{"id":7797,"date":"2015-02-16T14:13:21","date_gmt":"2015-02-16T13:13:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.infosadowne.boo.pl\/?p=7797"},"modified":"2015-02-16T14:13:21","modified_gmt":"2015-02-16T13:13:21","slug":"wyzwolenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/info.sadowne.pl\/?p=7797","title":{"rendered":"Wyzwolenie"},"content":{"rendered":"

\"ES.\"Ju\u017c w pierwszych dniach sierpnia da\u0142y si\u0119 s\u0142ysze\u0107 dalekie, dudni\u0105ce odg\u0142osy zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 wojny 1944 roku.<\/strong><\/p>\n

Przesycone promieniami sierpniowego s\u0142o\u0144ca pogodne powietrze przenika\u0142o niebieskawym oparem dym\u00f3w przynoszonych tu przez wiatry z niedalekiego, zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 codziennie coraz bardziej frontu wschodniego.<\/p>\n

Odetchn\u0119\u0142y g\u0142\u0119biej piersi, zabi\u0142y \u017cywiej stroskane niewol\u0105 serca ludzkie. Wraz z hukiem armat i dymami wojennej po\u017cogi, czu\u0142o si\u0119 powiew id\u0105cej wolno\u015bci.<\/p>\n

W tym nowym czasie \u2013 Wojska I Frontu Bia\u0142oruskiego toczy\u0142y zaci\u0119te walki w mi\u0119dzyrzeczu Bugu i Wis\u0142y, d\u0105\u017c\u0105c do wyj\u015bcia na p\u00f3\u0142nocny brzeg pierwszej z tych rzek. 48-ma armia, nacieraj\u0105c w \u015bcis\u0142ym wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu z 23-ci\u0105 armi\u0105, opanowa\u0142a Czy\u017cew, Zar\u0119by Ko\u015bcielne i po sforsowaniu rzeki Brok kierowa\u0142a si\u0119 w stron\u0119 Ostrowi Mazowieckiej i nast\u0119pnie wzd\u0142u\u017c szosy na R\u00f3\u017can. Nacieraj\u0105ca na jej lewym skrzydle 65-ta armia, po opanowaniu 9 sierpnia Soko\u0142owa Podlaskiego i W\u0119growa, rozwin\u0119\u0142a natarcie i wzd\u0142u\u017c wschodniego brzegu Liwca.<\/p>\n

D\u0105\u017c\u0105c do sforsowania Bugu na wsch\u00f3d od Wyszkowa, armia ta 10 sierpnia opanowa\u0142a Sterdy\u0144, 12 \u2013 Stoczek W\u0119gr., 22 \u2013 Sadowne i 26 sierpnia uchwyci\u0142a w rejonie Udrzyna przycz\u00f3\u0142ek na p\u00f3\u0142nocnym brzegu Bugu. 28 sierpnia 48-ma armia opanowa\u0142a Ostr\u00f3w Mazowieck\u0105, a 65-ta zaj\u0119\u0142a Brok (Kazimierz Sobaczak \u2013 \u201eWyzwolenie Mazowsza w latach 1944-45\u201d, Rocznik Mazowiecki \u2013 tom I \u2013 1967).<\/p>\n

Oko\u0142o dw\u00f3ch tygodni toczy\u0142y si\u0119 boje na rozwini\u0119tej wzd\u0142u\u017c tor\u00f3w kolejowych linii frontu rosyjsko \u2013 niemieckiego. Ca\u0142y teren dawnej gminy Sadowne, z wyj\u0105tkiem Ko\u0142odzi\u0105\u017ca i Bojewa, utrzymywany by\u0142 przez ten okres w r\u0119kach Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy – widz\u0105c zaciskaj\u0105ce si\u0119 od zachodu i wschodu kleszcze okr\u0105\u017cenia – opu\u015bcili 22 sierpnia Sadowne, wycofuj\u0105c si\u0119 za lini\u0119 Bugu, za kt\u00f3rym zniszczyli most na wysoko\u015bci Broku.<\/p>\n

Ust\u0119puj\u0105cy okupant dope\u0142ni\u0142 dzie\u0142a zniszczenia Sadownego, pal\u0105c wiele ocala\u0142ych z wrze\u015bniowego pogromu budynk\u00f3w.<\/p>\n

Ludno\u015b\u0107 Sadownego i okolic w obawie przed pojmaniem w niewol\u0119 lub wyniszczeniem skry\u0142a si\u0119 w pobliskim Jeglu, na niedost\u0119pnych pag\u00f3rkach otoczonych wok\u00f3\u0142 mokrad\u0142ami trudnymi do przebycia. I teraz, jak dawniej g\u0119ste zaro\u015bla poczciwego lasu skrywa\u0142y swym listowiem szukaj\u0105cych w nim schronienia ludzi.<\/p>\n

Opustosza\u0142e domy i gospodarstwa sta\u0142y si\u0119 w tym czasie okazj\u0105 do rabunk\u00f3w dla wyspecjalizowanych ju\u017c w tym rzemio\u015ble cofaj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w. Ograbiono doszcz\u0119tnie domy, piwnice, budynki gospodarcze, a ukryte w ziemi resztki ocala\u0142ego z wojny dobytku by\u0142y zr\u0119cznie i z nie ma\u0142ym znawstwem wykrywane za pomoc\u0105 stalowych pr\u0119t\u00f3w przeszywaj\u0105cych metr po metrze \u015bwie\u017co zruszon\u0105 po kopaniu do\u0142\u00f3w ziemi\u0119.<\/p>\n

Po powrocie z ukrycia le\u015bnego niejedni zastali tylko ziej\u0105ce pustk\u0105 jamy swych skrytek, opr\u00f3\u017cnione i zrabowane doszcz\u0119tnie przez \u201ekulturtruger\u00f3w\u201d z Zachodu.<\/p>\n

Nic to by\u0142o w por\u00f3wnaniu z wolno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia wype\u0142nia\u0142a teraz po brzegi serca Polak\u00f3w.<\/p>\n

Na um\u0119czonych 5-cio letni\u0105 przemoc\u0105 twarzach pojawi\u0142y si\u0119 teraz oznaki rado\u015bci. Przysz\u0142a wolno\u015b\u0107!<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0SADOWIE\u0143SKIE OBRAZY –\u00a0<\/strong>Zebrane wspomnienia z dawnego i bli\u017cszego \u017cycia Sadownego i okolic, Edward S\u00f3wka –\u00a0SADOWNE 1970<\/p>\n

Zaprezentowali\u015bmy ju\u017c ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maszynopisu p. E. S\u00f3wki „Sadowie\u0144skie obrazy”. Mamy nadziej\u0119, \u017ce publikacja ta przybli\u017cy\u0142a Pa\u0144stwu, cho\u0107 w zarysie, dzieje naszego Sadownego i okolic. <\/strong><\/span><\/p>\n

Kopia wspomnianego maszynopisu dost\u0119pna jest do wgl\u0105du w zasobach Gminnej Biblioteki Publicznej w Sadownem. Zapraszamy do korzystania z niej i innych publikacji dot. gminy Sadowne.<\/strong><\/span><\/p>\n

Na zako\u0144czenie przedstawiamy jeszcze fragment „Sadowie\u0144skich obraz\u00f3w” –<\/span> „Kronik\u0119 wa\u017cniejszych wydarze\u0144…” (format PDF) >>><\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

Tekst:<\/strong> sch<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c w pierwszych dniach sierpnia da\u0142y si\u0119 s\u0142ysze\u0107 dalekie, dudni\u0105ce odg\u0142osy zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 wojny 1944 roku.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,841,31],"tags":[843,101,2288],"class_list":["post-7797","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newsy","category-sadowienskie-obrazy","category-historia-gminy","tag-edward-sowka","tag-historia-gminy-sadowne","tag-sadowienskie-obrazy"],"views":4207,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7797"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7799,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7797\/revisions\/7799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/info.sadowne.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}