII w sukience nowszej; 2-3 \u015b\u015b. Kazimierza i Jana Chrzciciela sygn J\/\u00f3zef\/ Buchbinder 1886. Obrazy: 1. \u015bw. Jana Nepomucena w. XVIII; 2. \u015bw. Kazimierza w. XVIII o charakterze ludowym, znacznie przemalowany; 3. \u015bw. Antoniego Padewskiego w. XVIII\/XIX; 4. Chrztu w Jordanie 1 po\u0142. w. XIX; 5-6. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a w tondach, 1 po\u0142. w. XIX. Krucyfiks p\u00f3\u017anobarokowy po po\u0142. w. XVIII. Krzy\u017c procesyjny rokokowy 2. po\u0142. w. XVIII. Monstrancja rokokowa ok. po\u0142. w. XVIII z nieczyteln\u0105 punc\u0105 na nodusie. Kielich g\u0142adki w. XVIII. Puszka g\u0142adka w XVIII. B\u0119ben w. XVIII. Trzy ornaty z bokami p\u00f3\u017anogotyckimi z brokatu aksamitnego w du\u017ce owoce ananasu w. XV\/XVI. PLEBANIA. Zbudowana 1828, nieznacznie przerobiona. Drewniana, konstrukcji zr\u0119bowej, tynkowana, parterowa. Na planie prostok\u0105ta, siedmioosiowa, z nowszym gankiem na osi. Uk\u0142ad wn\u0119trz dwutraktowy z sieni\u0105 na osi, w kt\u00f3rej komin arkadowy. Kryta dachem dwuspadowym, z nacz\u00f3\u0142kami, gontowym. Na plebanii dwie rze\u017aby: Matka Boska i \u015bw. Jan Ewangelista z grupy Ukrzy\u017cowania, zapewne z belki t\u0119czowej, p\u00f3\u017anogotyckie ok. po\u0142. w. XVI, odnowione ok. 1960.\u201d<\/p>\n

Oczywi\u015bcie w Katalogu tym jest mowa o istniej\u0105cych aktualnie zabytkach. Obowi\u0105zkiem za\u015b naszym jest nie tylko om\u00f3wienie na tym miejscu wzmiankowanych w powy\u017cszym opracowaniu, lecz tak\u017ce wspomnienie o tych, kt\u00f3re by\u0142y, a z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w znik\u0142y, lub zosta\u0142y brutaln\u0105 r\u0119k\u0105 starte\u00a0 z powierzchni naszej ziemi. Spora ich ilo\u015b\u0107 nie od\u017cyje na nowo ju\u017c nigdy by \u015bwiadczy\u0107 o minionych dawno czasach. Przesta\u0142y istnie\u0107 bezpowrotnie i tylko wspomnienia o nich kr\u0105\u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w naszego regionu, a z biegiem czasu s\u0142uch o nich mo\u017ce zaginie zupe\u0142nie.<\/p>\n

Zatem chyba jak\u0105\u015b konieczno\u015bci\u0105 historyczn\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z nakazu naszego regionu b\u0119dzie przypomnie\u0107 je potomnym, \u017ce kiedy\u015b by\u0142y, istnia\u0142y i spe\u0142nia\u0142y sobie powierzon\u0105 rol\u0119.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0SADOWIE\u0143SKIE OBRAZY –\u00a0<\/strong>Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic, Edward S\u00f3wka –\u00a0SADOWNE 1970<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powiat w\u0119growski obok wielu innych region\u00f3w kraju obfituje tak\u017ce w wiele r\u00f3\u017cnych i ciekawych pami\u0105tek i zabytk\u00f3w z dawnej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,841,31],"tags":[843,2288],"class_list":["post-5986","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-sadowienskie-obrazy","category-historia-gminy","tag-edward-sowka","tag-sadowienskie-obrazy"],"views":3924,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5986"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5990,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5986\/revisions\/5990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}