Już oficjalnie – mamy Patrona Gminy
21 czerwca 2026 roku w Sadownem odbyła się uroczystość ustanowienia bł. ks. Edwarda Grzymały Patronem Gminy Sadowne.
Okazją do tego stały się obchody dnia Patrona Parafii Sadowne, św. Jana Chrzciciela, czyli tzw. odpust parafialny.
Kim był Patron Gminy?
Ksiądz Edward Grzymała urodził się 29 września 1906 roku w Gajówce – Klin w Kołodziążu (gm. Sadowne), w rodzinie Heleny i Zdzisława. Dzień później został ochrzczony w kościele parafialnym pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Sadownem.
Początkowo uczył się w domu, a w roku 1921 zapisał się do Szkoły Głównej Handlowej Z. Maciejewskiego w Warszawie. W 1922 roku przeniósł się do Włocławka i tam w 1926 roku uzyskał świadectwo dojrzałości w Gimnazjum Ziemi Kujawskiej. W tym samym roku, realizując swe dawne pragnienia, wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Był gorliwym alumnem, odznaczał się wyrobieniem wewnętrznym, a także prawym charakterem, zdolnościami oraz pilnością w nauce.
Święcenia kapłańskie przyjął 14 czerwca 1931 roku. Jesienią wyjechał na studia do Rzymu, gdzie w 1935 r. uzyskał doktorat z prawa kanonicznego. Po powrocie do kraju był wikariuszem w Lipnie, w Koninie i w Kaliszu. W 1938 roku wrócił do Włocławka. Został mianowany prefektem gimnazjum. Pełnił także funkcję obrońcy węzła małżeńskiego oraz drugiego sekretarza kurii diecezjalnej.
Na początku okupacji, jesienią 1939 roku, ks. Grzymała na polecenie biskupa Karola Mieczysława Radońskiego, przeniósł się do Aleksandrowa Kujawskiego, by pełnić obowiązki wikariusza generalnego północnych rejonów diecezji. Poświęcał się pracy duszpasterskiej w parafii oraz w okolicy. Wspomagał uwięzionych kapłanów, m.in. biskupa Michała Kozala (w Lądzie). Ciągle pragnął dzielić ich los, jakby przeczuwając, że tam jest jego miejsce.
26 sierpnia 1940 roku spełniło się to oczekiwanie. Gestapo aresztowało ks. Grzymałę w domu Sióstr Służebniczek NMP, gdzie mieszkał. Został uwięziony początkowo w Sachsenhausen, a następnie wywieziony do obozu w Dachau. Udręki obozowe znosił cierpliwie, przyjmując je jako wolę Bożą. Sam słaby i wyniszczony, pomagał innym i cieszył się, gdy mógł cierpieć dla Imienia Jezus. W obozie apostołował, głosząc pełne teologicznej głębi konferencje. Nie umiał i nie chciał się oszczędzać. Bardzo szybko opadł z sił i został zapisany do transportu inwalidów.
10 sierpnia 1942 roku wywieziony z obozu, poniósł śmierć przez zagazowanie. Trzy miesiące wcześniej napisał:
„Jestem przekonany, że zbliża się czas ostatecznego rozstrzygnięcia i że wkrótce się zobaczymy, gdyż wszystko leży w dłoniach Bożych, który w przedziwny sposób pozwala dostrzegać swoją moc.”
Z nielicznych listów, pisanych z obozu w Dachau do siostry Alfredy Rumińskiej z Aleksandrowa Kujawskiego, wyłania się postać kapłana, który podejmował męczeństwo świadomie jako ofiarę i świadectwo miłości ku Chrystusowi.
Beatyfikowany przez Jana Pawła II 13 czerwca 1999 r. w grupie 108. błogosławionych męczenników.
Wspomnienie i pamięć…
Od wielu już lat w Kołodziążu, w miejscu, gdzie bł. Edward Grzymała urodził się i spędził szczęśliwe dzieciństwo, w rocznicę Jego śmierci odprawiana jest Msza św. Od kilkunastu też lat, dla upamiętnienia męczeńskiej śmierci ks. Edwarda i innych mieszkańców gminy zamordowanych przez hitlerowców podczas II wojny światowej, w Sadownem organizowany jest bieg i marsz nordic walking do miejsca Jego urodzin i z powrotem o długości ok. 10 km.
30 września 2019 roku w Sadownem odbyły się uroczystości nadania miejscowej Szkole Podstawowej imienia Błogosławionego Księdza Edwarda Grzymały. Stał się też On patronem jednej z ulic Sadownego, a w dniu 22 czerwca 2021 roku Rada Gminy Sadowne Uchwałą nr XXXI/182/2021 wyraziła wolę ustanowienia Go Patronem Gminy Sadowne. Jednocześnie Rada upoważniła Wójta Gminy Sadowne i Przewodniczącego Rady Gminy Sadowne do wystąpienia do Kurii Diecezjalnej w Drohiczynie o rozpoczęcie procedury kościelnej w tej sprawie.
Pozytywną dla Gminy decyzję Watykanu uzyskano 6 października 2025 roku – Dykasteria do Spraw Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, na mocy władzy przyznanej jej przez Papieża Leona XIV, przychyliła się do próśb i błogosławionego Edwarda Grzymałę, kapłana i męczennika, zatwierdziła jako Patrona dla Gminy Sadowne w Diecezji Drohiczyńskiej (Prot. N. 410/25). W dniu 19 czerwca 2026 roku Rada Gminy Sadowne jednogłośnie przyjęła uchwałę o ustanowieniu błogosławionego ks. Edwarda Grzymały Patronem Gminy Sadowne.
Ale wróćmy do niedzielnej uroczystości…
W dniu tzw. odpustu parafialnego, w tym roku 21 czerwca 2026 roku, w niedzielne przedpołudnie zaproszeni goście oraz parafianie zebrali się kościele pw. Św. Jana Chrzciciela w Sadownem na mszy św. w intencji mieszkańców Gminy Sadowne i ku czci bł. ks. Edwarda Grzymały.
Przed mszą św. przybyłych parlamentarzystów, samorządowców i przedstawicieli jednostek powiatowych oraz gminnych powitał Zastępca Wójta Gminy Sadowne p. Marcin Gręda, który następnie przekazał głos p. Sławomirowi Akonomowi, nauczycielowi i lokalnemu historykowi, zgłębiającemu od wielu lat wiedzę o błogosławionym. P. Akonom przedstawił (oczywiście w skrócie) postać ks. Grzymały, naszego rodaka i męczennika.
Nie zapomniano też o oprawie artystycznej z okazji tak wzniosłego dnia. Zebrani usłyszeli wykonanie dzieł przez artystów Warszawskiej Opery Kameralnej. Wystąpili dla nas: p. Joanna Nawrot- Maciejowska – wybitna polska sopranistka oraz jej mąż Piotr Maciejowski – należący do grona najwybitniejszych polskich tenorów.
Solistom akompaniował p. Paweł Zawada, a organizatorami koncertu byli: p. Adam Struzik – Marszałek Województwa Mazowieckiego, p. Alicja Węgorzewska – Dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej oraz p. Waldemar Cyran – Wójt Gminy Sadowne. Artystom za występ podziękowali Włodarze Gminy.
W dalszej części uroczystości odbyła się msza św. pod przewodnictwem Jego Ekscelencji ks. Biskupa Piotra Sawczuka – Ordynariusza Diecezji Drohiczyńskiej, który w asyście sztandarów wygłosił także homilię z zarysem postaci ks. Grzymały.
W kulminacji „kościelnego” spotkania, p. Marcin Gręda zaprosił na dalszą jego część. Wszyscy, przy oprawie muzycznej Zespołu Śpiewaczego „Sadowianki”, przemaszerowali pod budynek Urzędu Gminy w Sadownem. Tu ponownie p. Marcin Gręda powitał uczestników uroczystości, a następnie głos zabrał Wójt Gminy p. Waldemar Cyran.
Przewodniczący Rady Gminy Sadowne p. Tomasz Szymanik oficjalnie ogłosił decyzję o patronacie, odczytując uchwałę z dnia 19 czerwca br. ustanawiającą bł. ks. Edwarda Grzymałę Patronem Gminy Sadowne. Do odsłonięcia tablicy upamiętniającej to wydarzenie, która została wmurowana przy wejściu do Urzędu Gminy w Sadownem, zaproszono: p. Waldemara Cyrana, ks. bpa Piotra Sawczuka, ks. kanonika Antoniego Kunickiego, p. Tomasza Szymanika i p. Sławomira Akonoma. Tablica została poświęcona przez ks. Biskupa.
Na zakończenie głos zabrał Senator RP p. Maciej Górski, a także p. Marek Renik – Wicestarosta Węgrowski. Podziękowano również za przygotowanie biografii Patrona p. Sławomirowi Akonomowi, a także odczytano listy od Burmistrza Aleksandrowa Kujawskiego i p. Senator Marii Koc. Złożono też kwiaty pod odsłoniętą tablicą pamiątkową. P. Alfred Robak z Bractwa Kurkowego oddał salwę honorową z zabytkowej broni.
„Drodzy Państwo! Oficjalna część uroczystości dobiegła końca, ale… świętowanie trwa!” – stwierdził, podsumowując uroczystość p. Marcin Gręda i zapraszając jednocześnie gości na obiad do Restauracji „Zaścianek”, a wszystkich na plac parkingowy, gdzie czekał ciepły posiłek, grochówka, grill, słodki poczęstunek oraz atrakcje dla dzieci.
I faktycznie, potwierdza się „żelazne” powiedzenie Wójta Gminy Sadowne p. Waldemara Cyrana: „Nikt nie opuszcza Sadownego o głodzie”. Dzięki bardzo! „Ciepłe”, przygotowane przez GOK Sadowne, smaczne i „słodkie”, przygotowane przez Koło Gospodyń Wiejskich w Sadownem oraz Zespół Szkół Ponadpodstawowych w Sadownem, też bardzo smaczne.
Wielkie dzięki również dla druhów z gminnych OSP, harcerzy ze 123 DH „Włóczykije”, szkół, ZGK Sadowne i pozostałych instytucji oraz osób biorących udział w przygotowaniu i przebiegu tak wspaniałej uroczystości.
I jeszcze raz, już oficjalnie – Gmina Sadowne ma PATRONA!
Tekst/foto: Sławek Chyliński
