{"id":6990,"date":"2014-11-22T16:34:50","date_gmt":"2014-11-22T15:34:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=6990"},"modified":"2014-11-22T16:34:50","modified_gmt":"2014-11-22T15:34:50","slug":"okupacyjna-administracja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=6990","title":{"rendered":"Okupacyjna administracja"},"content":{"rendered":"

\"ES.\"Pierwszym organem w\u0142adzy okupacyjnej w Sadownem by\u0142a komendantura mieszcz\u0105ca si\u0119 w ocala\u0142ym z pogromu wojennego domu Juliana Che\u0142chowskiego. <\/strong><\/p>\n

Jej komendantem by\u0142 z pochodzenia obszarnik niemiecki w stopniu kapitana o nieznanym nazwisku, za\u015b jego zast\u0119pc\u0105 w stopniu feldfebla, potw\u00f3r w ludzkiej sk\u00f3rze, wyzuty z wszelkich cech cz\u0142owiecze\u0144stwa, hitlerowska kanalia w najgorszym wydaniu o nazwisku Polster.<\/p>\n

Pierwszy z nich, cho\u0107 nosi\u0142 mundur wroga, pozosta\u0142 w pami\u0119ci jako cz\u0142owiek, lecz jego zast\u0119pca posiada\u0142 wiele cech wsp\u00f3lnych bestialstwu wyspecjalizowanemu wg hitlerowskich metod w dr\u0119czeniu i mordowaniu ludzi. Wed\u0142ug smutnych wspomnie\u0144 naocznego \u015bwiadka, mieszka\u0144ca domu, w kt\u00f3rym urz\u0119dowa\u0142a komendantura niemiecka \u2013 Polster trz\u0105s\u0142 wszystkim i wszystkimi. Nawet jego prze\u0142o\u017cony nie mia\u0142 wiele do powiedzenia, dr\u017c\u0105c zapewne przed jego hitlerowsk\u0105 legitymacj\u0105.<\/p>\n

Ulubionym zaj\u0119ciem Polstera by\u0142o dr\u0119czenie ludzi i zabijanie bez wyrok\u00f3w. Sam by\u0142 s\u0119dzi\u0105 i jednocze\u015bnie katem, wykonawc\u0105 wyrok\u00f3w przez strzelanie w ty\u0142 g\u0142owy. Specjalizowa\u0142 si\u0119 w wy\u0142apywaniu przechodz\u0105cych szos\u0105 Polak\u00f3w, a w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017byd\u00f3w spoza terenu gminy Sadowne. Umy\u015blnie wychodzi\u0142 na szos\u0119, zatrzymywa\u0142 przechodz\u0105cych, sprowadza\u0142 potem do komendantury, rewidowa\u0142 bardzo skrupulatnie, rabowa\u0142 doszcz\u0119tnie ze wszystkiego i wtr\u0105ca\u0142 do piwnicy, aby noc\u0105 dokona\u0107 samos\u0105du przez rozstrzelanie.<\/p>\n

Inn\u0105 wyszukan\u0105 metod\u0105 tego zbira, maj\u0105c\u0105 na celu wprowadzenie terroru i zastraszenia mieszka\u0144c\u00f3w Sadownego, by\u0142y nocne wypady na kontrol\u0119 dom\u00f3w i ich mieszka\u0144c\u00f3w. W towarzystwie dw\u00f3ch so\u0142dat\u00f3w, kt\u00f3rych zawsze zostawia\u0142 na dworze pod drzwiami, chodzi\u0142 w p\u00f3\u017anych godzinach nocnych od domu do domu i wzywaj\u0105c wrzaskliwym \u201eaufmachen\u201d kopa\u0142 nogami w drzwi, kln\u0105c przy tym okrutnie. Zaspani i wystraszeni domownicy siadali z l\u0119kiem na \u0142\u00f3\u017ckach i z boja\u017ani\u0105 o swe \u017cycie spogl\u0105dali na zimn\u0105 stal lufy wymierzonego pistoletu, przyk\u0142adanego cz\u0119sto dla spot\u0119gowania strachu do piersi.<\/p>\n

Delektowa\u0142 si\u0119 wtedy Polster przestrachem maluj\u0105cym si\u0119 na twarzach n\u0119kanych ludzi, stawiaj\u0105c przy tym wyuczone niezdarnie w j\u0119zyku polskim pytania: \u201eBoisz si\u0119 \u015bmierci? lub Szukam polskich bandyt\u00f3w \u2013 gdzie oni s\u0105?…\u201d Szurgaj\u0105c brutalnie buciorami i kopi\u0105c sprz\u0119ty domowe rozpoczyna\u0142 w \u015bwietle r\u0119cznej latarki penetracj\u0119 wszystkiego co w domu by\u0142o. Nast\u0119powa\u0142o wtedy odsuwanie szuflad i grzebanie w nich, zagl\u0105danie do szaf i kredens\u00f3w i wywracanie wszystkiego do g\u00f3ry nogami. Najcz\u0119\u015bciej po takim przeczesaniu wn\u0119trza domu, jego w\u0142a\u015bciciele spostrzegali potem brak wielu cenniejszych przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re podczas rewizji trafia\u0142y do przepastnych kieszeni polsterowego p\u0142aszcza. Przewa\u017cnie d\u0142ugo po takiej nocnej \u201ewizycie\u201d wystraszeni domownicy d\u0142ugo nie mogli zasn\u0105\u0107 spokojnie, a tymczasem Polster obrabia\u0142 inne domy, albo wy\u0142apywa\u0142 przemykaj\u0105cych si\u0119 noc\u0105 \u017byd\u00f3w, rewidowa\u0142 ich i ferowa\u0142 wyroki \u015bmierci.<\/p>\n

By\u0142 to wyrafinowany \u0142otr, kt\u00f3ry celowa\u0142 w ograbianiu dom\u00f3w i rewidowanych w komendanturze \u017byd\u00f3w. W ci\u0105gu kilkumiesi\u0119cznego urz\u0119dowania tego rabusia w Sadownem, lokal komendantury zas\u0142yn\u0105\u0142 z wyszukanych metod ograbiania ludzi, w kt\u00f3rych specjalist\u0105 by\u0142 Polster. Do codziennie stosowanych przez niego sposob\u00f3w pomna\u017cania swoich \u0142up\u00f3w wojennych by\u0142o obdzieranie schwytanych na szosie \u017byd\u00f3wek z cenniejszej odzie\u017cy, futer, a nawet obuwia. W poszukiwaniu u rewidowanych z\u0142ota i drogich kamieni, kt\u00f3rych zagrabi\u0142 sporo, krzycz\u0105c, popychaj\u0105c i kopi\u0105c buciorami wyl\u0119k\u0142e kobiety, rozkazywa\u0142 im rozbiera\u0107 si\u0119 do naga, rewidowa\u0142 skrupulatnie zdj\u0119t\u0105 odzie\u017c, za\u015b rewidowanym kobietom zagl\u0105da\u0142 do jamy ustnej, szukaj\u0105c pod j\u0119zykiem ukrytych brylant\u00f3w, a nawet kontrolowa\u0142 najbardziej wstydliwe, intymne miejsca wyl\u0119knionych \u017byd\u00f3wek, szukaj\u0105c w spos\u00f3b wyrafinowany schowanych tam rzekomo kosztowno\u015bci. W pomys\u0142ach rewidowania, dr\u0119czenia i zabijania przeszed\u0142 \u00f3w rzezimieszek wszystko, co u tego rodzaju typ\u00f3w jest mo\u017cliwe. Zrabowane w ten spos\u00f3b \u0142upy odsy\u0142a\u0142 do swego domu w dalekim Reichu.<\/p>\n

Ludzkim zaprzeczeniem tego potwora by\u0142 jego prze\u0142o\u017cony, komendant tej plac\u00f3wki. Na potwierdzenie tego przytoczmy ciekawy szczeg\u00f3\u0142 zaczerpni\u0119ty z opowiadania cz\u0142owieka, kt\u00f3ry si\u0119 z nim w owych czasach zetkn\u0105\u0142. W 28 lat p\u00f3\u017aniej odwiedzi\u0142 Sadowne jeden z delikwent\u00f3w oprawcy Polstera \u2013 \u017byd polski, skazany przez niego na \u015bmier\u0107 i uratowany prawie cudem przez samego (nie do wiary) Herr komendanta. Oto noc\u0105, podczas chwilowej nieobecno\u015bci Polstera, komendant \u00f3w, w kt\u00f3rym najwidoczniej istnia\u0142a odrobina ludzkiego serca, wyprowadzi\u0142 nieszcz\u0119snego skaza\u0144ca z piwnicy, pozoruj\u0105c ucieczk\u0119, nakarmi\u0142 mi\u0119sem i chlebem, przeprowadzi\u0142 do s\u0105siedniego domu, gdzie dzi\u015b mieszka Fr. Karczmarczyk i nakazawszy wszelk\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107, poleci\u0142 ten dom opu\u015bci\u0107 nad ranem i ucieka\u0107 w kierunku Ostrowi Maz. Z szacunkiem godnym podziwu opowiada\u0142 ten cz\u0142owiek o szlachetnym, co nale\u017ca\u0142o w og\u00f3le do wielkiej rzadko\u015bci, post\u0119pku tego Niemca. Jak\u017ce kontrastowo maluje si\u0119 ta posta\u0107 w zestawieniu z Polsterem? Dwa przeciwstawne sobie typy. Jeden starszy wiekiem i rang\u0105, posiadaj\u0105cy cechy prawdziwie ludzkie, drugi m\u0142ody, w sile wieku \u0142otr, uosobienie wszystkich najgorszych cech hitlerowskiego przest\u0119pcy, wyspecjalizowana wed\u0142ug faszystowskich metod drapie\u017cna bestia w ludzkiej sk\u00f3rze.<\/p>\n

Celem i zadaniem niemieckiej komendantury by\u0142o poczynienie wst\u0119pnych obserwacji \u017cycia ludno\u015bci cywilnej, rozpoznanie terenu, nastroj\u00f3w w nim panuj\u0105cych i zorganizowanie \u017cycia administracyjnego. Przedstawicieli poszczeg\u00f3lnych resort\u00f3w administracji wyznacza\u0142 sam komendant osobi\u015bcie. Wyznacza\u0142 w ten spos\u00f3b w\u00f3jta, so\u0142tys\u00f3w i kierownik\u00f3w szk\u00f3\u0142. Pierwszym w\u00f3jtem naszej gminy wyznaczony wbrew jego woli by\u0142 Jan Widy\u0144ski. Kadencja jego urz\u0119dowania by\u0142a kr\u00f3tka. Symuluj\u0105c chorob\u0119 wycofa\u0142 si\u0119 z tej niezbyt zaszczytnej funkcji, a miejsce w\u00f3jtowskie po nim obj\u0105\u0142 potem dawny, przedwojenny w\u00f3jt J\u00f3zef Gajewski, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c nie zagrza\u0142 na tym fotelu miejsca i przekaza\u0142 go Janowi Wycechowi, dawnemu mieszka\u0144cowi Wilczog\u0105b, a ostatnio przed wojn\u0105 mieszka\u0144cowi Sadownego.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0SADOWIE\u0143SKIE OBRAZY –\u00a0<\/strong>Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic, Edward S\u00f3wka –\u00a0SADOWNE 1970<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwszym organem w\u0142adzy okupacyjnej w Sadownem by\u0142a komendantura mieszcz\u0105ca si\u0119 w ocala\u0142ym z pogromu wojennego domu Juliana Che\u0142chowskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,841,31],"tags":[843,101,2288],"class_list":["post-6990","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-sadowienskie-obrazy","category-historia-gminy","tag-edward-sowka","tag-historia-gminy-sadowne","tag-sadowienskie-obrazy"],"views":3527,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6990"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6992,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6990\/revisions\/6992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}