{"id":7378,"date":"2015-01-03T15:27:23","date_gmt":"2015-01-03T14:27:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=7378"},"modified":"2015-01-03T15:27:23","modified_gmt":"2015-01-03T14:27:23","slug":"polnische-und-rusische-banditen-cz-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=7378","title":{"rendered":"\u201ePolnische und rusische Banditen\u201d – cz. II"},"content":{"rendered":"

\"ES.\"Wiosn\u0105 1940 roku pojawi\u0142 si\u0119 na terenie Sadownego nieznany bli\u017cej osobnik z W\u0119growa, <\/strong><\/p>\n

kt\u00f3ry w umiej\u0119tny i dobrze zorganizowany spos\u00f3b nawi\u0105za\u0142 kontakt z \u00f3wczesnym kierownikiem szko\u0142y powszechnej Stanis\u0142awem Iwaniukiem, nauczycielami: Stefanem Kolatorem i Wincentym Sapielakiem. Zostali oni jako pocz\u0105tkowy aktyw konspiracyjny zobowi\u0105zani do przygotowania gruntu werbunkowego do przysz\u0142ej organizacji podziemnej. W kilka tygodni p\u00f3\u017aniej przyby\u0142 \u00f3w nieznany organizator do Sadownego aby wesp\u00f3\u0142 z ww. nauczycielami rozpocz\u0105\u0107 ochotniczy zaci\u0105g ludzi zaufanych i pewnych w pracy konspiracyjnej. Na pierwszej li\u015bcie jej cz\u0142onk\u00f3w znale\u017ali si\u0119 w\u00f3wczas: Stanis\u0142aw Bolchajmer, Stanis\u0142aw Kowalczyk, Zygmunt Wycech, Czes\u0142aw Kowalski, Eugeniusz Che\u0142chowski, Henryk Ma\u0142ki\u0144ski i Aleksander Ga\u0142\u0105zka z Zarzetki. Ta pierwsza kom\u00f3rka organizacyjna nosi\u0142a nazw\u0119 OWW (Organizacja Wojskowa Wilk\u00f3w).<\/p>\n

Od tej chwili rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 praca organizacyjna plac\u00f3wki Nr 6 w Sadownem, a na razie podlegaj\u0105cej o\u015brodkowi Nr 7 w Stoczku W\u0119growskim. Z chwil\u0105 utworzenia si\u0119 tej plac\u00f3wki rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 zorganizowany werbunek ludzi, kolporta\u017c podziemnej prasy, organizowanie dru\u017cyn i pluton\u00f3w oraz wci\u0105ganie m\u0142odych nie b\u0119d\u0105cych nigdy w wojsku, a wymagaj\u0105cych odpowiedniego przeszkolenia wojskowego. Zasadniczy cz\u0142on plac\u00f3wki stanowili byli \u017co\u0142nierze Armii Polskiej przewa\u017cnie pod odbyciu czynnej s\u0142u\u017cby wojskowej. Dla tych ludzi wyszkolenie bojowe nie stanowi\u0142o czego\u015b nowego, lecz jako dawni \u017co\u0142nierze i podoficerowie mogli teraz z po\u017cytkiem przyczyni\u0107 si\u0119 do wyszkolenia m\u0142odych w wieku przedpoborowym.<\/p>\n

Stanis\u0142aw Kowalczyk, jako podoficer plutonowy ze s\u0142u\u017cby czynnej zaj\u0105\u0142 si\u0119 szkoleniem bojowym m\u0142odego narybku partyzanckiego w zakresie szko\u0142y podoficerskiej, bowiem przysz\u0142a armia podziemna wymaga\u0142a posiadania odpowiedniej kadry instruktorskiej, stanowi\u0105cej jeden z trzon\u00f3w organizacyjnych i szkoleniowych podziemnego wojska do walki z okupantem. W tym celu organizowano zbi\u00f3rki w domu St. Kowalczyka lub w wypadkach niesprzyjaj\u0105cych zachowaniu pe\u0142nej tajemnicy \u2013 w pobliskim Jeglu albo w zaro\u015blach, zawsze z dala od oka ludzkiego.<\/p>\n

Z biegiem czasu organizacja zaczyna si\u0119 coraz bardziej rozbudowywa\u0107 i wkr\u00f3tce sk\u0142ada si\u0119 ona ju\u017c z 4 pluton\u00f3w. Ka\u017cdemu z nich przydzielono odpowiedzialnych dow\u00f3dc\u00f3w. Plutonem I kierowa\u0142 Henryk Ma\u0142ki\u0144ski, plutonem II \u2013 Jan Pu\u015bcion z Ko\u0142odzi\u0105\u017ca (zgin\u0105\u0142 w akcji bojowej pod Latowiczem), Wiktor Wr\u00f3blewski, podporucznik rezerwy, by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 plutonu III, a plutonu IV, saper\u00f3w \u2013 w stopniu st. sier\u017canta Wincenty Kawicki z Dzia\u0142ek k\/Ziele\u0144ca.<\/p>\n

Pierwszym dow\u00f3dc\u0105 ca\u0142ej plac\u00f3wki by\u0142 Aleksander Lenkiewicz, nauczyciel w stopniu ppor. rezerwy, po nim do\u015b\u0107 kr\u00f3tko oficer zawodowy WP Szczechura\u2026, a ostatecznie, przez ca\u0142y okres okupacji \u2013 Henryk Ma\u0142ki\u0144ski w stopniu ppor.<\/p>\n

Rok 1942 przynosi w pracy sadowie\u0144skiego podziemia powa\u017cne zmiany i osi\u0105gni\u0119cia. Powstaje tu Tajna Szko\u0142a Podchor\u0105\u017cych Rezerwy, kt\u00f3rej komendantem b\u0119dzie zas\u0142u\u017cony niezwykle dla pracy konspiracyjnej naszego regionu W\u0142adys\u0142aw Ra\u017cmowski pseud. \u201ePORAJ\u201d. Wiele osobistego oddania i po\u015bwi\u0119cenia dla wielkiej sprawy po\u0142o\u017cy\u0142 ten cz\u0142owiek w imi\u0119 mi\u0142o\u015bci Ojczyzny i nienawi\u015bci do panosz\u0105cego si\u0119 przez 5 lat agresora \u2013 okupanta. Jako dawny wojskowy prowadzi\u0142 on z du\u017c\u0105 znajomo\u015bci\u0105 rzeczy szkolenie wojskowe przysz\u0142ej kadry oficerskiej. Przeprowadza\u0142 stosownie do zas\u0142ug elew\u00f3w tej szko\u0142y nominacje i przydzia\u0142y do poszczeg\u00f3lnych jednostek. Sadowie\u0144ska Tajna Szko\u0142a Podchor\u0105\u017cych Rezerwy pod nale\u017cytym kierunkiem jej komendanta \u201ePoraja\u201d zas\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 chlubnie um\u0119czonej niewol\u0105 Ojczy\u017anie i wyda\u0142a warto\u015bciowych dow\u00f3dc\u00f3w dobrze przysposobionych do prowadzenia przysz\u0142ej walki ze znienawidzonym okupantem. A oto tylko niekt\u00f3re nazwiska cz\u0142onk\u00f3w tej znakomicie zakonspirowanej szko\u0142y wojskowej: Kowalski Czes\u0142aw pseud. \u2026, Ma\u0142ki\u0144ski Henryk pseud. \u201eKulesza\u201d, Kowalczyk Stanis\u0142aw pseud. \u201eSkok\u201d, Ogonowski Czes\u0142aw z Prostyni. Opr\u00f3cz komendanta \u201ePoraja\u201d wyk\u0142adowcami tej szko\u0142y byli tak\u017ce nieznani wojskowi, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017cali z Warszawy. Wyk\u0142ady, ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo, odbywa\u0142y si\u0119 w miejscach zakonspirowanych, o kt\u00f3rych dowiadywano si\u0119 zawsze w ostatniej chwili. Niezale\u017cnie od tego by\u0142y to miejsca pilnie strze\u017cone przez rozmy\u015blnie rozstawione czaty sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z zaufanych i nic pozornie o tym nie wiedz\u0105cych ludzi.<\/p>\n

W mi\u0119dzyczasie nast\u0105pi\u0142a na terenie powiatu w\u0119growskiego akcja scaleniowa wszystkich prowadzonych przez \u201ePoraja\u201d oddzia\u0142\u00f3w o r\u00f3\u017cnych nazwach w jedn\u0105 zwan\u0105 dalej Polskim Zwi\u0105zkiem Powsta\u0144czym (PZP), kt\u00f3ry z kolei potem przerodzi\u0142 si\u0119 w Armi\u0119 Krajow\u0105 (AK).<\/p>\n

Opr\u00f3cz \u201ePoraja\u201d do czo\u0142owego aktywu plac\u00f3wki Nr 6, licz\u0105cej wtedy oko\u0142o 120 ludzi z Sadownego i okolic, zaliczy\u0107 nale\u017cy Ma\u0142ki\u0144skiego Henryka (Kulesza), Che\u0142chowskiego Eugeniusza (Hucu\u0142), Kowalczyka Stanis\u0142awa (Skok), Kowalskiego Czes\u0142awa, Jankowskiego Tadeusza (Zawisza), Wr\u00f3blewskiego Wiktora (Olszyna), lekarza Rajmunda Hrynkiewicza \u2013 Moczulskiego, Bolchajmera Stanis\u0142awa, Edwarda Krup\u0119, Stanis\u0142awa K\u0142uska, Stefana Stryjka i Jana Borkowskiego pseud. \u201eWitka\u201d. By\u0142a to grupa odwa\u017cnych i zdecydowanych na wszystko ludzi, oddanych sprawie bez reszty i po\u015bwi\u0119caj\u0105cych si\u0119 niebezpiecze\u0144stwu gro\u017c\u0105cemu na ka\u017cdym kroku. Ludzie ci zostali potem przez szpicl\u00f3w zdekonspirowani i zmuszeni przez to do d\u0142ugotrwa\u0142ego ukrywania si\u0119.<\/p>\n

Zadaniem tej bohaterskiej grupy dzia\u0142aczy sadowie\u0144skiego podziemia by\u0142o utrzymywanie wszystkiego w nale\u017cytym porz\u0105dku organizacyjnym, kolporta\u017c prasy podziemnej przemycanej z Warszawy, dywersja skierowana przeciw okupantowi, a polegaj\u0105ca na uszkadzaniu linii telefonicznych, niszczeniu akt rejestracyjnych pog\u0142owia byd\u0142a, koni i trzody chlewnej oraz znamionowych kolczyk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do tej rejestracji, niszczenia akt poborowych na wyw\u00f3z ludzi do rob\u00f3t w Rzeszy Niemieckiej, likwidowanie mas\u0142a w miejscowej mleczarni przeznaczonego dla Niemc\u00f3w, a z tej likwidacji przekazywanego dla cel\u00f3w RGO (Rady G\u0142\u00f3wnej Opieku\u0144czej) dla dzieci i ludzi potrzebuj\u0105cych pomocy materialnej. R\u00f3wnie\u017c jednym z wa\u017cnych zada\u0144 sadowie\u0144skiego podziemia by\u0142a akcja sabota\u017cowa, poprzez ludzi do tego wyznaczonych, w fa\u0142szowaniu gospodarczych spis\u00f3w rolnych prowadzonych cz\u0119sto przez w\u0142adz\u0119 administracyjn\u0105 we wszystkich wsiach naszego regionu. Zmniejsza\u0142o si\u0119 w ten spos\u00f3b pog\u0142owie byd\u0142a, koni i trzody chlewnej, za\u015b przez ukrywanie area\u0142u ziemi u\u017cytkowej okupant traci\u0142 z oczu istotny stan zasiew\u00f3w i ewentualnych zbior\u00f3w ok\u0142adanych niemi\u0142osiernie przez tzw. kontyngenty p\u0142od\u00f3w rolnych \u015bci\u0105ganych w drodze przymusu na potrzeby wy\u017cywieniowe \u201enarodu pan\u00f3w\u201d. Z uznaniem nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 nauczycielstwa naszego regionu w tej szkodliwej dla zaborcy akcji dywersyjno \u2013 sabota\u017cowej. Nad ca\u0142o\u015bci\u0105 sprawnego przebiegu tej dzia\u0142alno\u015bci wywrotowej czuwa\u0142 cz\u0142onek podziemia, pracownik Urz\u0119du Gminnego w Sadownem, Szpryngwald.<\/p>\n

Opr\u00f3cz tego rodzaju dzia\u0142alno\u015bci dywersyjna grupa saperska bra\u0142a udzia\u0142 w wysadzeniu poci\u0105gu niemieckiego zd\u0105\u017caj\u0105cego wiosn\u0105 1943 roku na front wschodni, a na\u0142adowanego materia\u0142ami p\u0119dnymi dla potrzeb armii hitlerowskiej, za\u0142amuj\u0105cej si\u0119 coraz bardziej na ziemiach Zwi\u0105zku Radzieckiego. Sta\u0142o si\u0119 to mi\u0119dzy Wielgiem a Sadownem w pobli\u017cu rzeki Ugoszczy, na bezludziu, aby Niemcy nie mieli podstaw do prze\u015bladowania niewinnej ludno\u015bci cywilnej.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0SADOWIE\u0143SKIE OBRAZY –\u00a0<\/strong>Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic, Edward S\u00f3wka –\u00a0SADOWNE 1970<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wiosn\u0105 1940 roku pojawi\u0142 si\u0119 na terenie Sadownego nieznany bli\u017cej osobnik z W\u0119growa,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,841,31],"tags":[843,101,2288],"class_list":["post-7378","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-sadowienskie-obrazy","category-historia-gminy","tag-edward-sowka","tag-historia-gminy-sadowne","tag-sadowienskie-obrazy"],"views":4092,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7379,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7378\/revisions\/7379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}